CAPUT XX. Nullam esse auctoritatem, quae Christianis in qualibet causa ius uoluntariae necis tribuat. Neque enim frustra in sanctis canonicis libris nusquam 
 nobis diuinitus praeceptum permissumue reperiri potest, ut 
 uel ipsius adipiscendae inmortalitatis uel ullius cauendi carendiue 
 mali causa nobismet ipsis necem inferamus. Nam et 
 prohibitos nos esse intellegendum est, ubi lex ait: Non 
 occides, praesertim quia non addidit: \'proximum tuum\', 
 sicut falsum testimonium cum uetaret: Falsum, inquit,

 26 Exod. 20, 13. 16 

 1 commissae, o ex u corr., C 2 abida LA 3 biberet L A 4 uiberet 
 L testem ment. suae LAp; ment. a. t. C rell. v 5 athib. L A 
 6 demonstrari At 9 uibunt LA . uiuant tamen Domb.; uiuunt. Tamen v 
 10 quoniam] quando e 12 eruuescendo L; erubiscendo C 14 ubi— 
 habent om. a 15 amplius habent v debient L1 autoritate Cl 
 16 debitant LA 19 attribuat p q 21 repperiri LACle 22 carendi 
 cauendine v 23 nobismed C 24 prohibitus 01 25 occidis 01 
 a 
 qui, a m. 1 auperscr., L addit 01 26 sicut usque ad tuum p. 38, 1 
 om. et sicuti L inquid C1 
 
 
 testimonium non dices aduersus proximum tuum. 
 Nec ideo tamen si aduersus se ipsum quisquam falsum testimonium 
 dixerit, ab hoc crimine se putauerit alienum, quoniam 
 regulam diligendi proximum a semet ipso dilector accepit, 
 quando quidem scriptum est: Diliges pro x i mum tuum 
 tamquam te ipsum. Porro si falsi testimonii non minus 
 reus est qui de se ipso falsum fatetur, quam si aduersus 
 proximum hoc faceret, cum in eo praecepto, quo falsum testimonium 
 prohibetur, aduersus proximum prohibeatur possitque 
 non recte intellegentibus uideri non esse prohibitum, ut aduersus 
 se ipsum quisque falsus testis adsistat: quanto magis 
 intellegendum est non licere homini se ipsum occidere, cum 
 in eo, quod scriptum est: Non occides, nihilo deinde addito, 
 nullus, nec ipse utique cui praecipitur, intellegatur exceptus! 
 Unde quidam hoc praeceptum etiam in bestias ac pecora 
 conantur extendere, ut ex hoc nullum etiam illorum liceat 
 occidere. Quur ergo non et herbas et quicquid humo radicitus 
 alitur ac figitur? Nam et hoc genus rerum, quamuis non 
 sentiat, dicitur uiuere ac per hoc potest et mori, proinde 
 etiam, cum uis adhibetur, occidi. Unde et apostolus, cum de 
 huius modi seminibus loqueretur: Tu, inquit, quod seminas 
 non uiuificatur, nisi moriatur; et in psalmo scriptum 
 est: Occidit uites eorum in grandine. Num igitur ob 
 hoc, cum audimus: Non occides, uirgultum uellere nefas 
 ducimus et Manichaeorum errori insanissime adquiescimus? 
 His igitur deliramentis remotis cum legimus: Non occides,

 5 Mt. 22, 39 21 Cor. 15, 36 23 PB. 78, 47 

 2 se omn. L A 5 diligis 01 8 faceret ex fecerit corr. C quod C 
 9 perhibetur 01 12 cum om . X1 al 13 occidis et post occides 
 in a uocula quaedam (ut ? et?) erasa est 16 ut///ex, eraso ut uidetur 
 i I tioa 
 nec, a etiam nullum eorum q etiam 1 orum L 17 ergo non C; ergo L; 
 non ergo reM. v 18 alitur sup. lin. C 19 bibere L A 20 athib. L A 
 modi 
 21 huius modi a huiusseminibus L; huiusmodiminibus A; huiuscemodi 
 sem. rell. v inquid LAC1 23 ab A 24 audiuimus e occidis 01 
 25 et... adquiescimus in marg. e erroribus a 26 deleram. C1 
 
 
 si propterea non accipimus hoc dictum de frutectis esse, quia 
 nullus eis sensus est, nec de inrationabilibus animantibus, 
 uolatilibus natatilibus, ambulatilibus reptilibus, quia nulla 
 nobis ratione sociantur, quam non eis datum est nobiscum 
 habere communem (unde iustissima ordinatione creatoris et 
 uita et mors eorum nostris usibus subditur): restat ut de 
 homine intellegamus, quod dictum est: Non occides, nec 
 alterum ergo nec te. Neque enim qui se occidit aliud quam 
 hominem occidit.