<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0022.stoa051.opp-lat1"><div n="3" subtype="book" type="textpart"><div n="37" subtype="section" type="textpart"><p> An uero sanctns Dauid, licet multa eius in mysterium figurentur, <lb/>
            non eo praecelsior- quod hominem se esse cognouit <note type="margin"> I&gt; </note> <lb/>
            et conmissum super abrepta Uri uxore peccatum paenitentiae <lb/>
            putauit lacrimis abluendum, ostendens nobis neminem uirtuti <lb n="20"/>
            propriae debere confidere? habemus enim aduersarium magnum, <lb/>
            qui uinci a nobis sine dei fauore non possit. et plerumque in <lb/>
            inlustribus et beatis uiris grauia peccata fuisse repperies, ut <lb/>
            quasi homines temtationi patuisse cognoscas, ne uirtutibus <lb/>
            egregiis plus quam homines crederentur. si enim Dauid, quia <lb n="25"/>
            praesumtione uirtutis elatus dixerat: si reddidi <note type="margin"> E </note> retribuentibus <lb/>
            mihi mala et alibi: ego autem dixi in mea

<note type="footnote"> 7 I Petro 2, 24 18 Reg. II 12, 18 sqq., cr. Ps. 50 21 I Petro 5, 8 <lb/>
            25 Euseb. Quaest. euang. 239, 34 26 Pe. 7, 5 27 Ps. 29, 7 </note>

<note type="footnote"> 1 quêdam (m3 quendam) P 2 pos.tremo (t <hi rend="italic">eras.) P</hi> uri P (urie <lb/>
            m3) <hi rend="italic">L</hi> uriae cet, 4 <hi rend="italic">post</hi> illi <hi rend="italic">add</hi>. talis <hi rend="italic"><foreign xml:lang="grc">ΕϒΤ</foreign></hi> 5 iustitiae G<foreign xml:lang="grc">ϒ</foreign> <hi rend="italic">(et</hi> e <hi rend="italic">eras.)<lb/>
             E, unde</hi> ratione iustitiae <hi rend="italic">a</hi> abhorruit <hi rend="italic">B</hi> 6 carnem de zara esse y <lb/>
            18 se <hi rend="italic">om. G<foreign xml:lang="grc">Οπ</foreign>,</hi> a. <hi rend="italic">u</hi>. m2 <hi rend="italic">V, in mg</hi>. m2 <hi rend="italic">F</hi> et (ut 8. <hi rend="italic">m3) A</hi> 19 uri <lb/>
            <hi rend="italic">PG</hi> urie <hi rend="italic">L</hi> uriae <hi rend="italic">cd</hi>. uxorem P (m <hi rend="italic">expo m2) L</hi> 22 in om. <hi rend="italic">C<foreign xml:lang="grc">Χχ</foreign><lb/>
             (R. u. E)</hi> 24 homines (e <hi rend="italic">ex</hi> i <hi rend="italic">m3) P</hi> 25 qui a 27 mala mihi X </note> <lb/>
             
