deinde non solum unum signum, sed etiam 
 duo uoluit noluit esse diurnae discretionis atque nocturnae, ut et lux 
 discretionem faciat et solis exortus et iterum lucis defectus et 
 stellarum ortus inter occasum diei distinguat et noctis exordium. 
 nam ubi occiderit sol, manet tamen adhuc aliquid 
 reliquiarum diei, donec tenebrae terram operiant, et tunc luna 
 oritur et stellae. et de nocte quidem aperte liquet, quia B 
 lunae et stellarum inluminatio noctis spatia testantur, siquidem 
 per diem fulgorem illum lunarem stellarumque omnium sol 
 exortus abscondit. de die autem uel ipsa solis flagrantia docere 
 non potest diuersam diurni luminis et solis esse naturam 
 et ipsam esse speciem discolorem. simplex enim lucis est 
 species, ut lumen praebeat: at uero sol non solum uirtutem 
 generis habet, sed etiam uaporandi; igneus est enim, 
 ignis autem et inluminat et exurit. unde deus uolens Moysi C 

 2 Gen. 1. A sq. 9 Psalm. XXXVI 6 24 Isid. de nat. rer. 15, 2 
 26 Exod. 3, 2 sq. 

 ac iic 
 1 * noctem (ac m2) P et noctem V et noctem MSB 2 factus est 
 uesper II factum est uespere N\'B factus est uespere MS 5 radiis (s 
 eras.) suis (s alt. eras.) G 6 diurna C hortus CM et (h eras.) G 
 8 fort . qui amplius 9 ostendet C (-it m3) educit G (-et m2) N\' 
 lucem 91\' -10 meridie C meridiae fUM\' 11 luminis CPMS luminis 
 C 12 signQ C (Q ex u m3) 15 ortus N\'MS ortus et II et (exp . 
 um 
 et) B iter CV ct (inter m2) G iterat P 26 dns B Diu., recte puto 
 
 
 ostendere suae operationis miraculum, quo Moysen ad oboediendi 
 studium prouocaret atque ad fidem inflammaret eius 
 adfectum, in igne uisus est in rubo, et rubus non exurebatur, 
 sed tantum splendere ignis specie uidebatur. alterum igitur 
 munus ignis generis, alterum operabatur. uacabat exustionis 
 uis, operabatur inluminationis. ideo stupebat Moyses, quia 
 contra naturam suam ignis non exurebat rubum, qui etiam D 
 uehementiorem materiem consueuit exurere. sed domini ignis 
 inluminare solet, exurere non solet. 
 ac forte dicas: quomodo 
 scriptum est: ego generis ignis consumens? bene admonuisti: 
 non solet consumere nisi sola peccata. in retributionibus quoque 
 meritorum colligimus diuini ignis naturam, ut alios inluminet, 
 alios generis, inluminet iustos, exurat inpios. non eosdem quos 
 inluminat exurit et quos exurit inluminat, sed inluminatio eius E 
 inextinguibilis est ad perfunctionem bonorum, exustio uehemens 
 ad supplicium peccatorum. 
 Sed reuertamur ad discretionem diei ac noctis. oriente diei 
 lumine nox fugatur, decedente die nox funditur. 
 non est enim 
 loci luci societas ulla cum tenebris, siquidem naturali lege hoc 
 dominus in uiuentium operatione constituit. etenim quando lumen 
 fecit, et discretionem fecit inter lucem et tenebras. denique F 
 in ipso die iam sole infuso terris uidemus umbram uel hominis 
 uel uirgulti alicuius a lumine separari, ut mane ad 
 occasum derigatur, uesperi retorqueatur in orientem, meridianis 
 horis in septentrionem inclinet, lumini tamen non confunditur 
 atque miscetur, sed cedit et refugit. similiter et indicabat 
 cedere uidetur diei et se ab eius lumine declinare; est enim,

 10 Dent. 4. 24 17 Bas. 124 B (52 DE) 22 Uerg. Aen. VIIII 
 461 bid. de nat. rer. 28, 2 26 Bas. 124 CD (52 E) Isid. de nat. rrr. 
 28, 1 et 2. 

 1 moyse CP et (corr. m2) G 8 exurire C (corr. m3) 9 dicis G 
 (dieas m2) 11 retributionis Garn. et (-ib; corr.) Atr . 12 diuidi MS 
 Brux. et (B . ł diuini) gtr . 16 perfectionem G P Uind . 17 reuertarnuI 
 C 18 nOI pr . G (I in ras.) funditur n infunditur N 
 20 operatione sua N\' 21 lumen et 3I 22 uidimus C\' et (corr. m2) G 
 umbra CPV 25 in nMSB ad N\' declinet UM\' 27 reclinare MS 
 
