Refert autem aduertere quod et in agro pleno messis reperta 
 manipulos, sicut scriptum est, colligens et socrui fructus 
 reseruans et non post iuuenem abiit, sed uirum perfectum 
 secuta est, unde et meruit audire: quia mulier uirtutis 1326A 
 es tu uel: quia bene fecisti misericordiam tuam nonissimam 
 plus quam primam; nouissima enim misericordia 
 ecclesiae congregatae praestat priori. quod breuius hic dicimus, 
 quia plenius in libris digessimus quos de fide scripsi. 
 adpropinquauit autem qui longe erat, quia elongauit qui proximus 
 erat, et calciamentum proximi muliere adquisiuit accepta. 
 mos enim erat ut qui proximus erat, si nollet accipere in 
 coniugium propinquam suam, calciamentum suum solueret et B 
 alii cederet. in quo non mediocre mysterium, eo quod is qui

 7 Ruth 4, 18 et 17; cr. 4, 10 8 Deut. 25, 5; cf. Marc. 12, 19, 
 Luc. 20, 28 10 Ruth 2, 17 12 Ruth 2, 10 13 Ruth 3, 10 sq. 
 17 cr. de fide III 5 20 Ruth 4, 7, Deut. 25, 9 

 1 deos meos y dum meum 0; verba et redire ad deum meum a li- 
 brario profecta esse suspicati sunt Maurini; ego uerba ad deum meum 
 inclusi 3 et ante deus om. X 5 in om. X bethlehem T 
 bethleem (h 8. u.) r bethlem α G hanc 8. u. P 7 boos P 
 m1 0 booz P m3 cet . legem moysi X 13 sequuta FOV uirtus 
 α G 14 est (t etas.; om. tu) P uel] et X 16 congregatae (e alt. 
 8. u. m3) P ante quod add . et non mediocre mysterium est a et 8. 
 u . m2 C; cf. u . 22 dicimus] conphendi Xx 17 digessi G 19 erat 
 extra u. P mulierem AX (-ri m2 n) mulier PL adquisiuit (i pro 
 ex e m2) P acceptam A V 22 mediocrem A his (h era.s.) P 
 
 
 alienigenam in typo sumsit euangelizandi accepit facultatem. 
 
 1 
 1 
 denique in typo has fuisse nuptias testatur benedictio seniorum 
 dicentium: det dominus mulierem quae intret in domum 
 tuam sicut Rachel et sicut Liam, quae aedificauerunt 
 domum Israhel, et facere uirtutem in Ephratha, et sit 
 nomen in Bethleem. et fiat domus tua sicut domus c 
 Phares, quem peperit Thamar Iudae, de semine tuo 
 det dominus tibi ea hac puella. et accepit Boos Ruth 
 et facta est ei in matrimonium et peperit Obed, patrem 
 Iessae, auum Dauid. recte igitur sanctus Matthaeus per euangelium 
 gentes ad ecclesiam uocaturus auctorem ipsum dominum 
 gentiliciae congregationis alienigenarum generationem secundum 
 carnem adsumsisse memorauit, ut iam tunc esset indicium 
 quod illa generatio ederet gentium uocatorem, quem sequeremur 
 omnes ex alienigenis congregati relinquentes paterna D 
 et dicentes ei qui nos ad domini cultum uocaret, uerbi gratia 
 Paulo aut cuicumque episcopo: populus tuus populus 
 meus, deus tuus deus meus. ergo Ruth, sicut Lia et 
 Rachel, oblita populum et domum patris sui soluens uinculum

 3 Ruth 4, 11—13 9 Ruth 4, 14 et 17 17 Ruth I, 16 19 Ps. 
 44, 11 

 1 accepta facultate (in mg . m3 ace...., cetera euanida) A 3 dl 
 ΑΧχ intret P (a 8. e m3) ALX (a 8. e V) intrat α Cy intrauit (om. 
 in ante domum) B 4 rachel (c s. u.) A liam PCV lia cet . aedificauerunt 
 utraeque X 5 in] et X (in m2 FY)\' ephrata A efratha P 
 ephratha L efrata BG effrata ΕΥΤ eufratha aC eufrata X 6 bethleem 
 P (o tert . 8. u. m3) B (em in ras.) C Εϒ X betleem L bethlem Αα bethlehem 
 T bethel G 7 phares aCx fares eet . 8 et det LX tibi 
 dus ET dns semen LX (semen 8. u. m2 r.) puella semen G post 
 et Fas. Â boos APG booz eet . 9 obed PL oboet G (o alt . s. u.) 
 obet T obebh a obeth cet . 10 iesse B iease cet . 11 dm BX 12 gentiliciae 
 BGX gentilicBe aX (-iae corr . E) gentium licitae A gentilis PL 
 alienigenarum congregationem X (em ex om V) 15 paternam X (s. 
 patri. F) paternRm domum X et (domum 8. u. m2) V 16 ad dl X 
 17 ante Paulo add . laboranti Εϒ T; laboranti om. Paulo aut G episcoporum 
 ΕϒΤ 18 et dg tuus ΒΧχ , recte puto et ds meus P 
 19 populum suum ed. Rom., recte puto uinclum i 
 