<pb n="126"/>
            abundantia: non mouebor in aeternum, statim insolentiae <lb/>
            huius poenam se subisse memorauit dicens: auertisti faciem <lb/>
            tuam a me, et factus sum conturbatus, si ipse dominici <lb/>
            generis auctor insolentiae excepit offensam, quanto magis nos <lb/>
            ceteri peccatores, quibus nulla suffragetur praerogatiua meritorum,<lb n="5"/>
            insolentiae scopulum timere debemus, in quo naufragium <lb/>
            sit bonorum, praesertim cum tantus uir nobis et magisterii <note type="margin"> F </note> <lb/>
            auctor sit et exempli, qui quasi palinodiam quandam ad repropitiandum <lb/>
            dominum in posterioribus canendam putauit dicens:, <lb/>
            domine, non est exaltatum cor meum neque in altum<lb n="10"/>
            elati sunt oculi mei et dominus a dextris meis, ne <lb/>
            conmouear; sciuit enim, quando se sibi credidit, esse se <lb/>
            lapsum. denique nihil aliud esse in homine designauit nisi <lb/>
            quia deum nouit; sic enim habes: quid est homo quod <note type="margin"> 1328 A </note> <lb/>
            innotuisti ei aut filius hominis quia conputas eum? <lb n="15"/>
            si ergo Dauid insolentiam damnat, humilitatem induit, recte <lb/>
            in historia uxoris Uri magisterium istud adfectandae humilitatis  <lb/>
            adsciscitur.</p></div><div n="38" subtype="section" type="textpart"><p>et tamen si ex ea natus est ille pacificus <lb/>
            Salomon, uideamus ne forte mysterium sit, quod sublato eo <lb/>
            de medio qui ante coniugio suo plebem gentium uindicabat<lb n="20"/>
            alii ecclesia uiro nupserit, uero Dauid. Dauid enim uocatus <lb/>
            est Christus, in parentis nomen adscitus iuxta quod scriptum <note type="margin"> B </note> <lb/>
            est: inueni Dauid seruum meum. cui nupsit ecclesia, quae <lb/>
            uerbi semine et spiritu dei plena Christi corpus effudit,

<note type="footnote"> 2 Ps. 29, 8 10 Ps. 130, 1 11 Ps. 15, 8 14 Ps; 143, 3 <lb/>
            18 Paralip. I 22, 9 23 Pa. 88, 21 </note>

<note type="footnote"><hi rend="italic">2 se s. u. m3 4 auctor generis B</hi> excoepit P excepit ... <lb/>
            insolentiae om. <hi rend="italic">L</hi> 5 ceteri A (8. alios m3) <hi rend="italic">aBC et</hi> (i <hi rend="italic">ex</hi> a) <hi rend="italic"><foreign xml:lang="grc">π</foreign> V</hi> cetera <lb/>
            0 <hi rend="italic">et</hi> (i 8. a) <hi rend="italic">m3 P m2 F</hi> certa re ErT, <hi rend="italic">om. G</hi> suffragatur <foreign xml:lang="grc">α</foreign>G <lb/>
            6 scopolum (v 8. 0 <hi rend="italic">alt. m3) P</hi> 7 et ona. <foreign xml:lang="grc">π</foreign>, 8. U. <hi rend="italic">V</hi> 8 et om. <lb/>
            <hi rend="italic">GX</hi> (8. u. <hi rend="italic">V)</hi> psalmodiam <hi rend="italic">ET et m2</hi> Fr 10 in altum eras. 0, <hi rend="italic">om. y</hi> <lb/>
            11 elati (e 8. U. <hi rend="italic">m3)</hi> A 12 se <hi rend="italic">alt. P,</hi> 8. v. <hi rend="italic">m3</hi> d, <hi rend="italic">om. eet</hi>. 15 reputas <lb/>
            LX 17 storia uxoreR A uri aB urie A uriae <hi rend="italic">P</hi> (ae <hi rend="italic">dd.) cet</hi>. <lb/>
            19 solomon (a s. 0 <hi rend="italic">pro m2) a</hi> uideamus (s <hi rend="italic">ex</hi> r <hi rend="italic">m2) P</hi> ait 8. U. <lb/>
            <hi rend="italic">m3 A</hi> 21 uiro <hi rend="italic">AB et</hi> (i <hi rend="italic">ex</hi> e) <foreign xml:lang="grc">π</foreign> <hi rend="italic">V,</hi> om. <hi rend="italic">P L</hi> uero cet. uero <foreign xml:lang="grc">Βπ</foreign> V2 <lb/>
            <hi rend="italic">om. FO,</hi> uiro A (e 8. i <hi rend="italic">m2)</hi> i <hi rend="italic">(post</hi> Dauid <hi rend="italic">transpositum) cet</hi>. </note> <lb/>
             
