<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa003.opp-lat3"><div n="2" subtype="book" type="textpart"><div n="29" subtype="chapter" type="textpart"><ab><title type="sub">CAPUT  XXVIIII. </title></ab><ab><title type="sub">De abiciendo cultu deorum cohortatio ad Romanos. </title></ab><p rend="script">Haec potius concupisce o indoles Romana laudabilis o <lb n="25"/>
            progenies Regulorum Scaeuolarum Scipionum Fabriciorum;

<note rend="script" type="footnote"> . a <lb/>
            5 in tartareo <hi rend="italic">e</hi> 7 saluuerrimae <hi rend="italic">L</hi> 8 quaeruntur <hi rend="italic">Lx Cle</hi> 9 qui <hi rend="italic">L</hi> <lb/>
            10 ecclesiam <hi rend="italic">LAC;</hi> ecclesias <hi rend="italic">abdepqv Domb</hi>. 11 <hi rend="italic">et</hi> 12 uibere <lb/>
            <hi rend="italic">L</hi>A 15 Quo <hi rend="italic">mei codd. praeter</hi> A2, <hi rend="italic">v;</hi> Quod A2 <hi rend="italic">Domb</hi>. 16 omnis. <lb/>
            <hi rend="italic">superscripto</hi> m. 2 homines, <hi rend="italic">C</hi> 17 immutatione <hi rend="italic">v</hi> 19 ueri dei <hi rend="italic">LApv. <lb/>
            in L transpositio m. 2 notata;</hi> dei ueri <hi rend="italic">C rell</hi>. 25 concupisce <hi rend="italic">m. a ex</hi> <lb/>
            conpesce <hi rend="italic">corr. C</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="107"/>
            haec potius concupisce, haec ab illa turpissima uanitate et <lb/>
            fallacissima daemonum malignitate discerne. Si quid in te <lb/>
            laudabile naturaliter eminet, non nisi uera pietate purgatur <lb/>
            adque perficitur, inpietate autem disperditur et punitur. Nunc <lb/>
            iam elige quid sequaris, ut non in te, sed in Deo uero sine <lb n="5"/>
            ullo errore lauderis. Tunc enim tibi gloria popularis adfuit, <lb/>
            sed occulto diuinae prouidentiae iudicio uera religio quam <lb/>
            eligeres defuit. Expergiscere, dies est, sicut experrecta es in <lb/>
            quibusdam, de quorum uirtute perfecta et pro fide uera etiam <lb/>
            passionibus gloriamur, qui usquequaque aduersus potestates <lb n="10"/>
            inimicissimas confligentes easque fortiter moriendo uincentes <lb/>
            sanguine nobis hanc patriam peperere suo. Ad quam patriam <lb/>
            te inuitamus et exhortamur, ut eius adiciaris numero ciuium, <lb/>
            cuius quodam modo asylum est uera remissio peccatorum. <lb/>
            Non audias degeneres tuos Christo Christianisue detrahentes <lb n="15"/>
            et accusantes uelut tempora mala, cum quaerant tempora, <lb/>
            quibus non sit quieta uita, sed potius secura nequitia. Haec <lb/>
            tibi numquam nec pro terrena patria placuerunt. Nunc iam <lb/>
            caelestem arripe, pro qua minimum laborabis, et in ea ueraciter <lb/>
            semperque regnabis. Illic enim tibi non Vestalis focus, non <lb n="20"/>
            lapis Capitolinus, sed Deus unus et uerus <lb/>

<quote><l>nec metas rerum nec tempora ponit, </l><lb/><l>Imperium sine fine dabit. </l><lb/></quote>


</p><p rend="script">Noli deos falsos fallacesque requirere; abice potius adque <lb/>
            contemne in ueram emicans libertatem. Non sunt di, maligni <lb n="25"/>
            sunt spiritus, quibus aeterna tua felicitas poena est. Non

