sed haec minus nocere possunt, illud quod B 
 magis, nisi prouideatur, nocere possit aduerte. gentilis quidam 
 est, ad fidem tendit: catechumenus est, uult maiorem 
 accipere doctrinae et fidei plenitudinem: caueat ne dum uult 
 discere male discat et discat a Photino, discat ab Ario, discat 
 a Sabellio, tradat se huiusmodi magistris, quorum quaedam eum 
 trahat auctoritas. et inductus quadam magistrorum praesumptione 
 teneris sensibus inpressa diiudicare non nouerit. prius igitur (J 
 oculis mentis perspiciat quid sequatur, uideat ubi uita sit, 
 tangat denique diuinarum uitalia lectionum, ut nullo prauo 
 offendatur interprete. legit illi Sabellius: ego in patre et 
 pater in me et dicit unam esse personam. legit Photinus 
 quia mediator dei et hominum homo Christus

 2 Psalm. LXXIII 14 22 Ioh. 14, 10 24 I Tim. 2, 5 

 3 escam (8 ex c) A 4 manducauerit R (uc exp. m2) V (uc exp.) V 
 (in mg.) Px 6 aurire APS haurire (h s. u.) C 7 de potu SB quippe 
 (p pr. 8. u.) A 8 amarum (nia s. u.) A induis RIJfp\'V\' et om. R V 
 9 induis RP V et (is m2 ex es) M 10 te* P (r eras.) profuturam APV( " 
 11 cognouerit AV(." et (s s. t) P 12 haec] et RV possint R V 13 aduertere 
 P 14 cathicuminus A VD et ml P cathecuminus Pm2 M catecuminus 
 CC caticuminua cet . est N et II 15 accipere om. V et 
 fidei om. PCCPx 16 fotino libri arrio libri semper 17 quorum quae A 
 (hocsigno X adiecto; in quo eum ... qua[ dam ] in mg. inf.) 18 tradat P (h 
 8.$) AVD teneat cet., cf. p. 318 u. 5 inducetur SBP\' praesumtione A 
 20 qui APVC 23 me est B personam esse P\' fotinus libri 
 
 
 Iesus et alibi: quid me uultis occidere hominem? 
 legit etiam Arius quia dixit: quoniam pater maior me 
 est. legitur quidem manifestum, sed qua ratione dictum D 
 sit debet ante pertractare secum, ut rationem dictorum 
 possit aduertere. ducitur quadam magistrorum auctoritate, et 
 profuisset ei non quaesisse quam talem inuenisse doctorem. 
 sed etiam gentilis si quis scripturas accipiat, legit: oculum 
 pro oculo, dentem pro dente, legit etiam: si scandalizauerit 
 te dextera tua, abscide illam: non intellegit 
 sensum, non aduertit diuini sermonis arcana, peius 
 labitur quam si non legisset. et ideo docuit quemadmodum E 
 dei uerbum inuestigare deberent, non perfunctorie, non inprouide, 
 sed diligenter atque sollicite. quod erat inquit ab 
 initio, quod audiuimus et quod uidimus oculis 
 nostris, perspeximus et manus nostrae perscrutatae 
 sunt de uerbo uitae: et uidimus et testamur et 
 adnuntiamus uobis. uides quod ante manibus quibusdam 
 perscrutatus sit dei uerbum et postea adnuntiauerit. 
 et ideo nihil Adam et Euam fortasse nocuisset uerbum, si 
 pertractantibus diligenter mentis quibusdam manibus ante F 
 tetigissent; infirmi enim pertractando et diligentius requirendo 
 uniuscuiusque quam non intellegunt possunt inuestigare naturam.

 1 Ioh. 8, 40 2 Ioh. 14, 28 7 Leuit. 24, 20 8 Matth. 5, 30 
 13 I Ioh. 1, 1 sq. 

 3 fort . manifesto 4 rationum A 5 dicitur ABSB V\' discitur D 
 quidam APV et quodam HV quidem Px 6 profuisset (t 8. «.) P 
 quaesisset A 7 quia om. HV 10 auertit BP1 et (corr. m2) S 
 animaduertit (d a. u.) B sermonis archana A (r alt. 8. u.) D archana 
 (arcana M) sermonis cet . 13 atque] ac B 14 et ante oculis trans- 
 . ponat C oculis noatris perspeximus om. N 15 et manus ... sunt 
 in mg. inf. A et quod manus SP1 17 manibus APVD uelut manibus 
 cet . 18 adnuntiaret BV adnuntiarit M 19 adam et euam II 
 adae et euae N noeuiss.et (e eras.) A 20 dilienter A quibusdam 
 (s 8. u.) A 21 infirma ̣ (i s. a) A requirrendo A 22 post inuestigare 
 add . sententiam inuestigare N, inuestigare sententiam add. post 
 requirendo C inuestigare sententiam (om . inuestigare nataram) C 
 