<pb n="127"/>
            populum scilicet Christianum. est ergo mulier, quae uiuente <lb/>
            uiro ligata est legi, et ideo mortuus est uir eius, ut non <lb/>
            esset adultera, si esset cum alio uiro. mysterium igitur in <lb/>
            figura, peccatum in historia; culpa per hominem, sacramenta <lb/>
            per uerbum. de qua historia, quoniam alibi plenius diximus, <lb n="5"/>
            hic transcurrendum uidetur. meritoque sanctus Dauid de hac <note type="margin"> c </note> <lb/>
            historia mysticum psalmum quinquagensimum scripsit propter <lb/>
            Bersabee nuptias dicens: in plurimum laua me ab iniustitia <lb/>
            mea et a delicto meo munda me. si iniquitatem <lb/>
            suam dei amicus agnoscit et meritis suis obstare delictum, <lb n="10"/>
            si denique deo peccasse 88 confitetur, cur tu de confessione <lb/>
            criminis erubescas, cum criminis conmentum, non confessio sit  <lb/>
            pudori?</p></div><div n="39" subtype="section" type="textpart"><p>ergo cum Dauid Bersabee historiam non <note type="margin"> D </note> praetermiserit <lb/>
            in suis psalmis, ut in ea uel mysterium uel actum <lb/>
            perfectae paenitentiae nos doceret, iure uidemus etiam in generationibus <lb n="15"/>
            dominicis non praetermissam, quia et ipse Dauid, <lb/>
            qui eam accepit in uxorem sibi, generationis dominicae secundum <lb/>
            carnem praecessor adseritur, cuius speciale, ut diximus, <lb/>
            meritum, ut ecclesiae in hoc mysterio uideret exortum et acciperet <lb/>
            oraculum quod ex suo Christus genere nasceretur. alterum <lb n="20"/>
            enim ad ecclesiam pertinet, quod dixit: ecce audiuimus eam <note type="margin"> E </note> <lb/>
            in Ephratha, inuenimus eam in campis siluae, alterum <lb/>
            specialiter ad dominici corporis sponsionem, quod oraculo

<note type="footnote"> 1 Rom. 7, 2 6 Apol. Dauid c. 1 sqq. 8 Ps. 50, 4 13 Sir. <lb/>
            4, 26 (31) 18 Euseb. Quaest. euang. 241, 32 (278. 32) 21 Ps. 131, 6 </note>

<note type="footnote"> 2 alligata <hi rend="italic"><foreign xml:lang="grc">ΕϒΤ</foreign></hi> 6 sanctus <hi rend="italic">om. G</hi> 7 quinquagensimum A, L P, <lb/>
            quinquagesimum cet. 8 bersabee <hi rend="italic">BG et</hi> (e <hi rend="italic">tert. 8</hi>. U. <hi rend="italic">m3) P,</hi> (e <hi rend="italic">postea<lb/>
             add.) E</hi> beMabe A bersabę <hi rend="italic"><foreign xml:lang="grc">ϒΤ</foreign></hi> bersabeae <hi rend="italic">aCL</hi> bersabaeae <foreign xml:lang="grc">π</foreign> bersabees <lb/>
            <hi rend="italic">OF</hi> bersabaeaes <hi rend="italic">V post</hi> me <hi rend="italic">add</hi>. due G 9 mea (a 8. u.) P 11 se <lb/>
            peccasse Z, ae om. <hi rend="italic">X</hi> 12 est (in <hi rend="italic">mg. m3</hi> al. sit) A 13 bersabee 11 <lb/>
            <hi rend="italic">et</hi> (e <hi rend="italic">ult. postea add.)</hi> E bersabe <hi rend="italic">AGL</hi> bersabee P (c a. u. m3) C bersabe <lb/>
            TT bersabaee a bersabees <hi rend="italic">X</hi> 18 praecpptor (in <hi rend="italic">mg</hi>. m3 al. praecessor) <lb/>
            d praecursor C 19 mysterium X et (um <hi rend="italic">ex</hi> u) <hi rend="italic">E</hi> uideretur <lb/>
            <hi rend="italic">EjT</hi> 21 ea <hi rend="italic">BGX</hi> 22 ephrata A ephratha C efratha Pa eufrata <foreign xml:lang="grc">ϒΧ</foreign> <lb/>
            effrata <hi rend="italic">cet</hi>. ea <hi rend="italic">BG</hi> 23 specialiter (a 8. u.) <hi rend="italic">P</hi> sponsionem (in <lb/>
            mg. m3 al. susceptionem) A susceptionem <foreign xml:lang="grc">χ</foreign> </note> <lb/>
             
