DIES PRIMVS. Tantumne opinionis adsumpsisse homines, ut aliqui eorum I 1 A 
 tria principia constituerent omnium, deum et exemplar et B 
 materiam, sicut Plato discipulique eius, et ea incorrupta et 
 increata ac sine initio esse adseuerarent deumque non tamquam 
 creatorem materiae, sed tamquam artificem ad exemplar, hoc 
 est ideam intendentem fecisse mundum de materia, quam 
 uocant ὕλην , quae gignendi causas rebus omnibus dedisse adseratur, 
 ipsum quoque mundum incorruptum nec creatum aut 2 A 
 factum aestimarent, alii quoque, ut Aristoteles cum suis disputandum 
 putauit, duo principia ponerent, materiam et speciem, 
 et tertium cum his, quod operatorium dicitur, cui subpeteret 
 
 competenter efficere quod adoriendum putasset. 
 quid 
 igitur tam inconueniens quam ut aeternitatem operis cum 
 dei omnipotentis coniungerent aeternitate uel ipsum opus 
 deum esse dicerent, ut caelum et terram et mare diuinis B 
 prosequerentur honoribus? ex quo factum est ut partes mundi

 4 Diels Doxographi Graeci p. 567, 7 sqq. Baeda Hex. I 39 A M. 

 IN NOMINE 1)1 PATRIS OMNIPOTENTIS. INCIPIVNT LIBRI (INC. 
 LI G) EXAMERON ID EST SEX DIERUM. SCI. AMBROSII. EPS 
 (EPISCOPI G) CG INCIPIT TRACTATUS SOI AMBROSII EPI EXA- 
 MERON V SCI AMBROSII PRIMUS DE SEX DIEBUS N INCIPIT 
 PROLOGUS SCI AMBROSII EP SUPER EXAMER0N91\' SCI AMBROSII 
 (deinde unus et dimidius uersus eras.) M\' INCIP EXAMERON AMBR 
 M INCIP. EXAEMERON SCI AMBROSII LIBER I DE PRINCIPIO 
 RERUM S IN NOMINE DEI PATRIS INCIPIT MACROBII THEODOSII 
 AMBROSII MEDIOLANENSIS LIB QUI UOCATUR EXAMERON. IN- 
 CIPIT DE PRIMO DIE SECULI B 4 in (ems. C, del. m2 G) incorrupta 
 CG 8 TAHN S ylein CGVB ylen G m2 cet . 12 hi.s (■ 
 operaturium (corr. m2) es\' 13 adoriundum G m2 N\' 15 aeternitate 
 coniungerent Diu . 

 1* 
 
 
 deos esse crederent, quamuis de ipso mundo non mediocris 
 inter eos quaestio sit. nam Pythagoras unum mundum adserit, 
 alii innumerabiles dicunt esse mundos, ut scribit Democritus, 
 cui plurimum de physicis auctoritatis uetustas detulit, 
 ipsumque mundum semper fuisse et fore Aristoteles usurpat 
 dicere: contra autem Plato non semper fuisse et semper fore 
 praesumit adstruere, plurimi uero non fuisse semper nec 3 A 
 semper fore scriptis suis testificantur. inter has dissensiones 
 eorum quae potest ueri esse aestimatio, cum alii mundum 
 ipsum deum esse dicant, quod ei mens diuina ut putant 
 inesse uideatur, alii partes eius, alii utrumque? in quo nec 
 quae figura sit deorum nec qui numerus nec qui locus aut 
 uita possit aut cura conprehendi, siquidem mundi aestimatione 
 uolubilem rutundum ardentem quibusdam incitatum motibus B 
 sine sensu deum conueniat intellegi, qui alieno, non suo motu 
 feratur. 
 Unde diuino spiritu praeuidens sanctus Moyses hos hominum c 
 errores fore et iam forte coepisse in exordio sermonis sui sic 
 ait: in principio fecit deus caelum et terram, initium 
 rerum, auctorem mundi, creationem materiae conprehendens, 
 ut deum cognosceres ante initium mundi esse uel ipsum esse 
 initium uniuersorum, sicut in euangelio dei filius dicentibus: 
 tu quis es? respondit: initium quod et loquor uobis, 
 et ipsum dedisse gignendi rebus initium et ipsum esse n 

 2 Diels Dox. 565, 9 Cic. Acad. II 55, cf. 73 4 Cic de nat. deor. 
 I 120, de diuin. I 5 5 Philo de aetern. mundi 3 (II 489, 1 JE.; cf. 
 Philonis de aet. mundi ed. F. Cumont Prolegg. p. XV) Diels Dox. 670, 
 34 14 Cic. de nat. deor. II 46 19 Gen. 1, 1 23 lob. 8. 25 I 

 3 scripsit N\'B 4 phisicia M fisicis B fvsicis cet . uetustas auctori- 
 tatis M\' 6 sed semper G m2 7 non CG V nec N 9 ueri esse CGV 
 esse ueri N 12 eorum CG nec que numerus nec que C\' (c bts 
 eras.) et (corr, ml) G neque n. neque V 13 aestimationem CV 14 rutundum 
 Cm1 rotundum Cm2 cet . 15 sensu* C 21 cognuscires C 
 (corr. m2) 22 dicentibus sibi MS 23 quod] qui C (m2 ex quod) B 
 quod (8. i qui) M\' 24 gignendi G (s. m2 i gignendis) gignendis N 
 
 
 creatorem mundi, non idea quadam duce imitatorem materiae, ex 
 qua non ad arbitrium suum, sed ad speciem propositam sua 
 opera conformaret. pulchre quoque ait: in principio fecit, ut 
 inconprehensibilem celeritatem operis exprimeret, cum effectum 
 prius operationis inpletae quam indicium coeptae explicauisset.