Sed occultos lupos, inquies, indutos pellibus ouium et dominicum gregem latenter grauiterque uastantes aliter inuenire non possumus. unde ergo innotuerunt Priscillianistae, priusquam huius mendacii fuisset excogitata uenatio? unde ad ipsius auctoris illorum profecto astutioris et ideo tectioris cubile peruentum est? unde tot tantique manifestati atque damnati et ceteri innumerabiles partim correcti, partim uelut correcti et ecclesia miserante conlecti sunt? multas enim uias dat dominus, quando miseretur, quibus ad eorum perueniatur indaginem: quarum duae sunt aliis feliciores, ut uel ab eis, quos seducere uoluerunt, aut ab eis, quos iam seduxerant, resipiscentibus conuersisque monstrentur. quod facilius fit, si nefarius eorum error non mendacibus captationibus, sed ueracibus disputationibus euertatur. quibus conscribendis operam te oportet inpendere, quoniam dominus donauit, ut possis. quae scripta salubria, quibus eorum peruersitas insana destruitur, cum magis magisque innotuerint et a catholicis uel antistitibus, qui loquuntur in populis, uel a quibusque studiosis zelo dei plenis fuerint usquequaque diffusa, haec erunt sancta retia, quibus capiantur ueraciter, non mendaciter inquirantur. sic enim capti aut ultro quid fuerint fatebuntur et alios, quos in sua mala societate nouerunt, uel concorditer 1 cf. Matth. 7, 15 1 hoccultus Ch inquies lupos V indutus Ch 2 latentes cp grauiterque uastantes aliter om. If 3 pricillianistae 9 4 esset T unde (de 8. I.) <p 5 actoris V eorum P astutioris] aut inuenirent V ideo] inde TCh 6 tot antiqui <p tantique] antiqui FL 7 dampnati V parti V incorrecti B correpti tp 8 correpti <p et in ecclesiam miserantem bd conlecti] correcti V enim habet (habet a. I.) y 9 dat om. y 10 uel om. V 11 quose ducere V ne duxerant V 12 resipisentibus y fit] sit ii sine farius V 13 error eorum FL aptationibus 9 14 operam te] operanter T operante Ch ? 16 quae] querere V scribta T 18 antistibus T1^ antestitibus RP atestitibus V locuntur T???? in populis om. V 19 qui zelo V pleno R pleni V fuerunt o diffusa (in mg. perfecta) y 20 sancta om. V in quibus wT nomendaciter Ch 22 uel-corrigent om. TCh 31* corrigent uel misericorditer prodent; aut, si eos pudebit fateri. quod diuturna simulatione texerunt, occulta dei manu medicante sanabuntur.

Sed multo facilius, inquies, eorum latibula penetramus, si quod sunt nos esse mentiamur. hoc si liceret aut expediret, potuit Christus praecipere ouibus suis, ut lupinis amictae pellibus ad lupos uenirent et eos huius artis fallaciis inuenirent: quod eis non dixit nec quando eas in medium luporum se missurum esse praedixit. sed dices: non erant tunc inquirendi, cum essent apertissimi lupi, sed eorum morsus et saeuitia perferenda. quid? cum tempora posteriora praenuntians in uestitu ouium dixit rapaces lupos esse uenturos, nonne ibi erat locus, ut haec moneret et diceret: et uos, ut eos inueniatis, adsumite uestitum luporum, intrinsecus autem oues manete? non hoc ait. sed cum dixisset: multi ad uos uenient in uestitu ouium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces, non addidit: ex mendaciis uestris. sed: ex fructibus eorum cognoscetis eos. ueritate sunt cauenda, ueritate capienda, ueritate occidenda mendacia. absit, ut blasphemias ignorantium scienter blasphemando uincamus, absit, ut mala fallacium imitando caueamus. quomodo enim cauebimus, si, ut caueamus, habebimus? si enim, ut 8 cf. Matth. 10, 16 15 Matth. 7, 15. 16 1 corrigent Vbd: corrigunt RMFLPfa om. 9 uel miaericorditer om. V<p prodent Vbd: produnt RMTChPFLfyy 2 manu dei bd meditante (J1 3 sanabuntur bd: sanantur WMChPFLVT2Py® sonan. tuT Tt sanatur R 5 si om. ChT1 si quo deus non esae sentiamur P quod sunt] dens V quo R nos] non V si liceret] scilicet F 7 lupos ex lupus 9 ad eos β huius] su§ FL 8 quos Ch ..eis M eos V medio V 9 dicis F erant (a in ras.) T erant Ch 11 quit V qui L 12 prenuntiens Ch in] cura Y 13 haec moneret et om. FL et uos-p. 499, 14 niam ita ut desunt in cod. M 14 ut (ex e) Ch eos] uos T asum*ite TCh assummite P instrinsecus Ch 15 autem-intrinsecus om. Fl 16 in«trinsecus Ch 18 agnoscetis Y 19 sunt om. V occidenda] capienda o occidenda sunt F 21 fallatium P fallacia R capiatur qui blasphemat nesciens, blasphemabo sciens, peius est quod facio quam quod capio; si, ut inueniatur qui Christum negat nesciens, ego Christum negabo sciens, ad perditionem me secuturus est, quem sic inuenero: si quidem, ut illum inueniam, prior pereo.

