CAPUT VIIII. Quid Romani ueteres de cohibenda poetica licentia senserint, quam Graeci deorum secuti iudicium liberam esse uoluerunt. Quid hinc autem senserint Romani ueteres, Cicero testatur 
 in libris, quos de re publica scripsit, ubi Scipio disputans 
 ait: \'Numquam comoediae, nisi consuetudo uitae pateretur, 
 probare sua theatris flagitia potuissent\'. Et Graeci quidem 
 antiquiores uitiosae suae opinionis quandam conuenientiam 
 seruarunt, aput quos fuit etiam lege concessum, ut quod 
 uellet comoedia, de quo uellet, nominatim diceret. Itaque, 
 sicut in eisdem libris loquitur Africanus, quem illa non 
 adtigit, uel potius quem non uexauit? cui pepercit? Esto, 
 populares homines inprobos, in re publica seditiosos, Cleonem, 
 Cleophontem, Hyperbolum laesit. Patiamur, inquit, etsi eius 
 modi ciues a censore melius est quam a poeta notari. Sed 
 Periclen, cum iam suae ciuitati maxima auctoritate plurimos 
 annos domi et belli praefuisset, uiolari uersibus et eos agi 
 in scaena non plus decuit, quam si Plautus, inquit, noster

 14 IIII, 10 

 2 tolerabilia C at d 3 tragoaediae C 6 hosta C1 10 iudicium 
 secuti p 12 hinc autem L A; autem hinc C rell. v 17 seruaberunt L 
 18 nom. de quo uellet b be q k f 20 quem non] quem om. p a 22 hyperuolum 
 L A patiar at eius] huius b2 q 23 modi om. qL 24 peri- 
 N 
 clen LAepqa kl; ple ri cle, ri extra uersum corr. m., C; Periclem c 
 hi 
 25 bellis e 26 docuit, oc m. 2 rescript., in marg . decuit e si b 
 
 
 uoluisset aut Naeuius Publio et Gn. Scipioni aut Caecilius 
 Marco Catoni maledicere.\' Dein paulo post: \'Nostrae, inquit, 
 contra duodecim tabulae cum perpaucas res capite sanxissent, 
 in his hanc quoque sanciendam putauerunt, si quis occentauisset 
 siue carmen condidisset, quod infamiam faceret flagitiumue 
 alteri. Praeclare. Iudiciis enim magistratuum, disceptationibus 
 legitimis propositam uitam, non poetarum ingeniis 
 habere debemus, nec probrum audire nisi ea lege, ut respondere 
 liceat et iudicio defendere.\' Haec ex Ciceronis quarto de re 
 publica libro ad uerbum excerpenda arbitratus sum, nonnullis 
 propter faciliorem intellectum uel praetermissis uel paululum 
 commutatis. Multum enim ad rem pertinet, quam molior explicare, 
 si potero. Dicit deinde alia et sic concludit hunc 
 locum, ut ostendat ueteribus displicuisse Romanis uel laudari 
 quemquam in scaena uiuum hominem uel uituperari. Sed, ut 
 dixi, hoc Graeci quamquam inuerecundius, tamen conuenientius 
 licere uoluerunt, cum uiderent dis suis accepta et grata 
 esse obprobria non tantum hominum, uerum et ipsorum deorum 
 in scaenicis fabulis, siue a poetis essent illa conficta, 
 siue flagitia eorum uera commemorarentur et agerentur in 
 theatris adque ab eorum cultoribus utinam solo risu, ac non 
 etiam imitatione digna uiderentur. Nimis enim superbum fuit 
 famae parcere principum ciuitatis et ciuium, ubi suae famae 
 parci numina noluerunt.

 1 noniQB q GN. L KCp; gneo ab de q; Cneo v Marco] hI. m. 2 sup. 
 lin. C 2 dein L A a; deni (sic) q deinde rell. v 3 saxissent 01 4 sanh 
 a 
 ciendQ e occent., o m. 2 in a mutat., C occe ̣ ntauisset, m. 2 corr., A; 
 obcent. d; cantauisset i1 6 praeclare om. 01 magistratu A 8 ne Lt 
 ▼ 
 prob/um, r eraso, A 10 libro quarto de rep. a 12 mult; 0 ad 
 C 
 rem] ad se 01 pertinet mlS,; pertinent v 13 et sup. lin . A ei C 
 o a v 
 14 displicuifferm ο̣ nis A 15 uibum L; nium C 18 uerum etiam e 
 19 confecta, e m. 2 ex i corr., C 20 commemorentur C in m. corr. 
 sup. tin. L 23 principu ̣ u/, m corroso marg, excidit, L; princip/um, i 
 eras., C 24 nomina A1 01