deinde non cogitas humilitatem et uerecundiam postulantis? donec accipias, oscularis manus faeneratoris superbi, humilias uocem tuam, ne clarior 2 Sus. 43 (Dan. 13, 43) 6 Rom. 9, 28 11 Rom. 9, 27 1 imprudentia TC 3 danielis (8 S. u.) P danihelis DT danihel B suscitauit castitatis P4 4 ut redhibitio P et (i tert. a. N.) B ut redibitio DP\'C utrum adhibitio V 5 mistice PC consuma P comsumma V 6 consumans P abbreuians B adbreuians T 7 terra T (is quo hoc est ut in ras. m3) abbreuiata B et breuia V 11 consumauit P tamen V breuiaui P 18 per] ad B tinagogae P 15 molestias V cui] cum T 22 ad sumptum (haec in ras. m3 T) utaris BT 23 sumptum (p 8. u.) Vpl soluitur sua P 24 coacerfcatur (v 8. b) V 26 superbe BT superbo C nec B et (c exp.) YT sonitus uocis tuae auris eius offendat, ne plures te audiant deprecantem. paupertas non habet crimen, nulla indigentiae infamia est, sed debere uerecundum est, non reddere D inuerecundum. postulabis dilationem, cum coeperis conueniri in tempore praescriptae solutionis: pro pecunia adferes taedia, causaberis de tempore, excusationes strues et, cum totum promiseris, ne in uniuersum fraudare uidearis, uix dimidium restitues. de amico inimicum facies,. pro honore referes contumeliam, pro benedictione maledictum. quam haec opinionem laedant considera, quam a uiro bono discrepent recognosce.

ergo dum liber es a uinculis, ipse te retrahe, reuoca a iugo E et onere seruitutis. diues es: non sumas mutuum. pauper es: non sumas mutuum. diues es: nullam pateris petendi necessitatem. pauper es: considera soluendi difficultatem. opulentia usuris minuitur, paupertas usuris non eleuatur; numquam enim malum malo corrigitur nec uulnus curatur uulnere, sed exasperatur ulcere.

Haec uide, ne, dum pecuniam petis, molam tuam obliges F aut lapidem supermolarem. mola est qua similago conficitur, qua molit similaginem una mulier, quae adsumitur, et altera, quae relinquitur. fortasse illa adsumitur quae semper molit dei uerbum, ut habeat similaginem, spiritalem farinam facit, 2 Bas. 272 C (110 B) 12 Baa. 272 C, 273 A (110 C) 18 Dent. 24, 8 (6) 20 Matth. 24, 41 1 auris P aures cet. 2 crimen habet T indigentia BT 3 jijuerecundum D uerecundius P4 6 excuaationis P 7 uideris D uidearis (a 8. u.) P1 8 pro] de DP1 11 est BT te 8. u. V retrahe reuoca V retrahere uocat BT rethareuoca P retrahe 0 reuoca DP\' 12 honere B onore (e 8. o alt. m2) V honore T pauper (om. es) DP\' 13 sumys (e s. v m2) V nulla pateres P 14 dificultatem P 15 releuatur (r pr. 8. u. m2) V 16 corregitur P nec... ulcere om. C uulnere curatur P 17 ulcere a ulcer DP inler P inter V, om. cet. 18 petis DP\'C petes PV petas BT 19 est enim DP\' simulago ... simulaginem P 20 qua] que B que DP\' 21 quae pr. om. DP$<}- 9yip§ relinquetur V relinquetur T adsumetur PVBT super DP\' 22 uerbum dei DP ut] et V et spiritualem facit farinam DF\' faciat (a alt. 8. u.) V expurgat uetus fermentum, ut sit noua conspersio, custodit molam suam, interpretatur scripturas, seruat sibi lapidem supermolarem: illa autem relinquitur, quae oppignorat molam suam. cum aliquid emoluerit perfunctorie, oppignorat lapidem qui est super molam. quis iste sit lapis quaero. legi: lapidem. quem reprobauerunt aedificantes, hic factus 619 A est in caput anguli. quare super molam? quia ipse est qui molentes adiuuat, ipse est qui dicit: scrutamini scripturas, in quibus putatis uos uitam aeternam habere.

noli, faenerator, hunc lapidem supermolarem oppignorare, ne cadas super illum; omnis enim qui ceciderit super hunc lapidem conquassabitur, supra quem ceciderit autem comminuet illum. nec uiduae pignus suscipias. graue et secundum litteram utrumque, ut usum B instrumentumque uiuendi egeno auferas aut uiduae pignus detrahas, sed grauius, si animae, quae uerbi uidua est, uerbum teneas, ut ei sterilitatem uiduitatis indicas.

Atque ut sciatis quod amanti haec affectu suadeam, ut C sciatis quod liceat et bene faenerare, ostendam uobis quem faeneratorem debeatis imitari. duo inquit erant debitores uni faeneratori; unus debebat denarios quingentos, alius quinquaginta. non habentibus illis unde 1 I Cor. 5, 7 8 Deut. 24, 8 (6) 5 Lnc. 20, 17 Psalm. CXVII 22 8 Ioh. 5, 39 11 Luc. 20, 18 13 Deut. 24, 19 (17) 20 Luc. 7, 41—43 1 eipurgate DP\' fertementum V sitis DP\' 3 relinquetur VBT relinq«tur D oppignorat (p pr. s. u. m2) P oppignerat DP\' obpignorat BT molam ... oppignorat om. C 4 cum autem DP\' oppignerat VDP T obpignerat B 5 lege V 7 angoli P 8 molentes om. BT adiubat P iuuat DP\' 9 potatis P uos putatis habere aitam aeternam BT 10 obpignerare VBT 11 nec addaa V 12 supra] super DP* autem ceciderit C uero ceciderit BT 13 comminuit P 14 et (est 8. et m2) V ut usum om. DP\' spatio 25 fere litt. relicto uisum C 17 et ei ed. Bom. sterelitatem P sterilitatem WJ,,1ęę.ş F 18 affectQ P suadeam (a pr. ex i m2) P 19 et om. BT fenerari C faeneratores P feneratores DP\' ante ostendam add. et B, etiam 7; 20 debitores erant B 21 denerios fa s. e alt.,. i ex a ut uidetur) B 22 alius (u ex 0) P quinquagenta P redderent donauit utrisque. quia ergo eum plus diligit? respondens Simon Pharisaeus dixit: aestimo quia is cui plus donauit. et laudata est eius sententia dicente domino: recte iudicasti. recte iudicauit D Pharisaeus, qui male cogitauit putans quod ignoraret magis dominus peccata mulieris quam donaret. sed laudatur eius sententia, ut excusatio ei omnis adimatur.