An forte qui eo modo Priscillianistas inuenire molitur, ideo non negat Christum, quia ore depromit, quod corde non credit? quasi uero — quod et paulo ante iam dixi — cum dictum esset: corde creditur ad iustitiam, incassum est additum: ore confessio fit ad salutem. nonne paene omnes, qui Christum coram persecutoribus negauerunt, quod de illo credebant, corde tenuerunt et tamen ore ad salutem non confitendo perierunt, nisi qui paenitentia reuixerunt? quis ita uanescat, ut existimet apostolum Petrum hoc habuisse in corde quod in ore, quando Christum negauit? nempe in illa negatione intus ueritatem tenebat et foras mendacium proferebat. cur ergo lacrimis diluit, quod ore negauerat, si saluti sufficiebat, quod corde credebat? cur loquens in corde suo ueritatem tam amaro fletu puniuit mendacium, quod ore depromsit, nisi quia magnam uidit esse perniciem, quod corde quidem credidit ad iustitiam, sed ore non confessus est ad salutem?

Quapropter illud, quod scriptum est: qui loquitur ueritatem in corde suo, non sic accipiendum est, quasi 9 Rom. 10, 10 14 cf. Matth. 26, 69 sqq. 23 Ps. 14, 2 1 blasphemabo] blaephemo V blasphemando F blasphemIW40 L 2 facioj ago (a ex e) P, bd ei ut] sicut TCh si utique FP 8 nesciens negat V 4 sequuturua Y 5 illo Ch 7 depromitur V 8 iam om. V cum] quam TCh 9 sine causa esset in causl S additum W incasum T1 10 additum est V ore autem TVChJ nonnae rp poene RT pone P 11 persequutoribus V 13 nisi-reuixerunt om. V quia FL pcr paenitentiam pM 14 euanescat {3y2bd ...hoc Ch 16 foris $r;bd 17 quur 1\'1 doluit T saluti. <p 18 credebat] tenebat TCh ueritatcm in corde suo p 20 deprompsit ChFVyybd uidit magnam p pernitiem R 21 credidit (pr. di s. I.) I? confisus (i ex u) Ch 24 sic om. φ retenta in corde ueritate loquendum sit in ore mendacium. sed ideo dictum est, quia fieri potest, ut loquatur quisque ore ueritatem, quae nihil ei prosit, si eam in corde non teneat, id est, si quod loquitur ipse non credat. sicut haeretici, maximeque idem Priscillianistae faciunt, cum catholicam ueritatem non quidem credunt, sed tamen loquuntur, ut nostri esse credantur. loquuntur ergo ueritatem in ore suo, non in corde suo. propterea distinguendi erant ab illo, de quo dictum est: qui loquitur ueritatem in corde suo. hanc autem ueritatem catholicus sicut in corde loquitur, quia ita credit, ita et in ore debet, ut ita praedicet; contra istam uero nec in corde nec in ore habeat falsitatem, ut et corde credat ad iustitiam et ore confessionem faciat ad salutem. nam et in illo psalmo, cum dictum esset: qui loquitur ueritatem in corde suo, mox etiam hoc additum est: qui non egit dolum in lingua sua.

Et illud, quod ait apostolus: deponentes mendacium loquimini ueritatem unusquisque cum proximo suo. quia sumus inuicem membra, absit, ut sic intellegamus, tamquam loqui mendacium permiserit cum eis, qui nondum sunt nobiscum membra corporis Christi. sed ideo dictum est, quia unusquisque nostrum hoc debet quemque deputare, quod eum uult fieri, etiam si nondum factus est. sicut dominus alienigenam Samaritanum proximum eius ostendit, cum quo misericordiam fecit. proximus ergo habendus est, non alienus. 9 Ps. 14, 2 15 Ps. 14, 2. 3 17 Eph. 4, 25 23 cf. Luc- 10, 30 sqq. 1 retenta] remota FL ueritatem TCh* 3 ueritatem ore V 4 credit 7 5 iidem bd cum voce faciunt incipit codex 0 6 locuntur TOPt? 7 locuntur RChOr 8 distinguendu t»1 10 catholicos Ch 11 debet habere V istam uero om. V 12 habeat (t s. I) ? 13 in ore FL confessione T saluntem Ch in om. <p 15 hoc om. V 17 apostolus ait Chfiobd agit Ch 18 com Ch SilO om. T 19 sic] ita V 20 nundum ChV 21 membra nobiscum F nobis sunt 7 comembra 7 22 debet] habet V quenque L r reputare 0 diu putare P 24 aligenam Chh1 samaritanam Ch cum quo id agendum est, ne remaneat alienus; et si propter id, quod nondum est, fidei nostrae sacramentique particeps factus, aliqua illi occultanda sunt uera, non tamen ideo dicenda sunt falsa.