Ueniat ergo deus, aedificet mulierem, illam quidem adiutricem 
 Adae, hanc uero Christi, non quia Christus adiumentum 
 requirit, sed quia nos quaerimus et desideramus ad Christi 
 gratiam per ecclesiam peruenire. et nunc aedificatur et nunc 
 formatur et nunc mulier figuratur et nunc creatur. et ideo 
 nouo uerbo usa est scriptura, quia superaedificamur super 
 fundamentum apostolorum et prophetarum. et nunc domus 
 spiritalis surgit in sacerdotium sanctum. ueni, domine deus, 
 aedifica mulierem istam, aedifica ciuitatem. ueniat et puer tuus; 1311 A 
 tibi enim credo dicenti: ipse aedificabit ciuitatem mihi. 
 
 ecce mulier omnium mater, ecce domus spiritalis, ecce ciuitas, 
 quae uiuit in aeternum, quia mori nescit. ipsa est 
 enim ciuitas Hierusalem, quae nunc uidetur in terris, sed 
 rapietur supra Helian — Helias enim unus fuit — transferetur 
 super Enoch, cuius mors non inuenitur; ille enim raptus

 2 I Cor. 12, 11 3 Gen. 3, 20 4 Luc. 24, 5 6 Ioh. 14, 6 
 7 Gal. 4, 26 8 Ephes. 2, 20; cf. I Petro 2, 6 15 Ephes. 2, 20 
 16 I Petro 2, 5 19 Esai. 45, 13 20 Gal. 4, 26 22 Gal. 4, 25 sq. 
 23 Reg. IIII 2, 11 24 Hebr. 11, 5, Sap. 4, 11 

 1 spir.talis (i t. ras.) A 3 sic (c eras.) P in te legae Engel. 
 brecht 4 niuentem quid a niaentem quod C _quaeri L χ ; quaeris 
 om. G; non ante cura in mg. add. P 6 quia zpi P 8 <in> ipso a 
 9 templum dei X 10 ueniat (a s. u.) PN 12 quaerit « et (in mg . 
 requirit) m2 F, ml V 17 furget A surgat E;T 18 ueniat (at 8. 
 u.) P 19 aedificauit ΑπΒ F γΟ et (-bit corr.) GV 21 uiuet PBLK 
 23 Helian scripsi, heliam libri helias (h 8. u. m3) P transferitur A 
 24 supra C enoc P ille enim post cuius transponunt X (exp. 
 m2 O) 
 
 
 est, ne malitia mutaret cor eius, haec autem diligitur 
 a Christo quasi gloriosa, sancta, inmaculata, sine B 
 ruga. et quanto melius totum corpus adsumitur quam 
 adsumtus est! haec enim est spes ecclesiae. rapietur profecto. 
 adsumetur, transferetur ad caelum. ecce curru ignis raptus 
 Helias est, rapietur ecclesia. non mihi credis? crede uel Paulo, 
 in quo Christus loquutus est. rapiemur inquit in nubibus 
 obuiam Christo in aera; et ita semper cum domino 
 erimus. ad hanc igitur aedificandam mittuntur quidem plures, C 
 mittuntur patriarchae, mittuntur prophetae, mittitur Gabrihel 
 archangelts, innumeri angeli deriguntur et multitudo caelestis 
 exercitus deum laudat, quia ciuitatis huius aedificatio propinquabat. 
 mittuntur plures ad eam, sed Christus eam solus aedificat; 
 uerum non est solus, quia pater praesens est, et si solus 
 aedificat, gratiam tamen tantae aedificationis non solus usurpat. 
 scriptum est de templo dei, quod aedificauit Salomon, in quo 
 typus ecclesiae fuit, quia LXX milia erant qui in umeris D portarent 
 et LXXX milia lapidicaesores. ueniant angeli illi,

 2 Ephes. 5, 27 5 Reg. IIII 2, 11 7 I Thess. 4, 17 11 Apoc. 
 19, 14 14 Ioh. 16, 32 18 Reg. III 8 init. (Paralip. II 2, 2) 

 2 quasi gloriosa APEGLT quasi sponsa gloriosa aBC quasL gloria 
 Y quasi ossa X (sponea 0. ossa m2 V) 4 est enim X 5 assumitur A 
 adBumitur a transferretur A curru Cy currus AL et (s eras.) PB 
 curris a cursus X (s alt. exp. 0, curru m2 F) igneo Gj 6 helias 
 (h 8. u. m3) P est helia9 X rapitur Ey T credes X 7 locatus 
 aCEGhjOT loquitur L 8 ita om. X 9 quidem] licet X 10 patriarchae 
 mittuntur in mg . m3 P gabriel A 11 arcangelus A et 
 (arch. m3) P 12 propinquabat (-bit m2) T propinquat a 16 dei 
 A, om. cet . solomon Pa 17 quia LXX milia] qui ait LXX 
 P in qua tria milia sescenti A quia tria milia tricenti eorum qui prae 
 (tricenti eorum qui prae in ras. min.) B quia (quorum y) tria milia sescenti 
 (DC L) cet . in om. A 18 et LXXX lapidis (is ex 
 es m2) caesores P, et LXX lapidicaesores A, et septuaginta (LXX 
 aBCL) milia lapidicaesores (lapidicaesores om. G, v s . i alt. E; lapides 
 caesores F et v s. es pr. m3 0, m2 n; lapidum caesores CL et, utn 
 in ras. m2, BV) cet. post lapidicaesores add . et octoginta A, et 
 LXXX milia aBC; in LXX leg.tur: et octoginta (LXXX n, octuaginta y) 
 
