quid D distat malitia huius principis mundi? faenerator pecuniae caput obligat, manum tenet, sortem ducit, centesimam exigit. o nomen triste de dulci! dominus ouem centesimam liberauit - illa centesima salutis, haec mortis est — et terra bona centuplum fructum reddit. uae his qui dicunt quod amarum 3 Esai. 60, 1 7 Augustinus contra Iul. Pelag. I 3, 10 (quis ... humanum), cf. 9, 32 13 Matth. 4, 9 15 Iuh. 14, 30 18 Psalm. LXVIII 5 21 Matth. 18, 12 Luc. 15, 4 23 Esai. 5, 20 Bas. 280 A (113 B) 1 his B 3 uos om. BT uindidi P 4 fenatori P 5 se a. u. vi2 V uindit P se non aere in lit. m4 P 7 ante nisi add. est (eras.) P 8 mutata BT 9 humantl. P malis B chirografum PV cyrographum cet. 11 apicibusj a principibus BT 12 solui B 13 procadens (a ex i) P 14 saluator PDP\' et (saluator aeris) C 16 ipse VBDP1 post ipse debebat add. V et quasi debitor uenit ut a faenore peccati exueret debitores. nihil debebat 16 mundi huias BT suum non inuenit nihil P suum inuenit et nihil V suum inuenit nihil T nihil suum inuenit B suum nihil inuenit cet. 19 mundi principis B 20 sortem VT sorte cet. centesimam exigit V, om. eèt. 21 centensimam et centensima D 23 reddidit DP\' est dulce et quod dulce amarum! quid amarius usura, quid dulcius gratia? nonne hoc ipso sermone, quo centesimam appellant, reuocare deberent in memoriam redemptorem, E qui uenit centesimam ouem saluare, non perdere?

quis grauior exactor est? et hoc triste nomen. denique dominus ait: populus meus, exactores uestri cirumscribunt uos, et in euangelio habes: dum uadis cum aduersario tuo ad magistratum, da operam liberari ab illo, ne forte perducat te ad iudicem et iudex tradat te exactori et exactor mittat te in carcerem. quis iste sit exactor agnosce, qui etiam nouissimum quadrantem exigit et idem se creditorem uocat atque in hoc etiam nomine fraudem facit F ut qui ueneni poculum melle inlinit. ut sub grato odore mors lateat atque inlita calicis ora uim fraudis abscondant. creditor praetexitur quasi fidelis et quasi incredulus, ad quem fidelis obpignorat.

Quotiens uidi a faeneratoribus teneri defunctos pro pignore 602 A et negari tumulum, dum faenus exposcitur? quibus ego adquieui libenter, ut suum constringerent debitorem, ut electo eo fideiussor euaderet; haec sunt enim faenoris leges. dixi B itaque: tenete reum uestrum et, ne uobis possit elabi, domum ducite, claudite in cubiculo uestro carnificibus duriores, 5 Esai. 3, 12 7 Luc. 12, 58 2 dulcias P 3 redimptorem P redemtorem V 4 centisimam oue P qui B quid C 8 opera P 9 te bis om. DP\' 10 minat B exactor sit B 11 qui etiam om. V 12 uaeat 1,0 8. a pr.) V 13 ut 8. u. V 14 inlita V illita C et (i alt. ex a) DP\' inlata P illata BT calici B abscondat DP\'T abscondit (a s. i) B 15 incredulos (v 8. o) V ad quem] atque VC 16 fidelis om. B, infidelis C oppignerat B obpignerat T 17 uidi a VP\'O et (i alt. ex ua) D uidaa P nidua a BT foeneratoribus P defunctos (os ex us) D pignere B 18 negarit (t eras.) B nega T ergo B adquietus PBT 19 conatringerint P cOlIstringeret DP\' deuitorem P 20 euaderit P hae Y heg D enim om. DP\' foeneratoris (fen. P\') DP\' leges (es ex is) P dixit D (t exp.) P\' 22 cubiculo (o ex um) P cubili DP\' duriori DP\' quoniam quem uos tenetis carcer non suscipit, exactor absoluit.) peccatorum reos post mortem carcer emittit, uos clauditis: legum seueritate defunctus absoluitur, uobis tenetur; certe hic sortem suam iam memoratur implesse. non inuideo tamen pignus uestrum reseruare. nihil interest inter funus et faenus, nihil inter mortem distat et sortem: personat, personat funebrem ululatum faenebris usura. nunc uere capite minutus est quem conuenitis; uehementioribus tamen nexibus alligate, ne uincula uestra non sentiat. durus et rigidus est debitor et qui iam non nouerit erubescere. unum sane est, quod non timere possitis, quia poscere non nouit alimenta' a). iussi igitur