iunior horum frater

 2 Gen. 38, 28 sqq. 19 Gen. 15, 6 20 Gen. 14, 18 

 4 et 6 obaetrix απ obstetrix P (t pr . 8. u, m3) G (t pro a. u.) eet . 
 coccom ia eam X ligabit (v 8. b m3) P exiens (t 8. ns m3) P 
 5 ntero X 7 farea libri 9 zaram Gj mysterii a prodat u 
 10 et reducta X obsetricis aBGLn obstetrix 0 obstetricis P (t pro 
 8. v. m3) cet. 11 exierit BO inciderit B (i alt . in ras.) incederet 
 aO 13 quia (a 8. u.) P discribitur X (e 8. i pr . π ) scribitor 
 B 14 alteram P 16 lex et prior PI . litterae P (e alt. 
 del. m3) L 18 et iacob PCLy 19 abraham enim Εγ T; enim 
 om. an 20 gratiam (m exp.) m2 P, ml V 21 sacrificium P (i 8. 
 um m2) L figurA P (ã ex a m3) FOV monstrauit (a s, 14.) P 
 22 absoluti (ti 8. 14.) P consimilis BX (s alt. eras. V, e s. i 
 tm . m2 a) 

 XXXII. Ambr. pars 4. 

 8 
 
 
 secundus ordo pietatis; primus enim in patriarchis, secundus 
 in regibus et sacerdotibus est. utraque enim uita secundum 
 deum. quia illi quoque qui secundum legem Moysi religiosam 
 et piam militiam militabant, non sunt gratiae et honoris exsortes, 
 sed prior pietatis fructus in auctoribus quam heredibus . F 
 prior enim Zara, qui interpretatione significatur oriens; lux 
 enim pietatis ueri splendor orientis est, illius utique qui dixit: 
 oriens nomen est mihi, cuius in patriarchis primitus radius 
 lucis inluxit. hi enim primi uitae suae actum in hoc saeculo 
 praemiserunt, in quorum manu nostri quoque actus tamquam 
 plenioris corporis, qui adhuc naturae quodam generantis utero 
 tenebamur, figura praecessit. sed media tamquam saepis obiecta 
 legis est obseruatio et quodammodo uita maiorum uidetur 
 incisa, de qua in typo illa obsetrix, fortasse iustitia, quae nos 
 emissos aluo naturae matris excepit, dixisse proditur: hic 1322 A 
 exiet prior. et re uera mirabilis erat ille ordo pietatis, non 
 a Moyse nec ab aliquo homine nec per hominem, sed munere 
 quodam sapientiae sponte se infundentis inpressus. prima igitur 
 disciplina pietatis secundum euangelium, quia per crucem et 
 sanguinem credimus Christi, cuius Abraham diem uidit et gauisus 
 est, cuius Noe gratiam in typo ecclesiae figuratam 
 spiritali cognitione praesensit, cuius Isaac uicem in sacrificio 
 non recusauit, quem Iacob cum uinceret adorauit, cuius B 

 6 Euseb. Quaest. euang. 237, 30 8 Zach. 6, 12 15 Gen. 38, 28 
 20 lob. 8, 56 21 Gen. 6, 14 22 Gen. 22, 10 23 Gen. 32, 25 

 1 enim] ergo y. 3 dum B qui om. G religiosa et pia militia 
 αΒ CG γ 5 pietatis esse P (ea 8. u.) L 8 mihi (m in ras.) P primitiuus 
 G 9 hii P (i alt . 8. M. m2) T (i alt. ex c) π hic E hi. G 
 primitiuae aX saeculum (o 8. um m3) P 11 pleniores BX (-ris 
 corr. π V) quia B 12 abiecta L 14 obsetril απ obstetrix P (t 
 pro 8. U. m3), G (t pr . 8. u.) cet . iustitiam POL 15 aluo BElT 
 alueo P (e eras.), G (e exp.) eet . 16 ille erat y 18 sapientia PL 
 primo BX (prima m2 π V) 19 disciplinç C 20 xpoC 21 gratiae 
 FO et (-am m2) V in om. X ecclesiae] areae ed. Rom . 
 22 cognitionis (e 8. is m3) P 23 conuinceret X (v 8. on m2 V) 
 