<pb n="128"/>
            manifestissimo reuelatur, cum dicitur: ex fructu uentris tui <lb/>
            ponam super sedem meam. noli tamen tanto neglegens esse <lb/>
            promisso; non enim sine definitione datum est,. sed, si custodieris <lb/>
            testamentum et testimonia seruaueris domini, quae in <lb/>
            euangelio. se pollicetur esse dicturum, tibi quoque copia sedis <lb n="5"/>
            patebit aeternae. haec de uxore Uri. <note type="margin"> F </note> 
</p></div><div n="40" subtype="section" type="textpart"><p> De Athab autem satis claret, cui uxor lezabel, et de Iechonia, <lb/>
            de quo satis idoneus auctor est Hieremias maximi reum esse <lb/>
            delicti, cui etiam quod habuit nomen eripuit. et ideo qui <lb/>
            Ioachim in Regnorum libris dicitur Iechonias a Hieremia est<lb n="10"/>
            nominatus dicente eo: abiectus est Iechonias ut uas, non <lb/>
            est usus in eo, propter quod proiectus est ipse et <note type="margin"> 1329 A </note> <lb/>
            semen eius. terra, terra, audi uerbum domini, scribe <lb/>
            uirum istum abdicatum, quia non exsurget ex semine <lb/>
            eius sedens in throno Dauid, princeps adhuc in Iuda. <lb n="15"/>
            eo enim regnante Iudaeam Babylonii uastauerunt neque postea <lb/>
            umquam de semine eius regnum quisquam in Iudaea potuit <lb/>
            optinere; postea enim populus de captiuitate dimissus sub <lb/>
            sacerdotibus et tetrarchis fuit. unde etiam usque ad Christi <lb/>
            generationem mansere tetrarchae, ne ipsi quidem, quantum

<note type="footnote"> 1 Ps. 131, 11 3 Ps. 131, 12 7 Reg. III 16, 31; Euseb. Quaest. <lb/>
            euang. 272, 25 (278, 38) 10 Reg. IIII 23, 34 11 Hier. 22, 28-30 <lb/>
            16 Reg. IIII 24, 1 sqq. </note>

