Tunc lesus ductus est in desertum a spiritu, ut 4,1 temtaretur a diabolo. conuenit recordari quemadmodum de paradiso in desertum Adam primus eiectus sit, ut aduertas quemadmodum de desel\'to ad paradisum Adam secundus reuerterit. uidete enim quemadmodum suis nodis praeiudicia resoluantur et suis diuina beneficia uestigiis reformentur. ex terra B uirgine Adam, Christus ex uirgine, ille ad imaginem dei factus. hic imago dei, ille omnibus inrationabilibus animalibus, hic omnibus animantibus antelatus - per mulierem stultitia, per uirginem sapientia, mors per arborem, uita per crucem - ille spiritalium nudus arboris se texit exuuiis, hic saecularium nudus corporis non desiderauit exuuias. in deserto Adam, in deserto Christus; sciebat enim ubi posset inuenire damnatum, c quem ad paradisum resoluto errore reuocaret. sed quoniam saecularibus indutus exuuiis redire non poterat nec paradisi 1 II Cor. 8, 9, Rom. 12, 15, I Cor. 4, 11 3 Matth. 25, 36, lob. 11, 85 4 Matth. 26, 20, lob. 4, 7, Matth. 4, 2 6 Gen. 2, 9 10 Gen. 3. 23 sq., I Cor. 15, 45 14 Gen. 2, 7 15 Gen. 1, 27 16 II Cor. 4, 4, Gen. 1, 28 17 Gen. 3, 6 19 Gen. 3, 7 1 eat Αχ, om. cet. 4 operatur X samaritanis FO et (t a m2 8. is) V 5 esurit (e et t in ras.) P cibum X praeuaricationem aGX (m del. V) per praeuaricationem Εγ T gustauerit (a 8. i m3) P 6 ieiunium F et (-0 m3) 0 ieiunio (v 8. o) V nostro] non X 7 emolumento (o alt. ex um) P 10 a] ab PBCGLX 11 de] in X (m2 d. a K, m2 8. de V) deserto aX (v 8. 0 m2 αΟπV) 12 de 8. u. m3 0, m2 π, om. FV 18 uide PX, om. L etenim Å praeiudicia (i ult. a. u.) P resoluuntor PL soluantur X 17 antelatus ante hic transponunt X 19 arboreis αΒΧ 20 nudus∗∗∗∗ A 23 nec ad (ad eras.) P incola potest esse nisi nudus a culpa, exuit ueterem hominem, nouum induit, ut, quia solui non queunt diuina decreta. persona magis quam sententia mutaretur.

sed quia in paradiso sine duce iter amisit acceptum, quemadmodum de deserto sine duce iter repetere posset amissum, ubi temtationes plurimae. nisus ad uirtutem difficilis, lapsus facilis ad errorem, cum D eadem sit uirtutis natura quae nemorum, ut si adhuc exigua de terrenis ad superna se subrigunt, dum teneris aetas adolescit frondibus, saeui ueneno dentis obnoxia facile aut succidi possit aut uri, si uero alta se radice fundauerit et ramorum sublimitate sustulerit, frustra iam uel ferarum morsibus uel lacertis agrestium uel diuersorum flatuum procellis arbos robusta temtetur.

