An uero sanctns Dauid, licet multa eius in mysterium figurentur, non eo praecelsior- quod hominem se esse cognouit I> et conmissum super abrepta Uri uxore peccatum paenitentiae putauit lacrimis abluendum, ostendens nobis neminem uirtuti propriae debere confidere? habemus enim aduersarium magnum, qui uinci a nobis sine dei fauore non possit. et plerumque in inlustribus et beatis uiris grauia peccata fuisse repperies, ut quasi homines temtationi patuisse cognoscas, ne uirtutibus egregiis plus quam homines crederentur. si enim Dauid, quia praesumtione uirtutis elatus dixerat: si reddidi E retribuentibus mihi mala et alibi: ego autem dixi in mea 7 I Petro 2, 24 18 Reg. II 12, 18 sqq., cr. Ps. 50 21 I Petro 5, 8 25 Euseb. Quaest. euang. 239, 34 26 Pe. 7, 5 27 Ps. 29, 7 1 quêdam (m3 quendam) P 2 pos.tremo (t eras.) P uri P (urie m3) L uriae cet, 4 post illi add . talis ΕϒΤ 5 iustitiae G ϒ (et e eras.) E, unde ratione iustitiae a abhorruit B 6 carnem de zara esse y 18 se om. G Οπ , a. u . m2 V, in mg . m2 F et (ut 8. m3) A 19 uri PG urie L uriae cd . uxorem P (m expo m2) L 22 in om. C Χχ (R. u. E) 24 homines (e ex i m3) P 25 qui a 27 mala mihi X abundantia: non mouebor in aeternum, statim insolentiae huius poenam se subisse memorauit dicens: auertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus, si ipse dominici generis auctor insolentiae excepit offensam, quanto magis nos ceteri peccatores, quibus nulla suffragetur praerogatiua meritorum, insolentiae scopulum timere debemus, in quo naufragium sit bonorum, praesertim cum tantus uir nobis et magisterii F auctor sit et exempli, qui quasi palinodiam quandam ad repropitiandum dominum in posterioribus canendam putauit dicens:, domine, non est exaltatum cor meum neque in altum elati sunt oculi mei et dominus a dextris meis, ne conmouear; sciuit enim, quando se sibi credidit, esse se lapsum. denique nihil aliud esse in homine designauit nisi quia deum nouit; sic enim habes: quid est homo quod 1328 A innotuisti ei aut filius hominis quia conputas eum? si ergo Dauid insolentiam damnat, humilitatem induit, recte in historia uxoris Uri magisterium istud adfectandae humilitatis adsciscitur. et tamen si ex ea natus est ille pacificus Salomon, uideamus ne forte mysterium sit, quod sublato eo de medio qui ante coniugio suo plebem gentium uindicabat alii ecclesia uiro nupserit, uero Dauid. Dauid enim uocatus est Christus, in parentis nomen adscitus iuxta quod scriptum B est: inueni Dauid seruum meum. cui nupsit ecclesia, quae uerbi semine et spiritu dei plena Christi corpus effudit, 2 Ps. 29, 8 10 Ps. 130, 1 11 Ps. 15, 8 14 Ps; 143, 3 18 Paralip. I 22, 9 23 Pa. 88, 21 2 se s. u. m3 4 auctor generis B excoepit P excepit ... insolentiae om. L 5 ceteri A (8. alios m3) aBC et (i ex a) π V cetera 0 et (i 8. a) m3 P m2 F certa re ErT, om. G suffragatur α G 6 scopolum (v 8. 0 alt. m3) P 7 et ona. π , 8. U. V 8 et om. GX (8. u. V) psalmodiam ET et m2 Fr 10 in altum eras. 0, om. y 11 elati (e 8. U. m3) A 12 se alt. P, 8. v. m3 d, om. eet . 15 reputas LX 17 storia uxoreR A uri aB urie A uriae P (ae dd.) cet . 19 solomon (a s. 0 pro m2) a uideamus (s ex r m2) P ait 8. U. m3 A 21 uiro AB et (i ex e) π V, om. P L uero cet. uero Βπ V2 om. FO, uiro A (e 8. i m2) i (post Dauid transpositum) cet . populum scilicet Christianum. est ergo mulier, quae uiuente uiro ligata est legi, et ideo mortuus est uir eius, ut non esset adultera, si esset cum alio uiro. mysterium igitur in figura, peccatum in historia; culpa per hominem, sacramenta per uerbum. de qua historia, quoniam alibi plenius diximus, hic transcurrendum uidetur. meritoque sanctus Dauid de hac c historia mysticum psalmum quinquagensimum scripsit propter Bersabee nuptias dicens: in plurimum laua me ab iniustitia mea et a delicto meo munda me. si iniquitatem suam dei amicus agnoscit et meritis suis obstare delictum, si denique deo peccasse 88 confitetur, cur tu de confessione criminis erubescas, cum criminis conmentum, non confessio sit pudori? ergo cum Dauid Bersabee historiam non D praetermiserit in suis psalmis, ut in ea uel mysterium uel actum perfectae paenitentiae nos doceret, iure uidemus etiam in generationibus dominicis non praetermissam, quia et ipse Dauid, qui eam accepit in uxorem sibi, generationis dominicae secundum carnem praecessor adseritur, cuius speciale, ut diximus, meritum, ut ecclesiae in hoc mysterio uideret exortum et acciperet oraculum quod ex suo Christus genere nasceretur. alterum enim ad ecclesiam pertinet, quod dixit: ecce audiuimus eam E in Ephratha, inuenimus eam in campis siluae, alterum specialiter ad dominici corporis sponsionem, quod oraculo 1 Rom. 7, 2 6 Apol. Dauid c. 1 sqq. 8 Ps. 50, 4 13 Sir. 4, 26 (31) 18 Euseb. Quaest. euang. 