CAPUT III. Non potuisse offendi deos Paridis adulterio, quod inter ipsos traditur frequentatum. Nulla itaque causa est, quare di, quibus, ut dicunt, steterat 
 illud imperium, cum a Graecis praeualentibus probentur uicti, 
 Troianis peierantibus fingantur irati. Nec adulterio Paridis, 
 ut rursus a quibusdam defenduntur, ut Troiam desererent, 
 suscensuerunt. Auctores enim doctoresque peccatorum esse 
 adsolent, non ultores. \'Urbem Romam, inquit Sallustius, sicuti 
 ego accepi, condidere adque habuere initio Troiani, qui Aenea 
 duce profugi sedibus incertis uagabantur\'. Si ergo adulterium 
 Paridis uindicandum numina censuerunt, aut magis in Romanis 
 aut certe etiam in Romanis puniendum fuit, quia Aeneae 
 mater hoc fecit. Sed quo modo in illo illud flagitium oderant, 
 qui in sua socia Venere non oderant (ut alia omittam) quod 
 cum Anchise commiserat, ex quo Aenean pepererat? An quia 
 illud factum est indignante Menelao, illud autem concedente 
 Vulcano? Di enim, credo, non zelant coniuges suas usque 
 adeo, ut eas etiam cum hominibus dignentur habere communes. 
 Inridere fabulas fortassis existimor nec grauiter agere tanti 
 ponderis causam. Non ergo credamus, si placet, Aenean esse 
 Veneris filium: ecce concedo, si nec Romulum Martis. Si 
 autem illud, quur non et illud? An deos [fas est] hominibus 
 feminis, mares autem homines deabus misceri nefas? Dura 
 uel potius non credenda condicio, quod ex iure Veneris in

 5 Aen. II, 352 9 Cat. 6 

 3 tradetur C1 5 prouentur L A 6 perierantibus Cd 7 desereret 
 L1; deserent//, A 9 non sup. lin. C 10 accipi C quia enea d 
 aeneadace C 11 incertis sedibus e t) uagauantur LA 12 Romanis] 
 troianis ezpz a2; troianis r ο̣ m ̣ a ̣ n ̣ι̣ s ̣ a b 14 ullo L1 e; illo A 16 ex 
 , 
 qua A 17 illud autem L Aab dep qkv; autem om. af Domb . 
 18 uulgano d 20 fauulas L A 21 fuisse At 22 si nec e 23 ilIumillum 
 p fas est om. L LAdepak f; fas est Caqv Domb . 24 feminis 
 licitum est d 
 
 
 concubitu Marti licuit, hoc in iure suo ipsi Veneri non licere. 
 At utrumque firmatum est auctoritate Romana. Neque enim 
 minus credidit recentior Caesar auiam Venerem quam patrem 
 antiquior Romulus Martem.