Quem igitur adponeret ducem contra tot inlecebras saeculi, E contra tot uersutias diaboli, cum sciret nobis primo contra carnem et sanguinem, deinde contra potestates, contra rectores mundi tenebrarum harum, aduersus spiritalia nequitiae quae sunt in caelestibus esse luctamen? angelum adponeret? et ipse lapsus est; legiones angelorum uix singulis profuerunt. seraphin dirigeret? et ipse descendit in terris in medium populi inmunda labia habentis et unius tantum prophetae adposito labia carbone mundauit. F alius dux requirendus fuit, quem sequeremur omnes. quis tantus esset dux, qui prodesset omnibus, nisi ille qui supra omnes est? quis me supra mundum constitueret nisi qui maior est mundo? quis tantus esset dux, qui posset masculum et 1 Coloss. 3, 9 sqq. 15 Ephes. 6, 11. 12 19 Matth.26, 53; cf. Reg. IIII 6, 17 sq. 21 Esai. 6, 6 sq. 24 loh. 3, 31 2 ut] et χ secreta G; deinde add. placuit dὸ ut χ 6 et lapsus PL 8 etas 8. u. A adolescet Εγ T 9 facilia ut (m3 facile aut) P 12 arbos A (o incertum; an arbus?) B (o ex n) aΕγΤ arbus G arbusta X arbor PCL 13 rubusta A 15 uersutiae (s a. e alt. m3) P 20 sillgulis (is 8. u.) P seraphim FX derigeret A dilegeret X (e pr. ex i 0, dirigeret m.1 0, m2 a, in mg. m2 V) ipse T ipsum cet, 21 terris AX terrae cet. 22 apposita A et (0 8. a alt.) i 26 possit X feminam, Iudaeum et Graecum, barbarum et Scytham, seruum et liberum uno regere ductu nisi solus qui est omnia et in omnibus Christus?

multi enim laquei quacumque progredimÚr: laquei in corpore, laquei in lege, laquei in pinnis templorum, in 1337A crepidinibus parietum tenduntur a diabolo, laquei in philosophis, laquei in cupiditatibus - oculus enim meretricis laqueus est peccatoris -, laqueus in pecunia, laqueus in religione. laqueus in studio castitatis. exiguis enim momentis mens inclinatur humana et hue atque illuc pro uersutia suadentis frequenter inpellitur. uidet aliquem diabolus religiosum uirum, deo uenerabiliter deferentem et quod sacrosanctum est aestimantem, nullius capacem iniuriae: in ipsa eum religione. subplantat, ut B faciat non credere quod dei filius uere hanc nostram susceperit carnem, hoc nostrum corpus, hanc nostrorum membrorum fragilitatem, cum utique passio corporis fuerit, diuinitas exsors iniuriae manserit. ita de religione fit culpa; omnis enim qui negat Iesum \'Christum in carne uenisse de deo non est. uidet integrum et inlibatum castimoniae uirum: suadet ut nuptias damnet, quo eiciatur ab ecclesia et studio. castitatis a casto corpore separetur. audiuit alius quia unus deus. i ex quo omnia, adorat atque ueneratur: insidiatur ei diabolus, claudit aures ne audiat quia unus dominus, per quem omnia; ita nimia pietate inpium esse conpellit, ut dum patrem a filio separat, patrem filiumque confundat et personam unam putet esse, non potestatem. itaque dum mensuram fidei nescit, perfidiae incurrit aerumnam. 1 Coloss. 3, 11 3 Sir. 9, 13 (20) 4 Luc. 4, 9 6 cf. de Cain et Abel I 4, 14, Prouerb. 7, 21 16 I loh. 4, 3 18 I Tim. 4, 3 20 et 22 I Cor. 8, 6 1 et barbarum X 2 et (alt.) A in 8. ras. 2 litt. m3 P . 6 est AX, om. cet. 7 peccatori FOV peccatoribus C 9 pro uersutia d (deinde 5 lilt. eras... tis) B (pro eras.) aCXz per uersutias PL inpellitur frequenter PL 10 relegiosom P 11 est om. PL 12 capacê (ê ex et m2) P subplantat ABT supplantat cet. 13 ausciperit (e ex i pr. m3) P susciperet X 14 membrorum nostrorum B 17 non est ex dõ a 18 uidit FY et (-et m3) PO et s. u. m3 A inlibatae Erasmus 22 dns ex dš A, da Cχ

Quomodo igitur hos laqueos euitabimus, ut possimus et D nos dicere: anima nostra sicut passer erepta est de laqueo uenantium; laqueus contritus est, et nos liberati sumuś? non dicit: (ego contriui laqueum\', non ausus est hoc dicere Dauid, sed: adiutorium nostrum in nomine domini, ut ostenderet unde laqueus solueretur, ut prophetaret quod uenturus esset in hanc uitam qui contereret laqueum fraude diaboli praeparatum.