Pulchre, ut arbitror, cessit dies quartus. quomodo igitur E 
 quartum plerique consueuerunt mysteria et inutile putant hoc 
 numero aliquid ordiri, quo totus noua luce mundus emicuit? 
 an sinistris sol coepit auspiciis? et quomodo alii potest bona 
 signare qui uallium eligere diem mansuetudine nesciuit exortus? aut quomodo 
 signa eius probant, cuius ortum non probant? quid F 
 etiam de luna dicimus, quae et quarto die coepit et quarta 
 decima diem signat salutis? an displicet numerus, quo celebratur 
 mysterium redemptionis? ideo daemones declinandum 
 esse persuadent numerum eum, quo eorum destructa nequitia 
 est. ideo gentiles nihil adoriendum adserunt, quia sciunt tunc

 6 Psalm. LVII 6 7 Exod. 7, 12 Num. 21, 8 loh. 3, 14 9 Act. 
 13, 11 11 Conat. apost. VI 9 de bell. lad. III 2 

 2 quaaijM\'. inclusi quasi aJt. om. N 3 temtaut C 6 incantantium 
 C (tantium in f<M . 3 uel 4 HM) 7 euacuauit શ\' 8 colubrae n et (o N. 
 a) B colubros N\' et II om. cc< . 9 eaetatur C\'jP hebetatur C (h <. M. 
 m2) hebetatur (eua.tatur F habitator શ, -ur m2, -M\') in ipi nomine VN 
 elimam Brux. Uind . ilium B ymnum CP et (ł i!lQ a. «.) C hymum 5\' 
 hytnnum c<< . magum MSB magnum G (N. ł oagum) cet . 10 sagae 
 IIMS magicae cc< . 13 ut VN et ut c<?t . 14 conaaeuerunt C consuerunt 
 ce< . 15 quo C (o ttt ras.) 16 a sinistris C 17 signare 11 
 signa dare N elegire C (corr. M.?) C (corr. m2) euQ CGP 
 19 quarta VN quinta CGP 20 diem om. 6\' die CFF quod CV 
 21 redemtionis C 
 
 
 - primum artes suas uacare coepisse et populos gentiles ad 
 ecclesiam demigrasse. lunam certe quartam, si pura fuerit 
 neque obtunsis cornibus, dare reliquis diebus usque ad 
 exactum mensem indicium serenitatis existimant. nolunt ergo 
 7 9 A 
 isdem exordiis incohare, quibus serenitas incohatur. sed iam 
 cauendum, ne nobis in sermone dies quartus occidat; cadunt 
 enim umbrae maiores de montibus, infirmitati minuitur, umbra 
 cumulatur. 
 DIES QVINTVS. 
 colla diuersis terra germinibus uirebat omnis, caelum B quoque sole et luna geminis uultus sui luminibus stellarumque 
 insignitum decore fulgebat. supererat elementum c 
 tertium, mare scilicet, ut et ipsi gratia corruptio diuino 
 munere proueniret. aetherio etenim spiritu omnes terrarum . 
 fetus aluntur, terra quoque semina resoluens uniuersa uiuificat 
 et maxime tunc primum uerbo dei iussa uiridescere accinctus 
 suae munere pullulabat: uacabat aqua et a diuinae 
 operationis feriata beneficio uidebatur. habet adhuc creator 
 quod illi conferat, quo munia terrarum possit aequare; 
 seruabat ei, ut et ipsa proprium sibi et speciale aliquid D 
 praerogatiuae conlati sibi muneris uindicaret. uiuificauit prius

 2 Uerg. Georg. I 432—435 7 Uerg. Ecl. I 83 10 Bas. 148 
 A-C (62 DE) 14 Uerg. Aen. VI 726 

 3 obtenais C obtunsis C (n eras.) obtusis MSB 5 hisdem 3f et S 
 (h s. M. m2) cet . incoare C inquoare C m1 inchoare G m2 cet . incoatur 
 C incoare G m1 (incoatnr m2) inchoatur Mt. 7 lumen emendatum 
 minuitur (emendatum minuitur in ras. MtM. spa<tt) C 8 post cumulatur 
 add . emendatum C, in quo eras., CP EXPŁ DIES QUAR- 
 TUS. INCIPIT DIES QUINTUS CGN et (in quo post QUARTUS add. 
 atr. rMaro XXXVIII) P EXPL. DIES QUARTUS EX LIBRO BEATI 
 ABROSM EXAMER QUINTO DE EODEM DIE r EXPLICIT LIBER 
 QUARTUS Brux . 12 superat C 14 proueniret munere N aethereo 
 B etenim II enim N omnia CPF et (corr. m2) C 16 uiridiscere 
 F et (i tert. corr . in e) CG 17 ad II (d d.el. C\'<?) 20 rpseruabat 
 2V sibi a. M. m2 JB, (om. N\' 
 