 
 ueniant lapidicaesores, caedantur superflua lapidum nostrorum, 
 aspera leuigentur, ueniant et qui in umeris portant; scriptum 
 est enim: supra umeros tollentur. 
 Uenit ergo ad Iohannem, quoniam cetera conperistis. uenit 
 ad Iohannis baptisma, sed lohannis baptisma habebat paenitentiam 
 delictorum. et ideo prohibet eum Iohannes dicens: \'ego E 
 a te debeo baptizari, et tu uenis ad me? quare uenis 
 ad me, qui peccatum non habes? ille enim baptizandus est 
 qui peccatum habet, qui autem peccatum non fecit lauacrum 
 paenitentiae cur requirat?\' sine inquit modo — hoc est: 
 dum ecclesia aedificetur — decet nos inplere omnem 
 iustitiam. quae est iustitia nisi misericordia? dispersit enim, 
 dedit pauperibus: iustitia eius manet in aeternum. 
 dedit mihi pauperi, dedit mihi inopi gratiam, quam ante non F 
 habui; iustitia eius ergo manet in aeternum. quae est iustitia 
 nisi ut quod alterum facere uelis prior ipse incipias et tuo 
 alios horteris exemplo? quae est iustitia nisi ut quia carnem 
 suscepit non quasi deus sensum aut ministerium carnis excluderet, 
 sed quasi homo carnem uinceret, ut uincere me doceret? 
 docuit enim qua ratione possim terrenis concretam uitiis obnoxiae 
 carnis inluuiem sepelire criminibus, renouare uirtutibus. 1312 A 
 o uere diuinam in ipsa humilitate domini prospicientiam! 3 Esai. 49, 22 4 Matth. 3, 13 6 Matth. 3, 14 9 1 Petr. 
 2, 22 10 Matth. 3, 15 12 Ps. 111, 9 15 Luc. 6, 31 milia (haec om. G) tollentes (tollebant χ ) onera post lapidicaesores 
 add . et tria milia sescenti operum praepositi ed. Rom . ueniant (ueniant., 
 a eras., A) angeli illi (illi om. G) AaBCLXx., om. P 1 lapidicaesores 
 AaGfT et (v a . i alt.) E lapidis (is ex es m2 P) caeBores PB 
 lapidea (v 8. es m3 0, m2 π ) caesores FOiz lapidum caesorea CL et (um 
 in ras. m2) V 2 in om. X 3 super P 7 quare AB cur cet . 
 8 post est add . ad me αχ 12 enim om. EFTT 13 in aeternum] in 
 saeculum saeculi Εγ T 14 dedit pr.... aeternum om. B post pauperi 
 add. inopi A 15 ergo eius CjTX (ergo 8 . u. π ) est om. C 16 ut 
 X, om. cet . alteri aC altero FO et (os m2) π 17 ut qui Βπ qui 
 ut a 21 reuocare it uirtutis (-es m3) P 22 ipsam X (m exp . π , 
 eras. V) humilitatem AX (m exp. it, eras. V) . 
 quanto enim abiectior humilitas tanto diuinior prouidentia. 
 iniuriarum suarum acerbitate deus proditur et remediorum 
 suorum usu, qui nullis remediis indigeret, deus probatur. quid 
 enim tam diuinum ad populos prouocandos quam ut nemo 
 refugiat lauacrum gratiae, quando Christus lauacrum paenitentiae 
 non refugit? nemo se dicat exsortem esse peccati, quando 
 Christus uenit ad remedium peccatorum. si pro nobis Christus B 
 lauit, immo nos in corpore suo lauit, quanto magis nos nostra 
 delicta lauare debemus? quo igitur magis opere, quo magis 
 mysterio deus, quamquam deus in omnibus, quam hoc probatur, 
 quando per totum mundum, qua generis humani condicio 
 diffunditur, per separatarum diuortia tractusque regionum 
 uno momento in uno corpore deus fraudem uetusti erroris 
 aboleuit, gratiam regni caelestis effudit? unus enim mersit, 
 sed eleuauit omnes; unus descendit, ut ascenderemus omnes, C 
 unus omnium peccata suscepit, ut in illo peccata omnium 
 mundarentur. purificate igitur uos, ut apostolus dicit, quia 
 purificauit se ille pro nobis, qui purificatione non eguit. haec 
 de nobis.