 
 Esaias ruborem uidit uestimentorum - nam secundum euangelium 
 uita etiam prophetarum est - in cuius sanguine 
 inter excidia mundi publicae futurum salutis insigne Rahab illa 
 typo meretrix, mysterio ecclesia indica-uit, quae multorum 
 conuenarum copulam non recusat et quo coniunctior pluribus 
 eo castior, inmaculata uirgo, sine ruga, pudore integra, amore 
 plebeia, casta meretrix, uidua sterilis, uirgo fecunda: meretrix, 
 quia a pluribus amatoribus frequentatur cum dilectionis c inlecebra 
 et sine conluuione delicti - qui enim adhaeret meretrici 
 unum corpus est-uidua sterilis, quae uiro parere non 
 norit absente - uenit uir et hunc populum plebemque 
 generauit - uirgo fecunda, quae hanc genuit multitudinem cum 
 fructu amoris, sine usu libidinis. 
 Sed ut ad historiam reuertamur, quid sibi uolunt obsethcis 
 eloquia dicentis: hic exiet prior nisi quia eius typum gerebat 
 qui ortu corporis posterior, uirtute et ueritate primus U 
 exsistens principatum sibi omnium uindicauit? inde et Iohannes: 
 post me uenit uir, qui ante me factus est. quid sibi 
 uult quod coccum in manu eius ligauit nisi quia typus eius 
 erat qui crucis indicio suae et sanguinis fusione actum inlustrauit 
 humanum? itaque posteaquam manum reduxit, quasi 
 incisione facta saepis exiuit frater eius, quem quasi medium

 1 Esai. 63, 2 3 los. 2, 1 sqq. 6 Ephes. 5, 27 9 I Cor. 6, 16 
 10 Eaai. 54, 1 15 Gen. 38, 28 17 loh. 1, 27 22 Ephea. 2, 14 

 2 sanguinem BX 3 publice Ρα G Υ L rahab PRC raab cet. 4 indicanit 
 C figurauit X indicauit P (in 8. iq m3) cet. 5 connenitnam 
 (nit del. m2) P aduenarum BC 7 plebaeia PL plebeio C plcbeta G 
 m1 repleta G m2 E (in quo 8 . m2 plebeia) T ê repleta T (qui pod 
 fecunda add. plebeia) meretrix... fecunda om. X fecunda, < casta > 
 meretrix Engelbrecht 8 a om. PLTX delicti (m2 dilecti) h P (in 
 quo h onis inlecebra et sine conluuione delicti in mg . inf.) delectionis L π 
 12 cum onl. B 13 usu s. U. P 14 obsetricis α L π obstetncis P (t 
 pr . 8. u. m3), G (t pr . 8. W. m1) cet . 15 eius 8. U. m2 G generabat 
 P (B. m3 ł gerebat) LX (gerebat m2 V) eligebat (g 8. u. m2) a 
 17 unde T iohannea ait P 18 eat s . u. P 19 eius alt. om. X, 
 a. u. T 20 indicione (ne in u. ult. add . m2; exp. et s. scr . incisione 
 m3) P fusio X (fusione m2 π V) effusione (ef 8. u.) T 

 8* 
 
 
 parietem saepis uel maceriae apostolus nominauit atque ipse 
 de incisione nomen accepit; Phares enim diuisio est. unde et E 
 Pharisaei nuncupat, eo quod a multorum se coniunctionibus 
 separarent. beatius autem et multo melius fuisset non incidi 
 saepem, sed unam eandem et indiuiduam permanere, quod 
 fieri potuit, si ei uitae, quae prior manum misit, hoc est 
 actum ostendit suum, consequens fuisset eius uitae militia, 
 quae secuta est. multo enim melius, si circumcisus populus 
 uitam maiorum uoluisset imitari; sic enim fuisset una saepis, 
 una maceria, una aedificatio priorum ac sequentium, sed quia F 
 primum illum uitae actum posterioris infirmitas non potuit 
 inplere, incisione sine dubio facta saepis eius siue maceriae, 
 quae secundum deum aedificata erat, tamquam medius paries 
 interiectus est, ut illa saepis, hoc est perpetua atque continua 
 bonorum morum aedificatio rumperetur. saepis enim est, qua 
 ager circumdatur fructuosus, furis remouetur incursus, quae 
 culta concludit, deserta secernit. maceria quoque domum claudit. 
 haec si maneat, domus tuta est. denique auferam inquit 
 maceriam eius, et erit in direptionem. optemus ut haec 
 integra. sit maceria domus nostrae, domus spiritalis, quae in 
 nobis est; non enim ab homine exaedificari potest, sed a deo 1323 A 
 uiuo, qui ait: et maceriem circumdedi, perdiderunt igitur 
 salutem qui maceriem perdiderunt. maneat ergo maceria, 
 maneat haec saepis. uis scire quam sit utilis saepis? saepi 
 aures tuas spinis et tribulis et noli audire linguam 
 nequam; saepis enim ista te defendit a culpa. ergo dominus 
 Iesus, qui postea secundum carnem uenit in lucem, ueteris

