Serpens autem erat sapientior omnium B bestiarum, 
 quae erant super terram, quas fecit dominus 
 deus. et dixit serpens mulieri: quid utique dixit 
 deus, needatis ab omni ligno quod est in paradiso? 
 cum dicit sapientiorem serpentem, intellegis quem loquatur, C 
 id est illum aduersarium nostrum, qui tamen habet huius 
 sapientiam mundi. sed et uoluptas atque delectatio bene 
 sapiens dicitur, quia et carnis appellatur sapientia, sicut habes 
 quia sapientia huius carnis inimica est deo et ad 
 exquirenda delectationum genera astuti sunt qui adpetentes 
 sunt uoluptatum. siue ergo delectationem intellegas, quaedam 
 est diuino aduersa mandato et inimica sensibus nostris, unde D 
 sanctus Paulus ait: uideo aliam legem m membris 
 meis repugnantem legi mentis meae et captiuantem 
 me in lege peccati, si autem ad diabolum referas, uerus 
 inimicus est generis humani. quae causa autem inimicitiarum 
 nisi inuidia? sicut Solomon ait quia inuidia diaboli mors 
 introiuit in orbem terrarum. inuidiae autem causa 
 beatitudo hominis in paradiso positi et ideo, quoniam ipse. 
 diabolus acceptam gratiam tenere non potuit, inuidit homini 
 eo quod figuratus e limo, ut incola paradisi esset, electus est. E 
 considerabat enim diabolus quod ipse, qui fuisset superioris

 1 Gen. 3, 1 5 Augustinus contra Iul. Pelag. II 5, 13 (cum dicit 
 ... lege peccati); cf. III 21, 48 9 Rom. 8, 7 13 Rom. 7, 23 
 17 Sap. 2, 24 

 1 erat om. RV\' 2 erant] repunt R V quas RSBP\'C\'V\' quam 
 cet . 5 quemJ quae RV\' loquebatur BC et eb exp. S 6 illum] 
 ilico SB et (e. m2 illfl) P\' sapientiam huius RCC\'V\' 7 uoluntas 
 RMV 8 et II et sapientia M sapientia cet . 9 quia A (i 8. u.) 
 huius om. SBPCC, fort. recte in dell R, om. Y\' 11 sunt s. m. 
 m2 M 12 aduersata RV mandato A (n in ras., da 8. u.) 13 paulus 
 AC\'D et 8. u. m2 S apfs 8. u. M apostolus Paulus P\', om. cet . menbris 
 A 15 me om. RV 16 autem causa SBP\' 17 solomon M salemon 
 V\' salomon cet . 18 introiuit A (i alt. 8. u.) introuit (m2 intrauit) 
 S introibit (v a. b) R autem] enim M 19 beatitudo est B 
 siti RV et ipse BP\' 21 est om. PVCC 
 
 
 naturae, in haec saecularia et mundana deciderat, homo autem 
 inferioris creaturae sperabat aeterna. hoc est ergo quod inuidit 
 dicens: \'iste inferior adipiscetur quod ego seruare non potui? 
 iste de terris migrabit ad caelum, cum ego de caelo lapsus 
 in terras sim? multas uias habeo quibus hominem decipere 
 possim. de limo factus est, terra ei mater est, coruptibilibus 
 inuolutus est. etsi anima superioris naturae, tamen et ipsa F 
 lapsui potest esse obnoxia in corporis carcere constituta, 
 quando ego lapsum uitare non potui. est igitur uia prima, ut 
 decipiatur. dum condicione sua maiora desiderat. hic enim 
 quidam est conatus industriae. deinde carnis est quod non 
 habeat desiderare. postremo in quo uideor ego omnibus esse 
 sapientior, nisi circumscribam hominem et uersutia et fraude 
 contendam?1 itaque machinatus est ut non primo Adam 
 adoriretur, sed Adam per mulierem circumscribere conaretur. 
 non adorsus est eum qui coram acceperat caeleste mandatum. 170 A 
 sed eam adorsus est quae a uiro didicerat, non a deo quid 
 obseruaret acceperat. neque enim habes quia mulieri dixit deus, 
 sed quia Adae dixit, et ideo per Adam cognouisse mulier 
 aestimanda est. cognoscens igitur hoc loco temptamenti genus 
 plurima etiam aliis locis temptamenti genera repperies. alia sunt 
 per principem istius mundi, qui quaedam uenena sapientiae in 
 hunc mundum euomuit, ut uera putarent homines esse quae 
 falsa sunt et specie quadam hominum caperetur affectus. B 

