hanc pecuniam faenerat populus nationum, qui sciuit accipere faeneratum, qui sciuit cernere, qui sciuit excutere. recusasti indiga B faenoris spiritalis: egere coepisti. de te igitur a dei filio dictum est: mutuabitur peccator et non soluet. tibi dicitur: 3 Matth. 6,19 10 Mattli. 22,20 HCant. 7,13 24 Psalm. XXXVI 21 1 pecunia P 2 bonas (s 8. v.) P1 bona PDC 3 non erugo possit DP\' 4 non penetrare tinea om. spatio relicto DP\' 5 thesauro libri csed (c eras.) P sed de D 6 pecuniam (m del.) P 7 ut addidi centisimam P centensimam V sed ut (ut add. m3) T 8 fert C 9 nomeratam P 10 optutu PT obtutu P\'C obtutum cet. pecuae V 11 certe] exere (in ras. m3, in mg. m2 exerce) T tabulam om. B 12 stabilis DP\' stauilibus P stabilibus cet. quadratam a quadrata libri 13 dictus BT 14 et noua C 15 quemammodum V coniungat in se C 17 pecuniae (ni s. «. m2) V 19 possetis P positis V maledicta non B 21 fenerauit (in ras. m3, in mg. m2 uit) T qui scit (ter) B 22 recusati BT indicta DP\' indiga (ig in ras. m3) T 23 a om. BDP\'T 24 soluit P aduena qui est in te ascendet super te, tu autem descendes in imum. nescit enim summum qui Christum ignorat, in inferno semper est qui non ascendit ad Christum, in summo autem populus qui uerbum recipit. hic habet fidei omne patrimonium, de hoc dicit lex: hic tibi faenerabit, tu autem non faenerabis ei: hic tibi erit caput, tu C autem eris cauda, hoc est: ille erit primus, tu ultimus et abiectus. auferam a Iudaea caput et caudam, initium et finem: initium Christum, qui interrogatus qui esset respondit: initium, quod et loquor uobis. finem quoque Christum dicit; ipse est enim finis legis ad iustitiam omni credenti. ergo qui non credit ad iustitiam nec initium nec finem habet, sed ipse sui finis est.

Cognouimus faenus legitimum, cognoscamus et pignus, DE quod lex reddi iubet ante solis occasum. quod sit istud audi dicentem apostolum: dedit deus pignus spiritum in cordibus nostris. tripliciter autem et pignus et conmendatum et depositum dicitur. pignus dicunt quod pro mutuo aere susceptum est, conmendatum autem et depositum quod nos custodiae causa alicui commisimus. unde ait apostolus: scio cui credidi et certus sum, quia potens est commendatum meum custodire in illum diem. depositum quoque F idem docuit quod esset dicens: bonum depositum custodi 1 Deut. 28, 43 5 Deut. 28, 44 10 Ioh. 8, 25 11 Rom. 10, 4 16 II Cor. 1, 22 20 II Tim. 1, 12 23 II Tim. 1, 14 1 ascendit DP2 descindes P enim om. DP\' 3 inferno autem B ascendet V 4 recepit VC 5 omnem P, om. B dixit BT faenerauit P 6 non om. T faenerauis P 9 interrogatusx (x del.) P qui alt. P quis cet. 10 quod] qui BT 11 enim om. B fines P legis om. V omnis D et (s eras.) P1 13 fines P 14 faenfl P 15 reddi iubet lex ante occasum solis B quod] quid BT 17 et ante pignus om. T 18 dispositum BT dicunt] dicitur BT promo (mo del. m2) T 19 quod non custodiat causam alicuius cfimissi DP1 20 custodia C 21 reddedi P 22 cuscustodire (om. meum) V seruare C et (ser in ras.) P\' de deposito BT 23 idem docuit] deinde docuit in ras. m3, eadem in mg. m2 T dicens quid esset B quid T depositum (de in ras. m4) P costodi s. e6. P per spiritum sanctum, qui habitat in nobis. numquid spiritus commendati argenti aurique custos est aut per spiritum sanctum pecunia custoditur? spiritale igitur pignus custoditur ab spiritu, ne aues caeli ueniant et auferant illud de cordibus nostris.

petamus ergo, ut custodiat in nobis Christus hoc pignus, quod ipse donauit, et depositum suum conmendatumque conseruet; nihil enim accepit a nobis, sed ipse 615 A nobis credidit quod nostrum non erat. et ideo detrimento honestatis adficitur qui depositum uiolarit alienum. si commendatum hominis nulla debemus fraude uiolare, quanto magis diuinum et spiritale depositum bona fide seruare nos congruit, ne et existimationis et utilitatis grauia damna subeamus!

hoc igitur pignus est, quod lex prohibet pignoraii et uiolenter auferri. sic enim habet scriptura: si debitum tibi fuerit a proximo tuo quodcumque, non B introibis in domum ipsius pignorare pignus, et homo apud quem est debitum tuum proferet tibi foras pignus. si autem homo ille pauper fuerit, non dormies in pignore ipsius, sed redditione reddes ei pignus ipsius ad occasum solis, et dormiet in uestimento suo et benedicet te et erit in te misericordia.

Dices itaque mihi: ecce lex auferri pignus prohibuit, non suscipi, pauperi autem iussit reddi, non omnibus. ac de 4 Luc. 8, 5 14 Dent. 24, 12-14 (10-13). 1 hauitat P habitauit DP\' 2 commendati (i eras.) P comendat DP argenti aurique PV auri argentique BT auri et argenti (deinde spatiurn 17 litt.) DP\', argenti om. C custos (0 ex u) P custus V qui custos est (deinde spatium 10 fere litt.) DP\' 3 custoditur... pignus om. PC spiritale ... spiritu om. DP\' spatio relicto 4 ab] a Ff 9 afficietur (e 8. u.) T commendatam (v s. a alt. m2) V 10 quanta P 11 nos seruare BT 12 et pr. om. VBTC existimationem DP\' 13 pignerari BDP1 15 quoctlque B 16 in domum om. B post pignus add. ad foras stabis T (in quo uerba non intra ibis ... tibi foras iJł ras. m3) 17 pignus foras B 19 pignere BDP1 reddis P 23 pignna auferri B auferri pignus fcuferri P4 24 suscepi P- corporalibus quidem pignoribus satis etiam Hesdra nos docuit quod iam, faeneratores, aduersus patrum uestrorum non C possitis uenire professionem. nam cum iuberentur qui faenerauerant et acceperant aliena pignora, ut restituerent ea, dixerunt: reddimus et ab ipsis nihil quaerimus. boni patres, qui statuerunt pignora debitorum esse reddenda, boni etiam faeneratores, qui responderunt quod et pignora redderent et pecuniam non requirerent, quam dedissent. et sententia uos paternae censitionis his adstringit et professio creditorum.