 
 certe illi infirmi id lignum, in quo scientiam mali esse cognouerant, 
 ante quemadmodum tangerent, debuerant perscrutari. 
 nam et mali saepe nobis potest prodesse cognitio. et ideo 
 diaboli fraudes uel in hac legimus lectione uel prophetia, ut 
 discamus quemadmodum artes eius cauere possimus; cognoscenda 
 sunt enim temptamenta eius non ut sequamur, sed ut 
 docti instructique caueamus. 
 
 Sunt hoc loco qui dubitationem habeant utrum ex omni 173 A 
 ligno ita dixerit deus esse gustandum, ut cum de omni ligno 
 ita de scientiae boni et mali ligno gustaretur, an uero de 
 omni ligno gustandum, de solo ligno scientiae boni et mali 
 dixerit non esse gustandum? qui ne id quidem putant inutilis 
 esse rationis quod, quamuis noxia esca huius ligni fuerit, 
 tamen si cum ceteris ederetur, noxia esse non posset, quandoquidem 
 antidotum theriacum de corpore serpentis confici 
 solere dicatur, quod utique uirus corpusque serpentis, 
 cum solum sumitur, nocet, cum admiscetur aliis, sanitati est 
 et saluti. scientia quoque boni et mali, si quis sapientiam 
 habeat, si quis uitae semper intendat, si quis cetera uirtutum 
 genera consequatur, nequaquam inutilis aestimatur. hac igitur 
 ratione plerique putauerant posse etiam illud intellegi, ut 
 uideatur deus id inhibuisse, ne absque ceteris solum lignum 
 scientiae boni et mali gustaretur, non prohibuisse cum ceteris. c 
 et hoc ideo putant dictum. quia ait deus ad Adam: quis 
 tibi indicauit quoniam nudus es, nisi de ligno a

 24 Gen. S. 11 

 1 cognouerunt BP cognooerint C 2 tangere SB et perscrutari 
 SB 5 discamus (a pro 8. u.).A 6 taemptamenta (te ex a).A 9 ut] 
 aut AVD et (a exp.) P 10 scientia dPY mali (Ii 8. u.).A 11 de 
 solo ... gustandum om. dPYD 14 possit N post quandoquidem 
 add . etiam N 15 antidotum BOP\' anthidotum eet . thiriacum PVM 
 teriacum R teraicum V\' tiricum C tyriacum P\'C\' de corpore om. R V\' 
 16 utique (uti in ras. m2) P 17 sanitatis est et salutis SBl 18 quoque 
 om. RV\' mali9 P quis APVMD quid cet . sapientiA P (a ex 
 ae) D sapientia Y sapientiae cet . 19 fort . iustitiae 22 ne ... prohibuisse 
 om..APYD 24 dns BV\' 25 quoniamJ quod SBP quod iam M nuşdus 
 est (t eras.) A ea] esses SBP a quoJ de quo ItM de quo de V quod SBP 
 
 
 quo praeceperam tibi, ab hoc solo ne manducares, 
 manducasti? quod uideretur dare aliquem interpretandi 
 locum, nisi mulier in superioribus dicente serpente: quid 
 utique dixit deus, ne edatis ab omni ligno quod 
 est in paradiso? respondisset: quod est in medio paradisi, 
 dixit deus: non manducabitis ex eo. in quo 
 quamuis mulieris praeuaricaturae fides uideatur infirmior, D 
 tamen non omnibus Adam spoliabo uirtutibus, ut uideatur in 
 paradiso nullam adsecutus fuisse uirtutem, nihil de ceteris 
 gustauisse lignis priusque culpam incidisse quam fructus esse 
 aliquos consecutus. non spoliabo ergo Adam, ne genus humanum 
 omne dispoliem, quod innocens est, antequam sensum 
 accipiat scientiae boni et mali. neque enim otiose dictum 
 est: nisi conuersi fueritis et efficiamini sicut 
 puer iste, non intrabitis in regnum caelorum. 
 puer enim cum maledicitur, non remaledicit, cum percutitur, E 
 non repercutit, ambitionum et rapinarum temptamenta non 
 nouit.