ergo et hic diabolus, quoniam fortem sensit, iactantiam praetendit, quae etiam fortes decipit;4,12 sed dominus respondit: non temtabis dominum deum tuum. in quo et dominum et deum Christum et patrem et filium potestatis unius esse cognoscis, iuxta quod scriptum est: ego et pater unum sumus. et ideo si \'unum\' obtendit diabolus, occurre ei quia scriptum est: ego et pater unum c sumus et distingue \'unum\', ne discernas potestatem, distingue 4,5 \'unum\', ne patrem filiumque secernas. et duxit illum diabolus iterum in montem altissimum et ostendit illi omnia regna orbis terrae in momento temporis.

bene in momento temporis saecularia et terrena monstrantur. non enim tam conspectus celeritas indicatur quam caducae fragilitas potestatis exprimitur; in momento enim cuncta illa D praetereunt et saepe honor saeculi abiit, antequam uenerit. quid enim saeculi potest esse diuturnum, cum ipsa diuturna non sint saecula? docemur hic inanis ambitionis flabra despicere, quod omnis dignitas saecularis diabolicae subiaceat potestati,

ad usum fragilis et inanis ad fructum.[sed quomodo hic dat diabolus potestatem et alibi legis quia omnis potestas a deo est? numquid potest quis duobus dominis sei-uire aut a duobus E accipere potestatem ? num ergo contrarium est? minime. sed uide quia omnia a deo. neque enim sine deo mundus, quia 9 Ioh. 10, 30 17 Sap. 5, 9 23 Rom. 13, 1 24 Matth. 6, 24 4 quando FLOV 5 sentit a decepit X et (corr. decipit) B 7 ihm xpm B 8 cognoscit Pr 9 ostendit OVχ 10 occurre aT occurre. P occurres E (s in raB. 2 litt.) CL occurrens X (n eras.) V occurris B occurrere 6r ego et pater ucum PL, om. cd. 11 secernas (ae 8. 11.) P discernas X 18 abit C habit (h eras.) P (in quo i ex e m2) Lπ (om. deinde esse) 19 esse saeculi L saeculi om. P non sint saecula diuturna PL 23 legis a (i ex e) legitur PL est a deo T 24 a duobus dominis r 25 numquid PL et mundus per ipsum factus; sed licet a deo factus sit, tamen opera eius mala, quia saeculum in maligno positum est et ordinatio mundi a deo, opera mundi a malo. ita etiam a deo potestatum ordinatio, a malo ambitio potestatis. denique non est inquit potestas nisi a deo, quae autem sunt a F deo ordinatae sunt, non datae, sed ordinatae et qui resistit potestati dei inquit ordinationi resistit. hic quoque licet dicat dare se diabolus potestatem, omnia tamen illa ad tempus permissa sibi esse non abnuit. itaque qui permisit ordinauit nec potestas mala, sed is qui male utitur potestate. denique uis non timere potestatem? bonum fac, et 1342 A habebis laudem ex illa.(non ergo potestas mala, sed ambitio. denique eo usque a deo ordinatio potestatis, ut dei minister sit qui bene potestate utitur.} dei inquit minister est tibi in bonum.〉 non ergo muneris aliqua culpa est, sed ministri nec dei potest ordinatio displicere, sed administrantis actio. nam ut de caelestibus ad terrena deriuemus exemplum, dat honorem imperator et habet laudem. quod si quis male honore usus fuerit, non imperatoris est culpa, sed iudicis. habent B reum suum crimina, non quia potestas unumquemque, sed militia sua inplicat.

quid ergo? bonum est uti potestate, studere honori? bonum si deferatur, non eripiatur. distingue tamen hoc ipsum bonum. alius enim bonus in saeculo, alius perfectae uirtutis usus; bonum est enim cognoscendae diuinitatis studium nullis occupationibus inpediri. nam etsi multa bona, una tamen est uita aeterna. haec est autem uita aeterna, ut c 1 Ioh. 1, 10 2 I loh. 5, 19 5 et 6 Rom. 18, 1 sq. 11 Rom. 13, 3 14 Rom. 13, 4 26 roh. 17, 8 1 factus est CLXX 2 in maligno sclm T 8 se dare PL 10 his L et (h eras.) PG, is a. U. V, om. π 13 eo usque a deoJ eo usque G a deo usque iT adeo (8. u. m2 a deo) usque E 14 dni EG T 15 muneratoris X Bcd (d 8. u.) P 17 deriuemus CarT derinemur P ml L diriuemus P m3 E (di tX de) cet. 23 alius (d 8. 8 m3) P bonus (-û m3) P 25 inpedire P (-ri m3) LX et simulata (a pr. eras.) P una om. X (optima 8. u. m2 V) cognoscant te solum uerum deum et quem misisti Iesum Christum. et ideo uitae aeternae maximus fructus et solus deus uitae remunerator aeternae est: solum deum et dominum nostrum adoremus et ipsi soli seruiamus ut solus ipse nos fructu remuneretur amplissimo, fugiamus omnia quae diabolicae subiacent potestati, ne tamquam malus tyrannus in eos quos intra suum regnum inuenerit acceptae saeuitia potestatis utatur.

non ergo a diabolo potestas est, D sed obnoxia tamen insidiis diaboli. nec tamen ideo mala ordinatio potestatum, quia malo obnoxiae potestates: bonum enim est deum quaerere, sed quidam ipsius inquisitionis anfractus et error obrepit. nam si inquisitor in sacrilegium scaeua interpretatione uertatur, in deterius uertitur quaerentis offensa quam si non quaesisset. nec tamen inquisitionis, sed quaesitoris est culpa, nec inquisitio obnoxia malo, sed quaerentis adfectus. quodsi is qui deum quaerit propter fragilitatem E carnis et mentis angustias saepe temtatur, quanto magis qui saeculum quaerit obnoxius est! atque hoc ipso perniciosior ambitio, quod blanda quaedam est conciliatricula dignitatum, et saepe quos uitia nulla delectant, quos nulla potuit mouere luxuria, nulla auaritia subuertere facit ambitio criminosos. habet enim forensem gratiam, domesticum periculum et, ut dominetur aliis, prius seruit. curuatur obsequio, ut honore donetur, F et, dum uult esse sublimior, fit remissior, cum in ipsa 4 Deut. 6, 18, Matth. 4, 10 19 Cic. pro Sestio 21 1 cognuscamus P ml cognoscam P m2 (mS cognoscant) L uerum om. X 8 et] est CX est quia B remunerator uitae X 7 accepta X 9 obnoxia (-a.e rn3) P 10 potestates P m1 potestatis P m3 On et (is ex es m2) V 11 est P (s 8. u. m3) et Lx 12 et 8. u. E, om. T s*ęua E (in mg. k aceua) saeua T (in mg. ł sceua) BX 18 interpetrationem P (t pro ex p m2; m eras.) interpretationem X (m ezp. n) uersatur X uertitur] uertatur P 16 his PCX (h eras. Pπ) 17 et] seu X 21 subuertere] subruere PL 22 periculum] scelus PL 28 obsequium P (ad ante obsequium 8. u. m3) L 24 post sublimior add. simulata h. fit uilior at PL potestate quod praecellit alienum sit; legibus enim imperat, sibi seruit.