<note type="footnote"> 22 Verg. Aen. I, 278 sq. </note>

<note rend="script" type="footnote"> 2 discerne///, <hi rend="italic">erasis duabus uel tribus litteris, C</hi> 3 laudauiliter <hi rend="italic">I</hi>. A\' <lb/>
            4 inpietateljl <hi rend="italic">a</hi> autem <hi rend="italic">sup. lin. a</hi> dispertitur <hi rend="italic">b2</hi> punitur] \'tlla- <lb/>
            <hi rend="italic">lim</hi> polluitur\' <hi rend="italic">Domb</hi>. 5 elege <hi rend="italic">Cl</hi> 7 diuinae proaid. iudicio <hi rend="italic">L</hi> A, in <lb/>
            <hi rend="italic">L m. 2 transposit. indicata;</hi> iud. diuin. prouid. <hi rend="italic">C reM. v</hi> 8 elegeres <lb/>
            <hi rend="italic">L;</hi> legeres A 01 9 et <hi rend="italic">sup. lin. L</hi> 10 usquequoque <hi rend="italic">01</hi> 12 perperd <lb/>
            , <lb/>
            pere A. 14 quodam <hi rend="italic">L;</hi> quoddam A\' 15 degeneros et 18 propterrena <lb/>
            A 19 lauorabis-regnauis <hi rend="italic">L</hi> 21 capitulinus <hi rend="italic">C</hi> 22 ponit <hi rend="italic">codd. <lb/>
             praeter q;</hi> ponet <hi rend="italic">q</hi> v 25 contem/ne, p <hi rend="italic">eras., C</hi> liuert. <hi rend="italic">L</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="108"/>
            tam Iuno Troianis, a quibus carnalem originem ducis, arces <lb/>
            uidetur inuidisse Romanas, quam isti daemones, quos adhuc <lb/>
            deos putas, omni generi hominum sedes inuident sempiternas. <lb/>
            Et tu ipsa non parua ex parte de talibus spiritibus iudicasti, <lb/>
            quando ludis eos placasti et per quos homines eosdem ludos <lb n="5"/>
            fecisti, infames esse uoluisti. Patere adseri libertatem tuam <lb/>
            aduersus inmundos spiritus, qui tuis ceruicibus inposuerant <lb/>
            sacrandam sibi et celebrandam ignominiam suam. Actores <lb/>
            criminum diuinorum remouisti ab honoribus tuis: supplica <lb/>
            Deo uero, ut a te remoueat illos deos, qui delectantur criminibus<lb n="10"/>
            suis, seu ueris, quod ignominiosissimum est, seu falsis. <lb/>
            quod malitiosissimum. Bene, quod tua sponte histrionibus et <lb/>
            scaenicis societatem ciuitatis patere noluisti; euigila plenius! <lb/>
            Nullo modo his artibus placatur diuina maiestas, quibus <lb/>
            humana dignitas inquinatur. Quo igitur pacto deos, qui talibus <lb n="15"/>
            delectantur obsequiis, haberi putas in numero sanctarum caelestium <lb/>
            potestatum, cum homines, per quos eadem aguntur <lb/>
            obsequia, non putasti habendos in numero qualiumcumque <lb/>
            ciuium Romanorum? Incomparabiliter superna est ciuitas <lb/>
            clarior, ubi uictoria ueritas, ubi dignitas sanctitas, ubi pax <lb n="20"/>
            felicitas, ubi uita aeternitas. Multo minus habet in sua societate <lb/>
            tales deos, si tu in tua tales homines habere erubuisti. <lb/>
            Proinde si ad beatam peruenire desideras ciuitatem, deuita <lb/>
            daemonum societatem. Indigne ab honestis coluntur, qui per <lb/>
            turpes placantur. Sic isti a tua pietate remoueantur purgatione<lb n="25"/>
            Christiana, quo modo illi a tua dignitate remoti sunt notatione <lb/>
            censoria. De bonis autem carnalibus, quibus solis mali perfrui <lb/>
            uolunt, et de malis carnalibus, quae sola perpeti nolunt, quod <lb/>
            neque in his habeant quam putantur habere isti daemones

<note rend="script" type="footnote"> 1 duces <hi rend="italic">C</hi> artes A\' 3 genere <hi rend="italic">e</hi> 4 spiritibus <hi rend="italic">maa.; om</hi>. v 7 aduersus <lb/>
            <hi rend="italic">L* ab e p q v;</hi> aduersis <hi rend="italic">d;</hi> aduersum <hi rend="italic">Z*AC</hi> inmundissimos <hi rend="italic">d</hi> <lb/>
            inposuerant A <hi rend="italic">C e q k V;</hi> inposuer! II, <hi rend="italic">margine corroso, L;</hi> inposuerunt <lb/>
            <hi rend="italic">a b pat Domb</hi>. 9 suplica <hi rend="italic">LA</hi> 12 malitiosissimum <hi rend="italic">LAlCep;</hi> mal. <lb/>
            est A1 <hi rend="italic">ab dqv Domb</hi>. 13 ciuitatis////////patere <hi rend="italic">eraso nescio quo MOM-</hi> <lb/>
            bulo <hi rend="italic">L</hi> 16 sanctorum <hi rend="italic">L</hi> 19 incomparauiliter <hi rend="italic">L</hi> A 23 preuenire ct <lb/>
            24 indigne, e <hi rend="italic">In, 2 in</hi> j <hi rend="italic">corr., C</hi> boatis Cl 25 remobeantur <hi rend="italic">L</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="109"/>
            potestatem (quamquam si haberent, deberemus potius etiam <lb/>
            ista contemnere, quam propter ista illos colere et eos colendo <lb/>
            ad illa, quae nobis inuident, peruenire non posse), — tamen <lb/>
            nec in istis eos hoc ualere, quod hi putant, qui propter haec <lb/>
            eos coli oportere contendunt, deinceps uidebimus, ut hic sit <lb n="5"/>
            huius uoluminis modus. 
</p></div></div></div></body></text></TEI>