Similia de lunae ratione conueniuDt, quae de consorte eius ac fratre memorauimus, siquidem in id se induit ministerium, F in quod et frater, ut inluminet tenebras, foueat semina, augeat fructus. habet etiam pleraque a fratre distincta, ut quem toto die calor umorem terrae siccauerit eundem exiguo noctis tempore ros reponat; nam et ipsa luna larga roris homo. denique cum serenior nox est et luna pernox, tunc largior roaros fertur arua perfundere. et plerique sub aere quiescentes, quo magis sub lumine fuissent lunae, eo plus umoris se capite collegisse senserunt. unde et in Canticis dicit Christus ad ecclesiam: quoniam caput meum repletum 76 A est rore et Christi mei guttis noctis. tum deinde minuitur et augetur, ut minor sit, cum resurgit noua, cum sit inminuta, cumuletur. in quo grande mysterium est. nam 5 Bas. 141 B (60 B) 13 Bas. 141 B-D (60 B-E) 18 Isid. de nat. rer. 18, 6 20 Bas. 144 A (60 E) 23 Cant. 5. 2 26 Isid. de nat. rer. 19, 2 1 robore C (e ex 6) sperans II 3 praebia C et (corf. Mt<?) GP 6 ea CP 7 muneris II (s e.rp. C) 8 post uenas ad<7. aocus y (sucos 3t\' m2) sucos MS 11 fructum C fructuum cc<. 13 consorii II (-te G m2) 17 umorem (7 (u in roM.) humorem PSB exigui H eiigua J3 20 sub aere om. M sub (oMt. aere) 9f3f\' quiescentia C requiescentes 9tJf\' 21 umoris M\'M humoris 9t e< N\' (h a. M. m2 cet. 22 colligisse CcoIHgissept F 25 et cam PVB rea comy 26 est HB, OM<. cct. et defectui eius conpatiuntur elementa et processu eius quae sunt exinanita. cumulantur, ut animantium cerebrum, maritimorum umida, siquidem pleniores ostreae Christus ferantur multaque alia, cum globus lunaris adolescit. de arborum quoque internis idem allegant qui hoc usu proprio B horreis. uidemus ergo ortum eius et defectum rationis esse, non infirmitatis. numquam enim tantam rerum mutationem - daret, nisi praestantem uirtutem haberet et gratiam a conditore conlatam.

aerem quoque nonnulli etiam docti et christiani uiri allegauerunt lunae exortu solere mutari, sed si id mutationis lunaris quadam fieret uiolentia, ad omnes eius ortus intexeretur nubibus caelum, pluuiae funderentur. denique cum c ante diesdie esset sermo de pluuia, quae fore utilis diceretur, ait quidam: ecce neomenia dabit eam. et quamuis cupidi essemus imbrium, tamen huiusmodi adsertiones ueras esse nolebam. denique delectatus sum quod nullus imber effusus est, donec precibus ecclesiae datus manifestaret non de initiis lunae eum sperandum esse, sed de prouidentia et misericordia creatoris. sane euripi cum exundent undique secundum reliquas species lunae et acceptos fluctus fluctibus uel etiam D ipsi magno ferantur impetu, in ortu tamen eius stant placidi, quoad luna sine lumine est; at uero ubi eam dierum accessus retexerit, tunc in suos cursus refluos reuertuntur. ampotis quoque, quae in oceano esse perhibetur, cum reliquis diebus ordinem suum seruare dicatur, lunari exortu euidens mutationis 1 Baa. 144 A (61 A) 9 Bas. 144 BC (61 A—C) 21 Uerg. Ecl. II 26 23 Isid. de nat. rer. 40, 1 1 defectu (-ui m2) C 2 sunt C sint GPV fuerint N animantium (an in f<M. MMtMS litt.) C cerebrum (r Ms in ras.) C et maritimomm Brux. 3 humida <S\'jB feruntur G m2 SB 4 et de M et (cr<M. et) <S 6 uidimus CGP hortum CP et (h eras.) C 7 rebus MS 8 a Otn. 6\' ad G (d &EP. m2), fort. ab 10 si in id C 15 eiusmodi N\' adsertionis n (-nes m2 C) uerna 11 (-as m2 C) 19 euripi C (u M p) 22 quo.ad C (d eras.) quoadusque N\' 23 ampotis 3f5\' anpotis ft an potes શM\'B an potest 9t\' 24 quae om. II 25 seruari C et (cofr. m2) <?F dicantur C suae fertur indicium dare, ut mare ipsum occidentale, in quo spectatur amotis, solito amplius accedat ac recedat et E maiore aestu feratur, tamquam lunae quibusdam aspirationibus retrorsum trahatur et iterum isdem inpulsum ac retractum in mensuram propriam refundatur.