241, 32 (278. 32) 21 Ps. 131, 6 2 alligata ΕϒΤ 6 sanctus om. G 7 quinquagensimum A, L P, quinquagesimum cet. 8 bersabee BG et (e tert. 8 . U. m3) P, (e postea add.) E beMabe A bersabę ϒΤ bersabeae aCL bersabaeae π bersabees OF bersabaeaes V post me add . due G 9 mea (a 8. u.) P 11 se peccasse Z, ae om. X 12 est (in mg. m3 al. sit) A 13 bersabee 11 et (e ult. postea add.) E bersabe AGL bersabee P (c a. u. m3) C bersabe TT bersabaee a bersabees X 18 praecpptor (in mg . m3 al. praecessor) d praecursor C 19 mysterium X et (um ex u) E uideretur EjT 21 ea BGX 22 ephrata A ephratha C efratha Pa eufrata ϒΧ effrata cet . ea BG 23 specialiter (a 8. u.) P sponsionem (in mg. m3 al. susceptionem) A susceptionem χ manifestissimo reuelatur, cum dicitur: ex fructu uentris tui ponam super sedem meam. noli tamen tanto neglegens esse promisso; non enim sine definitione datum est,. sed, si custodieris testamentum et testimonia seruaueris domini, quae in euangelio. se pollicetur esse dicturum, tibi quoque copia sedis patebit aeternae. haec de uxore Uri. F De Athab autem satis claret, cui uxor lezabel, et de Iechonia, de quo satis idoneus auctor est Hieremias maximi reum esse delicti, cui etiam quod habuit nomen eripuit. et ideo qui Ioachim in Regnorum libris dicitur Iechonias a Hieremia est nominatus dicente eo: abiectus est Iechonias ut uas, non est usus in eo, propter quod proiectus est ipse et 1329 A semen eius. terra, terra, audi uerbum domini, scribe uirum istum abdicatum, quia non exsurget ex semine eius sedens in throno Dauid, princeps adhuc in Iuda. eo enim regnante Iudaeam Babylonii uastauerunt neque postea umquam de semine eius regnum quisquam in Iudaea potuit optinere; postea enim populus de captiuitate dimissus sub sacerdotibus et tetrarchis fuit. unde etiam usque ad Christi generationem mansere tetrarchae, ne ipsi quidem, quantum 1 Ps. 131, 11 3 Ps. 131, 12 7 Reg. III 16, 31; Euseb. Quaest. euang. 272, 25 (278, 38) 10 Reg. IIII 23, 34 11 Hier. 22, 28-30 16 Reg. IIII 24, 1 sqq. 2 tuam ed. Rom.; cf. p. 103 u. 9 4 testamentum meum A (meum 8. u. m3) E (meum del. m2) γ T eeruauerÎs P (b s. u alt. m3) Cx seruaberis F (v s. b) cet . 6 putabit X (patebit in mg . m2 F, corr . m2 et in mg. V) uxorem P uri PaB urie A uriae cd . 7 dareat aC cuius X iezabel GX zezabel cet. 9 quia (a add. m3) A 11 iechonias 8. u. P 12 eat] et y (s . est m2 E) 13 a terra (terra pro om.) P in terra. terra X 14 istum uirum X 15 adhoc A in Iuda om. PL 16 in iudaea X (in del . et iudaea ̄ m2 V) 17 iudaeam A 18 optinere AaO obtinere cet. postea (ea 8. u.) A demissus ΑαΒ et (dim. m2) P 19 tetrarchis P (r alt . 8. u. m3) ET tetharcis A et (h s. u.) G thetarcis F Οπ thetharcis BV tethrarchis T thetrarches a tetharchiis C detracchis L ZO manseri (-re m3) A man- Berint X (-nnt corr. OV) tetrarohae P (r alt . s. U. m3) E ; T tetarchae AV thetarchae B thetarce G thetharcae 0 tethrarcae π tearcp F thetrarches a tethrarchaes C detrachae L ipse X (-i corr. r) historia docet, regalis dignitatem generis reseruantes. fertur B enim ab his, qui siue argumentati siue simpliciter docentes siue uere adstruentes tradiderunt nobis, quia Idumaei latrones Ascalonam urbem Palaestinae ingressi de fano Apollinis, quod uicinum muris erat, Antipatrum Herodis cuiusdam hieroduli filium inter alios abduxere captiuum, quem pater redimere propter paupertatem nequiuit. is igitur inbutus disciplinis et mysteriis Iudaeorum Hyrcano Iudaeae regi amicitia copulatur, c quem pro se ad Pompeium Hyrcanus legatum direxit; et quia legationis fructu potitus est, per eam gratiam partem regni adfectauit. occiso autem Antipatro propter felicitatis inuidiam filius eius Herodes postea sub Antonio senatus consulto ludaeis regnare praeceptus est, cuius Herodes filius et alii tetrarchae. quod ideo ex Graecorum historiis putauimus transferendum, ut clareat Herodem nullo adfinem generis Iudaeorum regnum adulterina fraude quaesisse. denique conscius ignobilitatis suae, ne qua posteris suis uel de praescripto uetere quaestio D moueretur, scripturas eorum incendit existimans quod, si indicia de publico sustulisset, nullis aliis testimoniis clarere posset, quin de patriarcharum uel proselytorum ueterum genere demanaret. sed ut pleraque curae humanae sunt, cognitioni hoc et indagini ueritatis praeiudicare non potuit.