stagna, quae non miscentur fluctibus, ut Larius et Benacus, 
 Albanus quoque aliique plures: quomodo una congregatio 
 aquarum? sed quemadmodum dicitur quia fecit deus duo E 
 luminaria, id est solem et lunam, cum sint utique et stellarum 
 lumina, ita et una congregatio dicitur, cum sint plurimae; 
 neque enim adnumerantur quae non conferuntur. 
 \'Sed, ut uidetur, quoniam de mari loquebar, aliquantum F 
 exundauimus : ad propositum reuertamur et consideremus 
 quid sit quod ait dominus: congregetur aqua in unam 
 congregationem et appareat arida et non dixit (terra). 
 quod praeclare positum quis non aduertat? terra enim potest 
 et luto esse permixta, aquis madida, cuius species superfusis

 4 Bas. 85 B (86 A) 8 Bas. 85 D, 88 A (86 CD) 21 Bas. 
 88 C (87 A) 

 4 uerrere N\'MS 5 poat inausum add . ditum C (ortum ut uidetur 
 ex t ditum) intentatum C intemp??tatum (es exp. m2) G 6 brittanias 
 GN\' britannias FN et ml M (brittannias m2) frementi G m2 N 
 7 pabulis II 8 colligat C (i ex e) 9 tyberiadi IIB lacuique (om. 
 qui) 0 10 portubusque MS partibusque cet . 11 augusti m2 ex agusti 
 GP agusti CU\' 13 misceantur N\'MS lairus CP et (corr. m2) G 
 benacus MS et m2 CG buenagus C ml uenacus Gml cet . 19 uideatur 
 N\' loquebar C (e ex i m3) loquebamur N\'B aiiquantulfl il\' 
 (ld ex m m2) 20 consideremus C (e alt. ex i m2) 21 una congregatione 
 SCM\' congregationem unam V 22 dixerit N 
 
 
 aquis non appareat. arida autem non solum ad genus, sed 
 etiam ad speciem terrarum refertur, ut sit utilis sicca habilis 40 A 
 et apta culturis. simul prospectum est, ne uideatur sole magis 
 quam dei praecepto esse siccata, quia arida facta est, antequam 
 sol crearetur. unde et Dauid discernens mare et terram 
 ait de domino deo: quoniam ipsius est mare, et ipse 
 fecit illud, et aridam manus eius fundauerunt. arida 
 enim expressio naturae est, terra appellatio quaedam simplex 
 negotii, quae in se habeat proprietatem. sicut enim animal 
 generis significatio est, cui inest proprium aliquid et excellens, B 
 rationabile autem proprium est hominis, ita et terra potest 
 communiter dici uel scatens aquis uel deserta et inuia et 
 sine aqua. ergo et illi quae scatet aquis inest ut habeat 
 ariditatem; remota enim aqua incipit esse arida, sicut habea habes 
 scriptum: posuit flumina in deserto et exitus aquarum 
 in sitim, hoc est: de terra aquosa aridam fecit. 
 habet 
 ergo terra propriam qualitatem suam, sicut et singula 
 elementa habent; nam et aer umidam qualitatem et aqua C 
 frigidam et ignis calidam. et hoc est principale proprium 
 elementis singulis, quod ratione colligimus. conprehendere 
 autem sensibiliter et corporaliter si quiescentibus, uelut conexa et 
 composita repperimus, ut sit terra arida et frigida, aqua frigida 
 et umida, aer calidus et umidus, ignis calidus et siccus. et 
 sic sibi per has iugales qualitates singula miscentur elementa.

 6 Psalm. LXXXXnil 5 7 Baa. 89 A (37 CD) 15 Psalm. CVI 33 
 17 Bas. 89 B-D, 92 A (37 E, 38 A-C) 

 h 
 1 arida C (i in raa. m3) 2 siccabilis C (h m3) siccabilis G (m2 
 flicca abilis) PVB S cultoribus C cultoris G (corr. m2) P 7 aridft 
 <7 (4 ex a mJ) 9 que C m3 qug G m2 qui CG ml 14 ariditatS C 
 (ê ex e m3) 15 desertum G mii YB 18 nmidam G ml CP humidam 
 tt\' (h eatp.) G m2 cet . 19 principale et C (et 8. u. m2) 20 collegimus 
 C (corr. m2) 21 conexe om . et II (conexe*, teras. C) 23 nmida 
 GWM\' hnmida 21 (h 8 . w. m2, cet. umidus$1 \'M humidus 91 (h 8. u. 
 m2) cet . 
 