<note type="footnote"> 2 tuam <hi rend="italic">ed. Rom.; cf. p. 103</hi> u. 9 4 testamentum meum A (meum <lb/>
            8. u. m3) E (meum <hi rend="italic">del. m2) <foreign xml:lang="grc">γ</foreign> T</hi> eeruauerÎs P (b s. u <hi rend="italic">alt. m3)</hi> Cx <lb/>
            seruaberis F (v s. b) <hi rend="italic">cet</hi>. 6 putabit <hi rend="italic">X</hi> (patebit in <hi rend="italic">mg</hi>. m2 <hi rend="italic">F, corr</hi>. <lb/>
            m2 <hi rend="italic">et in mg. V)</hi> uxorem P uri <hi rend="italic">PaB</hi> urie <hi rend="italic">A</hi> uriae <hi rend="italic">cd</hi>. 7 dareat <lb/>
            aC cuius X iezabel <hi rend="italic">GX</hi> zezabel cet. 9 quia (a <hi rend="italic">add. m3) A</hi> <lb/>
            11 iechonias 8. u. P 12 eat] et y <hi rend="italic">(s</hi>. est m2 <hi rend="italic">E)</hi> 13 a terra (terra <lb/>
            <hi rend="italic">pro om.) P</hi> in terra. terra X 14 istum uirum <hi rend="italic">X</hi> 15 adhoc <hi rend="italic">A</hi> <lb/>
            in Iuda <hi rend="italic">om. PL</hi> 16 in iudaea <hi rend="italic">X</hi> (in <hi rend="italic">del</hi>. et iudaea<foreign xml:lang="grc">̄</foreign> m2 <hi rend="italic">V)</hi> 17 iudaeam <lb/>
            A 18 optinere <hi rend="italic">AaO</hi> obtinere cet. postea (ea 8. <hi rend="italic">u.) A</hi> demissus <lb/>
            <hi rend="italic"><foreign xml:lang="grc">ΑαΒ</foreign> et</hi> (dim. <hi rend="italic">m2) P</hi> 19 tetrarchis P (r <hi rend="italic">alt</hi>. 8. <hi rend="italic">u. m3) ET</hi> <lb/>
            tetharcis <hi rend="italic">A</hi> et (h s. u.) <hi rend="italic">G</hi> thetarcis F<foreign xml:lang="grc">Οπ</foreign> thetharcis BV tethrarchis T <lb/>
            thetrarches a tetharchiis C detracchis <hi rend="italic">L</hi> ZO manseri (-re m3) <hi rend="italic">A</hi> man- <lb/>
            Berint <hi rend="italic">X</hi> (-nnt <hi rend="italic">corr. OV)</hi> tetrarohae P (r <hi rend="italic">alt</hi>. s. U. m3) <hi rend="italic">E ; T</hi> tetarchae <lb/>
            <hi rend="italic">AV</hi> thetarchae <hi rend="italic">B</hi> thetarce G thetharcae 0 tethrarcae <foreign xml:lang="grc">π</foreign> tearcp F <lb/>
            thetrarches a tethrarchaes C detrachae <hi rend="italic">L</hi> ipse <hi rend="italic">X</hi> (-i corr. r) </note>
<pb n="129"/>
              <lb n="20"/>
            historia docet, regalis dignitatem generis reseruantes.</p></div><div n="41" subtype="section" type="textpart"><p>fertur <note type="margin"> B </note> <lb/>
            enim ab his, qui siue argumentati siue simpliciter docentes <lb/>
            siue uere adstruentes tradiderunt nobis, quia Idumaei latrones <lb/>
            Ascalonam urbem Palaestinae ingressi de fano Apollinis, quod <lb/>
            uicinum muris erat, Antipatrum Herodis cuiusdam hieroduli <lb n="5"/>
            filium inter alios abduxere captiuum, quem pater redimere <lb/>
            propter paupertatem nequiuit. is igitur inbutus disciplinis et <lb/>
            mysteriis Iudaeorum Hyrcano Iudaeae regi amicitia copulatur, <note type="margin"> c </note> <lb/>
            quem pro se ad Pompeium Hyrcanus legatum direxit; et quia <lb/>
            legationis fructu potitus est, per eam gratiam partem regni <lb n="10"/>
            adfectauit. occiso autem Antipatro propter felicitatis inuidiam <lb/>
            filius eius Herodes postea sub Antonio senatus consulto ludaeis <lb/>
            regnare praeceptus est, cuius Herodes filius et alii tetrarchae. <lb/>
            quod ideo ex Graecorum historiis putauimus transferendum, <lb/>
            ut clareat Herodem nullo adfinem generis Iudaeorum regnum <lb n="15"/>
            adulterina fraude quaesisse. denique conscius ignobilitatis suae, <lb/>
            ne qua posteris suis uel de praescripto uetere quaestio <note type="margin"> D </note> moueretur, <lb/>
            scripturas eorum incendit existimans quod, si indicia <lb/>
            de publico sustulisset, nullis aliis testimoniis clarere posset, <lb/>
            quin de patriarcharum uel proselytorum ueterum genere demanaret. <lb n="20"/>
            sed ut pleraque curae humanae sunt, cognitioni hoc et  <lb/>
            indagini ueritatis praeiudicare non potuit.</p></div></div></div></body></text></TEI>