<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0022.stoa042.opp-lat1"><div n="61" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="13" unit="altchapter"/> discamus igitur <note type="margin"> B </note> temptamenta  <lb/>
            diaboli plena esse mendacii; uix enim unum uerum uidetur <note type="margin"> c </note> <lb/>
            ex iis quae pollicitus est, reliqua falsa conposuit. sic enim habes: <lb/>
            et dixit serpens mulieri: non morte moriemini. <lb/>
            ecce unum falsum; nam morte mortuus est homo, qui secutus <lb n="20"/>
            est promissa serpentis. deinde addidit: sciebat enim inquit <lb/>
            deus quia quacumque die manducaueritis ex eo <lb/>
            adaperientur oculi uestri. hoc solum uerum, quia infra <lb/>
            habes quia manducauerunt ambo et aperti sunt oculi

<note type="footnote"> 1 Rom. 7, 7 2 Rom. 7, 8 5 Rom. 7, 23 Augustinus contra <lb/>
            Jul. Pelag. n 5, 13 (inpugnatur... innidiam) 8 Rom. 7, 24 sq. <lb/>
            10 Rom. 7, 19 19 Gen. 3, 4 21 Gen. 3, 5 24 Gen. 3, 6 sq. </note>

<note type="footnote"> 3 quid (d 8. u.) A 4 quod ... scire <hi rend="italic">in mg. info A, om</hi>. P 6 repugnantem <lb/>
            (n 8. u.).A 7 consdentię (a 8. ę) <hi rend="italic">A</hi> praesumpsit (praesumsit <lb/>
            d) 11 8 set (t in <hi rend="italic">ras., non</hi> satis <hi rend="italic">certum)</hi> A de Ch. gratia <lb/>
            <hi rend="italic">R V\'</hi> confidet <hi rend="italic">B (corr.) V\'</hi> a <hi rend="italic">om. RV\'</hi> 9 opinarea <hi rend="italic">A et (corr</hi>. <lb/>
            m1) <hi rend="italic">PY</hi> opinare <hi rend="italic">BV\'</hi> 12 auget <hi rend="italic">R</hi> augit <hi rend="italic">V\'</hi> 13 omnes (s 8. <hi rend="italic">u.)</hi> A <lb/>
            14 promisee <hi rend="italic">A V</hi> promise.. (uo 8. <hi rend="italic">ras.) P</hi> promisse <hi rend="italic">RV\'</hi> promiscue <lb/>
            fet. non] ut P 18 his <hi rend="italic">libri</hi> 19 mortem <hi rend="italic">APS et</hi> (m <hi rend="italic">exp.) V</hi> <lb/>
            21 scit <hi rend="italic">SBP\'CC\'</hi> enim inquid (inquid 8. u.) Ã enim inquit I), euim <lb/>
            <hi rend="italic">om. cet</hi>. </note>

<note type="footnote"> XXXII. Ambr. pare 1, fuc. 1. </note>

<note type="footnote"> 21 </note> <lb/>
             
<pb n="322"/>
            eorum, sed hoc uerum quod noceret. denique non omnibus <lb/>
            aperire oculos utile, quia scriptum est: uidebunt et non <note type="margin"> D </note> <lb/>
            uidebunt sed statim adglutinatum mendacium est, quia <lb/>
            adiunxit:et eritis sicut dii scientes bonum et malum. <lb/>
            in quo licet aduertere idolatriae auctorem esse serpentem, eo<lb n="5"/>
            quod plures deos induxisse in hominum uideatur en-orem quaedam <lb/>
            serpentis astutia. et hoc fefellit, quia homo sicut dii; non solum <lb/>
            enim sicut dii esse homines desierunt, sed etiam qui quasi dii <lb/>
            erant, quibus dictum est: ego dixi: dii estis, sui gratiam <lb/>
            perdiderunt. <lb n="10"/>
            
</p></div><div n="62" subtype="section" type="textpart"><p> Et uidit mulier quia bonum est lignum ad <note type="margin"> E </note> manducandum  <lb/>
            et quia gratum oculis ad uidendum et <lb/>
            speciosum est ad intuendum. infirma auctor iudicii. <lb/>
            quae de eo quod non gustauerat iudicabat. et ideo non facile <lb/>
            nisi quod diligentius pertractauerimus, quod interiore probauerimus<lb n="15"/>
            affectu uidetur ad opus aliquod esse sumendum. accipiens <lb/>
            inquit de fructu eius manducauit et dedit uiro suo <lb/>
            simul. et manducauerunt ambo. bene praetermissum est ubi <lb/>
            decipitur Adam, quia non sua culpa, sed uitio lapsus uxorio est. <note type="margin"> F </note>  <lb/>
</p></div><div n="63" subtype="section" type="textpart"><p>            et aperti sunt inquit oculi eorum, et cognouerunt<lb n="20"/>
            quod nudi essent. et ante quidem nudi erant, sed non <lb/>
            sine uirtutum integimentis. nudi erant propter morum simplicitatem <lb/>
            et quod amictum fraudis natura nesciret; nunc autem <lb/>
            multis simulationum inuolucris mens humana uelatur. ergo