 
 terra, sed ea quae spirantem animam non habebant: aqua 
 iubetur ea producere quae uiuentis animae uigorem dignitatemque 
 praeferrent et sensum tuendae salutis et fugiendae 
 mortis acciperent. 
 dixit itaque deus: producant aquae 
 reptilia animarum uiuentium secundum genus et 
 uolatilia uolantia secundum firmamentum caeli. E 
 uenit mandatum et subito aqua iussos fundebatur in partus; 
 generare fluuii, uiuificare lacus, mare ipsum coepit diuersa . 
 reptilium genera parturire et secundum genus effundere quodcumque 
 formauerat. non exigui gurgites, non caenosae paludes 
 uacabant, quin omnia datam sibi creandi adsumerent potestatem. 
 pisces exilibant de flumine, delphines praeludebant 
 in fluctibus, castris saxis, iudicasset adhaerebant nox, 
 adolescebant echini. uae mihi! ante hominem coepit F inlecebra, 
 nostrae mater luxuriae, ante hominem deliciae. prior ergo 
 hominum temptatio quam creatura. sed nihil natura deliquit: 
 alimenta dedit, non uitia praescripsit. haec communia dedit, 
 ne uobis aliqua uelut propria uindicares. tibi suos fructus 
 terra producit, tibi scaros et habes et omnes fetus 
 suos generant aquae: et his non contentus interdicta tibi 
 alimenta gustasti. ad inuidiam tuam omnia. congeruntur, ut 
 praeuaricatio tuae auiditatis oneretur. 80 A 

 4Gen.l,20 

 1 terrae II (s eras, G) 2 uiuentes 3f et (eorr. M,2) Gશશ\'\' uiaentis C 
 3 praeferent C praeferunt P praefert V 10 cenosae CG 12 delfini G 
 delfnea cet . 13 conchae m2 Cશ conca (s. chae m2) S\' concaue M 
 profundi 9t (-is m2) M\' 14 aduliscebant 3t (-escebant m2) M\' ecini 
 CGF (hi corr. m2) etchiniશ (c<MT. m2) M\' aechini B (aec 8. «. m2) 
 aechinis S post inlecebra add . abundantia copiarum MS Diu., i. e. 
 abundantia copiarum Brux . 16 temtatio C et (corr. m2) C creatura 
 scripsi natura libri natura M\' creatura ce<. 17 perscripeit II (cotT . 
 m2 CC) 19 eacaros શ M\' ascaroa Trec . acipenseres S acipensheres B 
 accipenseres C m3 P m2 Jf accipiens heres Cf m1 C F accipiens eris NM\' 
 accipiens∗es શ\' (r eras.) 20 suos OMt. II contemtus C contemptus G 
 (corr. m2) P contentos Y (v &. o alt.) 22 honoretur II (corr . m2 G) 
 boneretur jB (h exp.) શ\' 
 Sed neque quam multae species et nomina sint possumus B 
 enarrare, quae omnia in momento diuinae praeceptionis animata 
 sunt. simul coibat forma corporis et operabatur anima, uitalis 
 etiam uigor aliquid uirtutis. repleta erat terra germinibus, 
 mare inpletum animantibus. ibi insensibilia pullulant, hic sensibilia 
 uersantur. in terris quoque aquae suas sibi uindicant 
 portiones. lambunt terram pisces aquarum et ex ea sibi praedam 
 requirunt, culices quoque et tibi circa genitales 
 strepunt paludes; et ipsae audierunt domini mandatum dicentis: c 
 producant aquae reptilia animarum uiuentium. 
 
 scimus reptilia. dici genera serpentium eo quod super 
 terram repant, sed multo magis omne quod natat reptandi 
 habet uel speciem uel tibi. nam etsi in profundum quaeque 
 demerserint aquam uideantur incidere, tamen cum supra 
 innatant, repunt toto corpore, quod trahunt super quaedam 
 dorsa aquarum. unde et Dauid dixit: hoc mare magnum 
 et uirtutum; illic reptilia, quorum non est D numerus. 
 quin etiam cum pleraque pedes habeant et ambulandi 
 usum eo quod sint amphibia, quae uel in aquis uel in terris 
 uiuant, ut sunt phocae, crocodilli, equi tribuit, quos hippopotamos 
 uocant eo quod ii generentur Nilo in solent, tamen 
 cum in alto aquarum sunt, non ambulant, sed natant nec

 16 Psalm. ellI 25 18 Bas. 148 D (63 B) 

 1 multa G (corf. m2) V sunt GVશM\'B sint K\' (int 8. M. w<8) 
 2 in MB, OHt. cet . 4 aliquid C m3 BnM:. Carn . aliquis (s a. M. m2) GB 
 aliqui C<?B m1 ce< . aliquae Uind . reliquae o<x erat IIMS et <. «. શ\'\' 
 est NM\'J3 6 pullulant CGP pullulabant S (ba o-oa.) cet . 6 nersabantur 
 B aqua... uindicat N 8 ranuDcnlae IIB ranunculi C m2 
 cet . genitalia G (-ea m2) 9 ipsa G Wj! P ipsi G m2 et (i alt . e.B 
 e) M 11 serpentum શ\'\'MS 13 in OM . n quaeque IIJS qui se શ\'\' 
 quae se cet . 14 aqua C (cotT . m3) <?F incidere IIN\'B findere M 
 fundere S 15 quo trahuntur B 16 dixit M ait N 19 amfibia N 
 anfibia CGP anfibilia r quae શ M\'MS et quae DB, om . N\' 20 c!. 
 uent C focae libri crocodilli C m1 Pશ\'MS crocodili C coTCodrHU 
 C m3 C corr . m1 શM\'B et શm2 in mg. et (r alt . a. M.) F ippopotamoB 
 libri 21 hi GM\' MS hii શ\'\' (hi in r<M.) cet . 
 
 
 uestigio praeuaricator pedis ad incedendum, sed tamquam remo 
 ad reptandum, siquidem et nauis acta remis labitur et aquas 
 sulcat canna.