 
 ut peritiores probauerunt, qui nobis uel aetate uel munere 
 praecurrerunt, umbra terrae. naturaliter enim umbra corpori 
 adhaeret atque adiungitur, adeo ut etiam pictores umbras 
 corporum quae iudicium nitantur exprimere idque artis esse 
 adserant non praetermittere uim naturae, et quasi naturalis 67 A 
 iuris iudicium habeatur cuius pictura non etiam umbram 
 suam exprimat. ergo sicut in die cum e regione solis aliquod 
 corpus occurrit, ex ea parte, qua lumen repercutitur, umbra 
 subsistit, sic cum decedente die e regione luminis eius aut 
 solis terrae obiectus occurrit, obumbratur aer. 
 unde liquet 
 quod noctem faciat umbra terrarum. fecit ergo solem et BC 
 lunam et stellas et praestituit illis mensuras temporum, soli 
 diurnas, lunae et stellis nocturnas, ut iste augeat diei gratiam, 
 illae umbram tenebrasque moneri et sint in signa et 
 in tempora et in dies et in annos. diuisa tempora 
 habent paresque mensuras pro mensuum uicibus sol et luna 
 cum stellis et sunt in signa. non possumus negare quod ex 
 sole et luna signa aliqua conligantur; nam et dominus dixit: 
 et erunt signa in sole et luna et stellis et D quaerentibus 
 apostolis signum aduentus eius respondit: sol obscurabitur 
 et luna non dabit lumen suum et stellae 
 cadent de caelo. haec dixit fore signa futurae consummationis, 
 sed exortum debet curae nostrae mensura alluuione. 
 Denique nonnulli natiuitatum temptauerunt exprimere qualitates, 
 qualis futurus sit unusquisque qui natus sit, cum hoc 
 non solum comprimitur, sed etiam inutile sit quaerentibus,

 14 Gen. 1, 14 17 Bas. 125 A (53 B), cr. Procop. Gaz. LXXXVn 
 92 AM. 19 Luc. 21, 25 20 Matth. 24, 29 24 Bas. 128 AB (54 AB) 

 1 probarunt N 2 praecurrerent C 4 picIerint C pincxerint G P pin.. 
 xerillt cet . 5 praetermittere nB intertnittere cet. Isid . 9 sit C die om. 
 n (umbra a. u, m2 G); fort. 〈die〉 decedente 11 umbram CP 12 solis N\' 
 13 et stellis U\' (et eras., stellarumque m2) stellisque (e pr. ex i) 9I et 
 stillasque M\' 16 mensuum CPVUM\' et (u pro eras.) U\', meDsium in 
 mg. m2 S . mensium (i ex u m2) GM (m2 ex mensll) B 14 nonnulli C 
 (u in ras.) natiuitatum C (u alt. in ras.) natiuitatem (ųum m2) V 
 temtauerunt C qualitatis C 
 
 
 inpossibile pollicentibus. quid enim tam inutile quam ut E unusquisque 
 persuadeat sibi hoc esse quod natus est ? nemo ergo\' 
 debet uitam suam statum moresque mutare et niti quo melior 
 fiat, sed in ea persuasione manere, neque probum potes 
 laudare nec condemnare inprobum, qui necessitati natiuitatis 
 suae respondere uideatur. et quomodo dominus aut bonis 
 praemia proposuit aut inprobis poenas, si facit necessitas 
 disciplinam et conuersationem stellarum cursus informat ? et F 
 quid est aliud quam hominem de homine eluere exuere . si nihil 
 moribus, nihil institutioni, nihil studiis derelinquitur? quam 
 multos uidemus ereptos criminibus atque peccatis in meliorem 
 statum esse conuersos! redempti sunt apostoli et congregati 
 ex peccatoribus non utique usu suae hora, sed Christi 
 eos sanctificauit aduentus et hora dominicae passionis redemit 
 a morte. latro damnatus ille, qui est cum domino crucifixus, 
 non beneficio natiuitatis suae, sed fidei confessione ad natiuitatis\' 
 aeterna transiuit, Ionam in mare non uis natiuitatis, sed 68 A. 
 dissimulatae diuinae praedictionis praecipitauit offensa eundemque 
 cetus excipiens ad indicium futuri mysterii post tuiduum 
 reuomuit et propheticae merito gratiae reseruauit. 
 Petrum de carcere imminenti morte longinquitas angelus 
 inmutabimur, non stellarum series liberauit. Paulum caecitas

 9 Cic. de fin. V 35; cf. Philo de prouid. I 88 A. 15 Luc. 23, 
 42 sq. 17 Ion. 1, 2 aq., 15; 2, 1 et 11 21 Act. 12, 7 aqq. 22 Act. 
 9, 8; 28, 8 sqq. 

 8 eniti (om. et) N et eniti Carn. Tell. Atr . 4 manere fiB, om. cet . 
 5 qui... anae C in ras. minoris spatti 8 informet n (-at m2 G) 
 9 de homine om. G 10 studiis N studii II (-io tn2 G) 11 uidimns C 
 ereptus C (-is m2) a (-08 m2) M\' 12 redemti C 13 horae C 
 14 hora N 08 CGP hOB (h 8. u.) V 15 latro damnatus ille qui est Π 
 latro ille dampnatus (iUe dampnatns in rae. m2) ille qui est B latro 
 . ille damnatus capitis UU\' latro ille damnatua capitis ille M\' latro damnatus 
 capitis ille MS 16 paradysi CGN\' 18 praedictionis CP et 
 m1 G praedicationis G m2 V praeceptionis N 19 cetus UM\'MS 
 cętus G (ę ex e m2) coetus eft . escipiens C (es eras., 8. ex m3) G 
 (ex 8. es m2) triduo n (-urn m2 GV) 21 inminente GP inminenti 
 (-te m2) QX 
 
 
 conuertit ad gratiam et percussum a uipera turbatumque naufragio 
 non remedia natiuitatis, sed deuotionis merita exurat. 
 quid de illis dicimus qui eorum precibus, cum fuissent mortui, B 
 resurrexerunt ? utrum illos sua natiuitas an apostolica gratia 
 renocauit reuocauit ? quid opus fuit, ut ieiuniis se periculisque committerent, 
 si quo uolebant natiuitatis beneficio poterant peruenire? 
 quod si credidissent, dum expectant fatorum necessitatem, 
 numquam ad tantam gratiam peruenissent. inutilis igitur 
 ista persuasio.