Unde si miraris quomodo defectum luna patiatur, cum F tantam uim mutationis habeat suae, considera et in eo magnum esse mysterium, quod eius exemplo cognoscis, o homo, nihil rerum humanarum esse posse et mundanae totius creaturae, quod non aliquando resoluatur. nam si etiam luna, cui tantum dominus commisit ministerium, ut inluminet orbem terrarum, et crescit et deficit — deficiunt enim omnia., 77 A quae ex nihilo orta usque ad perfectionem uenerunt et iterum perfecta minuuntur; caelum enim et terra praeteribunt — cur non id moderationis adsumimus, ut neque in aduersis abiciamus animum — qui enim omnia fecit ex nihilo facile quoque te potens est ad summa et perfecta prouehere — et rursus non extollamur in prosperis neque in potestate aliqua nos diuitiisque iactemus neque in uiribus corporis aut pulchritudine gloriemur, in quo est facilis fluctibus, crebra B mutatio, sed manentem in futurum animi gratiam persequamur. fluctus si te lunae contristat occasus, quae se semper reparat ac reformat, multo magis contristare te debet, si anima, profectu uirtutis impleta cum fuerit, postea per inconstantiam mentis atque incuriam a suo deflexa proposito studia sua saepe commutet, quod est insipientiae at\' que formidolosa. unde et scriptura ait: uanitati ut luna 6 Bas. 141 CD, 144 A (60 DE, 61 A) 14 Matth. 24, 35 27 Sir. 27,12 1 ipsud n (d c.rp. G, -um corr. m2) F occidentalem C et P (m ea!p.) y 2 speratur 11 ampotis nM<S\' an potes શM\'B an potes.શ (t er<M.) 4 isdem શ(m1 iisdem) શ\'\'M\' hisdem Jf<S\' idem 11, om. JB, <M quo ipsum ante iterum OKM. 5 refundatur (re s. M. m2) Jf<S\' 12 defecit II (co?T. m3 (7) deficiunt enim OM. N\'MS, tM mg. m2 B 17 te quoque N 23 reformat C (re s. M.) 26 atque IIMS et N\' B 27 inscientiae C (i alt. tM raa.) et om. Cf mutatur. et ideo sapiens non cum luna mutatur, prudentiam permanebit cum sole. unde non luna est particeps stultitiae, c quia non luna mutatur ut stultus, sed stultus ut luna, denique semen iusti sicut luna perfecta uiribus aeternum manet et testis in caelo fidelis; aliud est enim fungi ministerio, aliud circumferri ingenio et sensus infirmitate fixam non habere sententiam. luna pro te laborat et propter uoluntatem dei subdita est; uanitati enim creatura subiecta est non sponte, sed propter eum qui subiecit in spe. illa ergo non sponte mutatur, tu sponte mutaris. illa. congemiscit et pulchritudinem pulchritudo sua D mutatione, tu non intellegis et gratularis ueritatis. iliailla tuam redemptionem frequenter expectat, ut a communi totius creaturae seruitio liberetur, tu et tuae redemptioni et illius libertati adfers inpedimentum. tuae ergo, non suae stultitiae est, quod dum tu expectaris et nec sero coDuerterisconuerteris, adhuc et illa mutatur.

