CAPUT XII. Quantos sibi deos Romani praeter constitutionem Numae adiecerint, quorum eos numerositas nihil iuuerit. Nec his sacris tamen Roma dignata est esse contenta, quae 
 tam multa illic Pompilius constituerat. Nam ipsius summum 
 templum nondum habebat Iouis; rex quippe Tarquinius ibi 
 Capitolium fabricauit; Aesculapius autem ab Epidauro ambiuit 
 ad Romam, ut peritissimus medicus in urbe nobilissima artem 
 gloriosius exerceret; Mater etiam deum nescio unde a Pessinunte. 
 Indignum enim erat, ut, cum eius filius iam colli 
 Capitolino praesideret, adhuc ipsa in loco ignobili latitaret.

 3 Aen. XI, 836 sqq.; X, 464 sq. 

 1 faboloais a ueritatis C1 d 4 popilius 01 d habundans C1 d 
 5 neaciene om. e 7 illum LACabdepqv; om. Domb . 11 qui siue 
 LAp; siue qui e2aqa.2k2.fv; qui om . C1 b e a1 kl Domb . 13 fugi- 
 tibisZA1 athiberet Z A IT adiecerunt p nil p 20 illic om. a 
 22 escolapioa L A C; aescol. d uenire ambiuit d ambibit L A; 
 abiuit a 23 ad Romam codd. praeter q; ad om. qv urbe/, m eraso, 
 C 24 deorum de 25 enim erat LAC ad e f t\'; erat enim a Domb . 
 V 
 26 capitolino a; capitilino d prfisederet a 
 
 
 Quae tamen si omnium deorum mater est, non solum secuta 
 est Romam quosdam filios suos, uerum et alios praecessit 
 etiam secuturos. Miror sane, si ipsa peperit Cynocephalum, 
 qui longe postea uenit ex Aegypto. Utrum etiam dea Febris 
 ex illa nata sit, uiderit Aesculapius pronepos eius; sed undecumque 
 nata sit, non, opinor, audebunt eam dicere ignobilem 
 di peregrini deam ciuem Romanam. Sub hoc tot deorum 
 praesidio (quos numerare quis potest, indigenas et alienigenas, 
 caelites terrestres infernos, marinos fontanos fluuiales, et, ut 
 Varro dicit, certos adque incertos, in omnibusque generibus 
 deorum, sicut in animalibus, mares et feminas?) — sub hoc 
 ergo tot deorum praesidio constituta Roma non tam magnis 
 et horrendis cladibus, quales ex multis paucas commemorabo, 
 agitari adfligique debuit. Nimis enim multos deos grandi fumo 
 suo tamquam signo dato ad tuitionem congregauerat, quibus 
 templa altaria, sacrificia sacerdotes instituendo adque praebendo 
 summum uerum Deum, cui uni haec rite gesta debentur, 
 offenderet. Et felicior quidem cum paucioribus uixit, sed quanto 
 maior facta est, sicut nauis nautas, tanto plures adhibendos 
 putauit; credo, desperans pauciores illos, sub quibus in conparationem 
 peioris uitae melius uixerat, non sufficere ad opitulandum 
 granditati suae. 
 Primo enim sub ipsis regibus, excepto Numa Pompilio, de 
 quo iam supra locutus sum, quantum malum discordiosi 
 certaminis fuit, quod fratrem Romuli coegit occidi!

 v tu å 
 3 sequutur08 L A; secutores e; securos a 4 deabris a 5 uiderit 
 eacolapius.... nata sit m. 1 in infer. marg., L escolapius etiam a 
 6 ignobilem dicere v 9 caelestes e terrenos a flubiales L A; 
 I 
 pluuiales C / 10 barro L A adque incertos om. d 18 pauca (7 
 t a 
 15 aduitionem L; atuitionem A 16 praeuendo L A 19 tantos ZA 
 20 conparationem L A\' Cp; comparatione ab deqv Dornb .