 2 Euseb. Quaest. euang. 237, 44 18 Esai. 5, 5 22 Esai. 5. 2 
 24 Sir. 28, 24 (28) 26 Easeb. Quaest. euang. 238, 13 

 2 fares libri 5 eandemque P indiuinam (s 8. n alt. m3) P 
 7 factum (f eras.) P actuum X (u alt. del. m3 0, eras . π ) ostendens 
 BX. 8 sequuta FV 11 actum uitae r 16 remouentur BLX 
 19 eius om. Xi ei P 21 exaedificari BX aedificari PL aedificare Y 
 (-ri eorr. π V) haec aediflcari α C dno EG ϒ 22 sq. maceriem (am 
 s. ęm m3) P maceriam cet . 
 
 
 illius munitionem saepis instaurans in maiorum nos actum et 
 antiquam simplicitatem fidei reformauit. unde de eo et B propheta 
 dixit: uocaberis aedificator saepis. tulit enim illum 
 obicem, qui unitatem mentis et corporis seriemque uitae simplicis 
 diuidebat, atque ipse factus est pax nostra qui fecit 
 utraque unum et medium parietem saepis soluens. 
 quem parietem exponit apostolus inimicitias esse in carne. 
 has ergo inimicitias tulit dominus et pacem refudit legemque 
 mandatorum in decretis euacuauit, ut duos conderet in uno 
 nouo homine, in quo non solum exteriorem et interiorem, sed c 
 etiam Iudaeum significat et Graecum, ut esset omnia et in 
 omnibus Christus. dominus enim sabbati superstitionem 
 tulit, sabbati corporalis et quasi medium soluit legis parietem. 
 qui nos ab ea pietate, quae secundum deum est, decretorum 
 difficultate prohibebat, eo quod iuxta Moysi legem non erat 
 facile atque possibile gentibus militare deo, cum inanis superstitio 
 Iudaeorum purum adfectum gentium a subeunda obseruatione 
 reuocaret. quid ergo? lex inutilis? absit; sed utilis D 
 incredulis, infirmibus necessaria, quae lubricos et errantes 
 praecepti salutaris austeritate cohiberet et obseruationum adtentione 
 concluderet. bona autem lex est, quia spiritalis. ei ergo 
 non bona qui non putat spiritalem, qui mente exiguus humilisque 
 factus eam quae super legem est maiestatem scilicet 
 Christi uidere non potuit. quam utique tamquam supra illum 
 parietem respiciens ille mente sublimis Esaias gloriam dei E 
 uidit, quae uidetur in montibus, non in collibus.

 3 Esai. 58, 12 5 Ephes. 2, 14 7 Ephes. 2, 15 11 Rom. 
 1, 16; 2, 10, I Cor. 15, 28 12 Matth. 12, 2 sqq.; cf. Coloss. 2, 16 
 18 Rum. 3, 31 21 Rom. 7, 14 25 Esai. 6, 1 26 Reg. III 21 (20), 28 

 1 maiorem P (v s. e m3) L actuum aCXx 2 reformaturus (us 
 e. u. m3) P formauit X et om. aC profetia P prophetia X (ł 
 eta 8. etia m2 V) Z 3 uocaberis (b ex u m2) P 6 soluit Costerius 
 7 in carne (in ras.) P in carnem LX (m etas. Οπ , del. V) 9 unum 
 nouum hominem X 18 sed inutilis X 19 infirmibus PBLX (-mis 
 corr. π V) infirmis cet . 21 ergo] autem Z 23 est factus r factis αΒ GX 
 et (i ex u) C 25 sublimis (i alt. ex e m2) P sublimi B