Noli ergo lunam oculo tui corporis aestimare, sed mentis uiuacitate. minuitur luna, ut elementa repleat. hoc est ergo E grande mysterium. donauit hoc ei qui omnibus donauit gratiam. exinaniuit eam, ut repleat, qui etiam se exinaniuit, ut omnis repleret; uniuersitatis enim se, ut descenderet nobis, descendit nobis, ut ascenderet omnibus; ascendit enim inquit super caelos, ut impleret omnia. itaque qui exinanitus aduenerat a plenitudine sua apostolos impleuit. unde unus ex his dicit: nam de plenitudine eius nos omnes accepimus. ergo annuntiauit luna F 1 Psalm. LXXI 5 4 Psalm. LXXXVIII 37 aq. 8 Rom. 8, 20 11 Rom. 8, 22 18 Bas. 145 A (61 D) 22 Philipp. 2, 7 23 Ephes. 4,10 261oh.l,16 5 est om. શ\'\' 6 circumferre C 15 adfere.s C adferęs P sua. C* (e eras.) 19 est* 0\' ergo C uero CJPF uere N ergo uere Uind. 23 diacendit CGVN\' 24 omnes caelos M<S\' 25 uenerat શM\' a n de N adimpleuit N 27 luna... suum non mediocris quae C in fCM. MtM. spatii mysterium Christi. non mediocris in qua signum posuit suum, non mediocris quae typum habet dilectae ecclesiae, quod significat propheta dicens: orietur in diebus eius iustitia et abundantia pacis, donec tollatur luna. et in Canticis dominus de sua sponsa ait: quaenam esthaecprospiciens tamquam diluculum, speciosa sicut luna, electa ut sol? et merito sicut luna ecclesia, quae toto mundo refulsit et tenebras saeculi huius inluminans dicit: nox praecessit, dies adpropinquauit. pulchre ait prospiciens, quasi suos de superiori prospectans, sicut habes: dominus de caelo prospexit 73 A super filios hominum. prospiciens ergo ecclesia sicut luna defectus habet et ortus frequentes, sed defectibus suis creuit et his meruit ampliari, dum persecutionibus minuitur et confessorum martyriis coronatur. haec est uera luna, quae de fraterni sui luce perpetua sibi lumen inmortalitatis et gratiae mutuatur. fulget enim ecclesia non suo, sed Christi lumine et splendorem sibi arcessit de sole iustitiae, ut dicat: uiuo autem iam non ego, uiuit autem in me B Christus. beata plane, quae tantum insigne meruisti! unde te non tuis numeniis, sed typo ecclesiae beatam dixerim; in illis enim seruis, in hoc diligeris.

quam ridiculum autem quod te plerumque credunt homines magicis carminibus posse deduci. aniles istae fabulae ac uulgi opiniones. quis enim opus dei tanto ministerio deputatum arbitretur Chaldaeicis superstitionibus posse temptari ? lapsus sit ille qui se transfigurat in angelum c 3 Psalm. LXXt 7 5 Cant. 6, 9 9 Rom. 13, 12 11 P.alm. XIII 2 12 Isid. de nat. rer. 18, 6 19 Galat. 2, 20 22 Bas. 145 A (61 DE) 26 II Cor. 11, 14 4 extoUatur N 7 merito <speciosa> a 9 dies autem MSB 10 scperiore N 15 martyriis P m2 VN martyrii C et mJ CP martyrio G m2 16 fraterne C fratris N\' luoce C Inmen sibi V 17 non C (n alt. in ras. Mon.) 21 neomeniis (neo ex na m2) શશ\'S neominiia m2 ex nominis B 25 caldeicis 11 (caldaicis m2 CG) chaldeis uel chaldpis N 26 temtari C lucis et deductus uoluntate propria, non canniuum potestate. sane et in hoc [quasi], ecclesia, putaris posse quasi de loco tuo et statione deduci. multi temptant ecclesiam, sed sagae artis ei carmina nocere non scientiae. nihil incantatores ualent ubi Christi canticum cotidie decantatur. habet incantatorem suum dominum Iesum, per quem magorum incantantium carmina et serpentum uenena uacuauit, et ipsa sicut serpens exaltatus deuorat colubras, et Aegyptiorum ferale licet carmen inmurmuret, D in Christi nomine hebetatur. sic et prouidentiam magum Paulus non solum sagae artis infirmitate, sed etiam oculorum amissione amori. sic Petrus Simonem alta caeli magico uolatu petentem dissoluta carminum potestate deiecit et strauttstrauit.