<note type="footnote"> 2 Esai. 6, 9 4 Gen. 3, 5 9 Psalm. LXXXI 6 11 Gen. 3. H <lb/>
            16 Geu. 3, 6 20 Gen. 3, 7 22 Philo Quaest. I 30. cf. Legg. alleg. <lb/>
            II 15 (76, 1; I 100, 28 C.) et 16 (77, 49; I 102, 33 C.) </note>

<note type="footnote"> 1 omnibus (s <hi rend="italic">ex</hi> n) <hi rend="italic">A</hi> 2 nidebunt te et SBP\' 6 hominęm <lb/>
            (v a. e) J. 7 non ... dii <hi rend="italic">om. jRF\'</hi> 8 dii (i <hi rend="italic">alt</hi>. a. <hi rend="italic">M.) A</hi> homines <lb/>
            esse <hi rend="italic">B</hi> 12 gratum... auctor <hi rend="italic">OMt. RV\'</hi> 14 quod (d s. M.) <hi rend="italic">A</hi> lopertraectaęuerimus <lb/>
            P (sp <hi rend="italic">ex</hi> a <hi rend="italic">m2)</hi> pei\'trectauerimas <hi rend="italic">FjB</hi> quod iat. probauerimua <lb/>
            <hi rend="italic">om. B</hi> 17 maducauit <hi rend="italic">A</hi> 18 et] ei (s. enim) P 19 uxorio <lb/>
            est <hi rend="italic">JL</hi> (o <hi rend="italic">postea add.) JtffD</hi> uxoris est P (s <hi rend="italic">pr</hi>. 8. M. m. ffc.) P <hi rend="italic">(spf. <lb/>
            a. M. m1) S</hi> (s <hi rend="italic">pt\'</hi>. s. t*. <hi rend="italic">m2)</hi> C est uxoris <hi rend="italic">RBV\',</hi> bene...uxono eat <lb/>
            <hi rend="italic">om. Cx</hi> 22 integumentis SC\' tegumentis C tegimentis <hi rend="italic">D</hi> 23 natur; A <lb/>
            nescirent <hi rend="italic">APII</hi> 24 ergo (r s. M.) J. </note> <lb/>
             
<pb n="323"/>
            posteaquam spoliatos se illa sinceritate et simplicitate uiderunt <lb/>
            integrae incorruptaeque naturae, quaerere mundana et manu <lb/>
            facta coeperunt, quibus nuda suae mentis operirent, <note type="margin"> 175A </note> delectationes  <lb/>
            delectationibus et mundi huius umbratiles uoluptates <lb/>
            uelut folia foliis adsuentes, quibus obumbrarent genitale secretum. <lb n="5"/>
            nam quomodo clausos oculos corporis habuit Adam, qui <lb/>
            omnia animantia ita uidit, ut his et nomen inponeret? quomodo <lb/>
            cognouerunt, id est interiore et altiore scientia non  <lb/>
            tunicam sibi, sed uirtutum deesse uelamina. 
</p></div><div n="64" subtype="section" type="textpart"><p> et adsuerunt <lb/>
            inquit folia ficus et fecerunt sibi subcinctoria. <note type="margin"> B </note> <lb n="10"/>
            ficum hoc loco pro qua specie debeamus accipere diuinarum <lb/>
            nos docet series lectionum, quandoquidem sanctos esse qui <lb/>
            sub uite et ficu requiescunt scriptura memorauerit et Solomon <lb/>
            dixerit: quis plantat ficum et de fructu eius <lb/>
            non manducat? et dominus ad ficum uenerit, sed ideo <lb n="15"/>
            sit offensus, quia non inuenerit fructum, sed folia tantum. <lb/>
            docet ergo me Adam quid sint folia, qui posteaquam peccauit, <lb/>
            de foliis ficus fecerit sibi subcinctorium, qui de fructibus <lb/>
            magis eius gustare debuerit. iustus fructum eligit, folia <note type="margin"> c </note> <lb/>
            peccator. qui est fructus? fructus inquit spiritus est caritas <lb n="20"/>
            gaudium pax patientia benignitas modestia <lb/>
            continentia dilectio. non habebat fructum qui gaudium

<note type="footnote"> 9 Geo. 3, 7 12 Mich..4, 4 14 Proaerb. 27, 18 20 Galat. 5, 22 </note>