 
 nam terra cum sit aridae et frigidae qualitatis, conectitur 
 aquae per cognationem qualitatis frigidae et per aquam aeri, D 
 quia umidus est aer. ergo aqua tamquam brachiis quibusdam 
 duobus frigoris et umoris altero terram altero aerem uidetur 
 amplecti, frigido terram, aerem umido. aer quoque medius 
 inter duo conpugnantia per naturam, hoc est inter aquam et 
 ignem utrumque illud elementum conciliat sibi, quia et aquis 
 umore et igni calore coniungitur. ignis quoque cum sit 
 calidus et siccus natura, calore aeri adnectitur, siccitate autem E 
 m communionem terrae ac societatem refunditur, atque ita 
 sibi per hunc circuitum et chorum quendam concordiae 
 societatisque conueniunt. unde et graece στοιχεία dicuntur 
 quae latine elementa dicimus, quod sibi conueniant et concinant. 
 huc autem progressi sumus, quia scriptura ait quod deus 
 uocauent uocauerit terram aridam, hoc est quia quod principale eius 
 est nuncupauit proprietate naturae. naturalis enim proprietas F 
 siccitas est raptura; haec ei praerogatiua seruata est. principalis 
 ergo siccitas. subest etiam ut sit frigida, sed non praeferuntur 
 secunda primis. ut autem umida sit, aquarum id adfinitate 
 sortitur. ergo illud suum, istud alienum: suum, quod arida, 
 alienum, quod umida. auctor itaque naturae quod primo 
 donauit hoc tenuit, quia istud ex natura, illud ex causa. ex 
 principalibus igitur, non ex accidentibus terrae debuit proprietas 
 definiri, ut secundum praerogatiuam qualitatis eius 
 informaretur nostra cognitio.

 14 Gen. 1, 10 20 Bas. 92 A (38 BC) 

 1 aridae et frigidae lIIS arida et frigide (e alt. m3 in ras.) C aride 
 (om. et frigidae) V arida (arida* (?) et frigida cet . aequalitatis C (ae 
 eras.) PU\'M\'B aequalitate G (-te ex tis m2) et m2 21 (-ti ml) 3 umidus 
 U\'M humidus cet . aqua C (a pr. 8. u., & ex a m3) 4 rigoris 
 CGPMS amoris N\' humoris cet . 5 umido %\'M\'M humido cet . 
 6 natura C 7 elementium C (i eras.) 8 umore U\'M humore cet . 
 calore C (a ex 0 m2) 11 horum II 12 CTOIXIA nMSB CTOIXA 
 cet . 16 est om. N\'B 17 t\'errae G m2 P 19 umida 9FM humida cet. 
 id om. N 20 istud G m2 N sicud C sicut G ml PV 21 umida U\'M\' 
 humida cet . auctor itaque MS auctoritatequae CM\' auctoritateque 
 GPVU auctoritasque U\' auctor ita$eque B 24 definire C (corr. m3) 
 
 
 
 
 Et uidit deus quia bonum. 
 non praeterimus quia aliqui 41AB 
 nec in Hebraeo putant esse nec in ceteris interpretationibus 
 quia congregata est aqua in collectiones suas et 
 apparuit arida. et uocauit deus aridam terram et 
 collectiones aquarum uocauit maria. cum enim dixerit 
 deus quia factum est sic, satis esse putant uocem operatoris 
 ad celebratae operationis indicium. sed quia in aliis 
 quoque creaturis habet et definitionem praeceptionis et repetitum 
 operationis uel indicium uel effectum, ideo nos non 
 putamus absurdum id quod perhibetur additum, etiamsi c 
 ceteris interpretibus uel ueritas doceatur subpetere uel auctoritas; 
 multa enim non otiose a septuaginta uiris Hebraicae lectioni 
 addita et adiuncta comperimus. uidit ergo deus quia bonum mare.