 2 inferior APRYMVI, fort . inferior creatura, quod est in P" aeterna 
 (r 8. u.) A inuidit RPVI inuidens (dicit) C inuidet P (i s. e) cet . 
 3 adipiscetur SBP\'C\' adipiscitur cet . 4 e terris RVI migrauit Rl" 
 et (corr. m2) 8 migrabit A (b ex u) ergo P caelis B 5 terra 
 ARSD terram MBP1 6 poaspm A (i 8. Q) possum C est (pr.) et RP1 
 ei terra P1 7 etsij si enim B anima est MP\' 10 conditione 
 libri 11 quiadam P 13 nisi om. RMV\' 14 est om. RV 15 adoletur 
 R (v s . o m2, adoriretur in mg. m2) V 16 eat om. BVI curant 
 AD 17 quid (d a. u.) A 18 et acceperat SBP\'C\' 19 ideoque 
 (om . et) B per] ab RV 20 tsemtamenta (ae ex a. i a . a alt.) A 
 21 reperies A reperiris R (e 8. i pr. m2) V repperiens M 23 euomui1: 
 V l e 8. u. m2) esse om. R VI 24 quedam A 
 
 
 non enim semper quasi apertus hostis ingreditur, sed sunt 
 quaedam potestates quae amorem simulent gratiamque praetendant, 
 ut paulatim cogitationibus nostris uenenum suae iniquitatis 
 infundant, a quibus oriuntur illa peccata, quae uel ex delectatione 
 uel ex quadam mentis facilitate nascuntur. sunt 
 etiam aliae potestates, quae ueluti conluctantur nobiscum. 
 unde et apostolus ait: quia non est nobis conluctatio 
 aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus 
 . principatus et potestates et rectores huius mun di, C 
 tenebrarum harum, aduersus nequitiam spiritalium, 
 quae sunt in caelestibus; uolunt enim hac quadam 
 contentione nos frangere et ueluti quoddam animae nostrae 
 corpus elidere. unde et Paulus quasi bonus athleta non solum 
 ictus aduersantium potestatum uitare cognouerat, uerum etiam 
 aduersantes ferire. unde et ait: percutio pugnis, non ut 
 aera caedens. et ideo quasi bonus athleta ad coronam 
 meruit peruenire. ergo multiplicia temptamenta sunt diaboli. D 
 et ideo bilinguis serpens habetur atque letalis, eo quod diaboli 
 minister aliud lingua loquitur aliud corde meditatur. sunt 
 et alii ministri, qui et cordis et uocis suae infectas ueneno 
 ueluti uerborum suorum iactant sagittas, quibus dominus 
 ait: generatio uiperarum, quomodo potestis bona 
 loqui, cum sitis mali?

 7 Ephes. 6, 12 15 I Cor. 9, 26 16 II Tim. 4, 8 22 Matth. 
 12, 34 

 1 ostis A 2 praetentdant A 3 suae a. u. m2 M infundant B (n 8. łI. 
 m2) infundat MP\'V\' 5 quedam A noscuntur B V 7 et om. BCDV 
 est om. BV\' 8 et aduersus R aduersua et V\' aduersus (ad 8. u.) A 
 9 rectores (S 8. M.) A 13 eludere MV\' eludere P\' ludere R (e 8. u 
 m2) atleta AV et (corr . ml) C\' adleta PB 15 aduersitates B et 
 om. BMV ut om. RMDV\' 16 aera (e 8. u.) .1 aerem SBP1 atleta 
 APV 17 multiplicia (i ult. 8. u.) P 18 laetalis A et ml S loetalis P 
 (o 8. u.) B et m2 S 19 loquatur N meditetur RMSP\' meditemur V 
 20 suae om. BV\' infectos P 21 uelut PCC sagittns iactantiJV 
 22 potestis (s alt. 8. u.) A