<note type="footnote"> 2 corruptaeque <hi rend="italic">.R (cotT. m2) V\'</hi> 3 quibus <hi rend="italic">(eras.)</hi> quibus <hi rend="italic">A</hi> delectationes <lb/>
            <hi rend="italic">ow. 7!V</hi> 4 delectionibus <hi rend="italic">A</hi> mundi... obumbrarent <lb/>
            <hi rend="italic">om. RV\'</hi> 5 foliis P (i <hi rend="italic">alt. ex</hi> a) quibumbrarent <hi rend="italic">(m2</hi> que obumbrarent) <lb/>
            <hi rend="italic">P</hi> 6 clausos (a a. M.) M cluaos <hi rend="italic">.BF\'</hi> 7 ita <hi rend="italic">om. RV\'</hi> inponerent <lb/>
            <hi rend="italic">A</hi> 10 succinctoria <hi rend="italic">RMSCDV\'</hi> 11 debeamus (a s. <hi rend="italic">M.) R</hi> debemus <lb/>
            <hi rend="italic">BV\'</hi> 12 docens)eries <hi rend="italic">(corr. m2) P</hi> 13 uitae <hi rend="italic">APMS</hi> et <lb/>
            ficu <hi rend="italic">om. jB, in mg</hi>. m1 <hi rend="italic">S</hi> fico RV\' requiescant <hi rend="italic">RV\'</hi> scriptura <lb/>
            r<foreign xml:lang="grc">̣</foreign>e<foreign xml:lang="grc">̣</foreign>q<foreign xml:lang="grc">̣</foreign>u<foreign xml:lang="grc">̣ι̣</foreign>e<foreign xml:lang="grc">̣</foreign>s<foreign xml:lang="grc">̣</foreign>c<foreign xml:lang="grc">̣</foreign>u<foreign xml:lang="grc">̣</foreign>n<foreign xml:lang="grc">̣</foreign>t<foreign xml:lang="grc">̣</foreign><hi rend="italic">A</hi> solomon <hi rend="italic">PM</hi> aulemon V\' salomon <hi rend="italic">cet</hi>. 14 quis... <lb/>
            manducat OMt. <hi rend="italic">RV\'</hi> fructuj 6ca <hi rend="italic">AV et (corr. graphio) P</hi> ueniens <lb/>
            (om. scd) C\' 16 tantum (n s. M.) <hi rend="italic">A</hi> eius tantum <hi rend="italic">B</hi> 17 me ergo <hi rend="italic">RV\'</hi> <lb/>
            f}olia (1 <hi rend="italic">exp. m2) A</hi> folia ficus <hi rend="italic">B</hi> 18 folia R (o N. a m2) V\' auccinct&lt;nium <lb/>
            <hi rend="italic">RMBCC\'V\'</hi> 19 eius magis <hi rend="italic">RMBP\'V\'</hi> fractum (r s. <hi rend="italic">M.) A</hi> <lb/>
            eligit <hi rend="italic">PVMC</hi> elegit <hi rend="italic">c&lt;\'&lt;-</hi> flolia <hi rend="italic">A</hi> 20 qui AP quid <hi rend="italic">VCx</hi> quis cet. <lb/>
            22 habebat <hi rend="italic">SP\'CC\'</hi> habeat <hi rend="italic">B</hi> habent F\' habet <hi rend="italic">cet</hi>. fructum (r s. M.) A </note>

<note type="footnote"> 21* </note> <lb/>
             
<pb n="324"/>
            non habebat, non habebat fidem qui praeuaricatus erat mandatum <lb/>
            dei, non habebat continentiam qui de interdicto sibi  <lb/>
            gustauerat ligno.</p></div><div n="65" subtype="section" type="textpart"><p>ergo quicumque praeuaricatur mandatum <lb/>
            dei spoliatur atque nudatur et fit ipse sibi turpis. uult se <note type="margin"> D </note> <lb/>
            operire quibusdam ficus foliis, fortasse quibusdam inanibus<lb n="5"/>
            uel umbratilibus sermonibus, quos conpositis mendaciis adsuens <lb/>
            et uerbum de uerbo struens ad operiendam conscientiam <lb/>
            suae mentis factique uelamen peccator intexit, ut pudenda <lb/>
            sua contegat. iacit enim supra se folia qui culpam uelare desiderans <lb/>
            aut diabolum delicti memorat auctorem aut carnis<lb n="10"/>
            praetendit inlecebras aut alium quempiam persuasorem prodit <lb/>
            erroris. et de scripturis diuinis frequenter promit exempla, <note type="margin"> E </note> <lb/>
            quibus iustos in culpam perhibet incidisse dicens, si forte <lb/>
            in stupris fuerit deprehensus: (et Abraham cum ancilla concubuit <lb/>
            et Dauid alienam adamauit et sibi adsciuit uxorem\':<lb n="15"/>
            adsuit enim quaedam sibi exempla de propheticarum serie  <lb/>
            scripturarum, fructum earum non putat requirendum.</p></div></div></body></text></TEI>