 
 legis ingressa est in ecclesiam. soluit autem calciamentum qui 
 non accipit ecclesiam. et Moysi dicitur: solue calciamentum 
 pedum tuorum, ne ipse sponsus ecclesiae crederetur. solus E 
 ille non soluit qui uerus est sponsus. et ideo dicit. Iohannes : 
 cuius non sum dignus soluere corrigiam calciamenti 
 eius. ergo et hic typus est et aedificauit domum Israhel. 
 Quam uero conmemoratio eius dominicae prosapiae fuerit 
 inserenda declarat mysterii altioris expressio, qua prophetatum 
 est ex genere eius in Ephratha Christum esse generandum, cum 
 dicitur: det tibi dominus facere uirtutem in Ephratha, F 
 et sit nomen in Bethleem. quae est enim uirtus nisi quae 
 per Christum gentium populos congregauit? quod autem nomen 
 nisi illud quod Bethleem patria domini secundum carnem 
 nascentis est facta? unde per prophetiam dictum est: et tu, 
 Bethleem Iuda, non es minima inter principes Iuda; ex te enim exiet princeps qui regat populum meum lsrahel. 1327 A 
 uidemus igitur mulierum\' conmemorationi historiam mores 
 mysterium conuenire. neque tamen abnuo, cum Thamar et 
 Ruth defendo, peccatores quoque inter maiores dominici generis 
 conputatos, quorum conmemorationem sanctus Lucas declinare

 2 Exod. 3, 5 5 Luc. 3. 16 9 sqq. Euseb. Quaest. euang. 242, 
 21 sqq. 10 Ruth 4, 11 14 Matth. 2, 6; cf. Mich. 5, 2 

 2 accepit P (i s. e m3) X (i s. e 0) y 4 iohannis A 6 et aedificauit 
 A (in mg . m3 al. quod aedificaret domum isrl), eo quod aedificaret 
 χ srahel A 8 inserendarii A 9 ephrata A efratha PC 
 errata BGL etrrata ErT effreta a eufrata X 10 ephrata A efrathn. PC 
 efretha a efrata BGL effrata EjT eufrata X 11 nomen eius X 
 bethleem P (e tert . 8. U. m3) BCEjX bethlem Ãa betblehem T bethel 
 G est om. a 12 populus A 13 bethleem P (e tert . a. W. m3) 
 αΒ C ΕϒΧ bethlem A bethlehem T bethel G 14 inde X prophetiam 
 F (i exp.) 15 bethleem P (e tere. 8. U. rn3) aBCEjX bethlem dG 
 bethlehem T iudae A (8. ae est ras.) ex iudeae F (iuda m2) PBO 
 iadaeae at et (ae pr. eras.) V non eris I 16 princeps] dux X (in 
 mg . m2 princeps F) meum om. PL israhel (i eras.) A 17 moribus 
 X 18 mysterio 1J et (o ex um m2) F 20 commemorationem 
 (m ult. add. m3) A 
 
 
 desiderans alium quendam successionum ordinem tenuit neque 
 Achab neque Iechoniam neque postremo Uri uxorem nominandos 
 putauit, ut inmaculatam sacerdotalis generis seriem B 
 declararet. sed ut illi consilii sui ratio subsistit ita etiam 
 sancti Matthaei consilium a rationis iustitia non abhorret. 
 nam cum euangelizaret dominum secundum carnem esse generatum, 
 qui omnium peccata susciperet, subiectum iniuriis, 
 subditum passioni, ne huius quidem putauit exsortem adserendum 
 esse pietatis, ut maculatae quoque originis non recusaret 
 iniuriam, simul ne puderet ecclesiam de peccatoribus 
 congregari, cum dominus de peccatoribus nasceretur. postremo c 
 ut beneficium redemtionis etiam a suis maioribus inchoaret, ne 
 quis putaret originis maculam inpedimento posse esse uirtuti 
 nec se insolens de sui generis nobilitate iactaret neue parentum 
 crimina uerecundior erubesceret, cui obumbrandae originis 
 facultas daretur flore uirtutis.