Iterum alia quaestio, quia dixit dominus non esse bonum E 
 solum esse hominem. primo omnium cognosce quia in 
 superioribus, ubi hominem finxit deus de limo terrae, non 
 addidit: uidit deus quia bonum est quemadmodum in F 
 singulis operibus suis. nam si dixisset illic bonum esse quia 
 homo factus est, inueniretur hoc esse contrarium, ut hic bonum 
 non esse diceret, cum in superioribus bonum esse dixisset. 
 sed hoc ibi cognosce, ubi solum Adam fecit. ceterum ubi 
 communiter conprehendit uirum et mulierem factos, licet ne 
 ibi quidem dixerit specialiter, tamen quia postea habet: uidit 
 deus omnia quae fecit, et ecce bona ualde, euidenter 
 est declaratum bonum esse quod et uir sit factus et mulier. 
 sed ex hac quaestione alia quaestio rursus emersit. 166 A quomodo 
 enim quando solus factus Adam, non dictum est bonum 
 esse factum Adam, quando autem et mulier ex eo facta est, 
 tunc esse bona omnia conprehensum est? licet illic omnem 
 laudauerit creaturam et uniuersitatis creatio sit probata, quoniam 
 in homine naturae praedicata communitas est, tamen 
 non uidetur otiosum, qua ratione, ubi solus factus est Adam. 
 non solum nequaquam praedicatio boni conplacito operi adiecta 
 sit, sed etiam dictum sit non esse bonum solum hominem. B 
 cum sciamus quia antequam fieret mulier non errauerit Adam. 
 posteaquam uero mulier facta est, prior diuinum praeuaricata

 1 Gen. 2, 18 cf. Philo Legg. alleg. II 1 sq. (66 sq.; I 90 sq. r.) 
 Quaest. I 17 4 Gen. 1, 4 sqq. 10 Gen. 1, 31 

 1 ds B 2 esse om. RV\' primo IIM primum cet . 4 et (8. u. m2 3f) 
 uidit N deus #*. u. A 5 si om. RV\' dixisse (om . si) APVD 6 inuenitur 
 IT hoc post contrarium transponit R 8 hoc om. RV 9 uirum II 
 et uirum N 10 habes (s ex t) M et uidit RV\' 11 dS (§ m2 in 
 ras. 2 litt.) A ecce erant 8 (ecce m mg.) P\'C\' erant (om. ecce) C 
 12 et pr. om. RV 13 rursus (sus 8. u.) A 14 factus AR et ml P 
 factus est Pm2 (est s . ft.) eet . bonum om. RV\' 15 Adam om . M 
 et om. SBP\' 20 conplacito (tn. ant. ex conpletio) A coplaciti SB 
 22 quia om. APV errauerit (r pr. s. u.) A errauerat RV 23 postea 
 quęm (quom s. u., a 8. e m2) -uero P postea ucro quam D postea 
 uoro quam .BPCe\' uero s. ft. A, om. R, uiro V facta est ABD 
 <3Ht facta M (facta s. ft. m2) cet . 
 
 
 mandatum etiam uirum suum traxerit in errorem et incentiuum 
 eius extiterit. si igitur uiro culpae auctor est mulier, 
 quemadmodum pro bono uidetur adiecta? uerum si consideres 
 quia deo uniuersitatis est cura, inuenies plus placere domino 
 debuisse id in quo esset causa uniuersitatis quam condemnandum 
 fuisse illud in quo esset causa peccati. et ideo quia u 
 ex uiro solo non poterat humani esse generis propagatio, 
 pronuntiauit dominus non esse bonum solum hominem esse. 
 maluit enim deus plures esse quos saluos facere posset, quibus 
 donaret peccatum quam unum solum Adam, qui liber esset a 
 culpa. denique quia idem utriusque auctor est operis, uenit 
 in hunc mundum, ut saluos faceret peccatores. postremo nec 
 Cain parricidii rerum, priusquam generaret filios, passus est I) 
 interire. ergo propter generationem successionis humanae debuit 
 mulier adici uiro. denique hoc ipsa uerba declarant dicentis 
 dei non bonum esse solum hominem esse. nam si mulier 
 prior peccatura erat, tamen redemptionem sibi paritura non 
 debuit ab usu diuinae operationis excludi. quamuis enim Adam 
 non est seductus, mulier autem seducta in praeuaricatione 
 fuerit, salua tamen inquit erit per filiorum generationem, 
 inter quos generauit et Christum.

 2 Augustinus contra Iul. Pel. II 7, 20 (si igitur ... adici uiro) 
 12 I Tim. 1, 15 13 Gen. 4, 15 sqq. 18 I Tim. 2, 14 sq. 

 1 mandatum ... errorem et om. P\' (in quo in uerbo incentiuum in ni2 
 8. u. scriptum est) et om. APVlJ 2 uiri SBP1 3 si (i 8. fl.) A 
 4 dominoI dõ B 5 condemnandam A et corr. ml PV 6 et om. M 
 Augustinus 7 propagatio m2 ecc probatio A 8 solum hominem esse 
 SF\' Augustinus hominem solum esse M, esse om. cet . 9 dfis B 
 posset A (e ex i) PV D possit R VI posset et MP\'CC\' possit et SB 
 11 auctor est utriusque M (in quo et ante quia) utriusque est auctor B 
 12 nee] ne SBC 13 filios om. B pasua A 16 alt . esse om. APVD, 
 esse hominem a sil etsi N 17 prior om. APVD prius C adtamen 
 M ml attamen M m2 P\' 18 enimj autem B 19 seducta MBP\'CC\' 
 seducta et APVD seducta est R seductau V4 praeuaricatione uiri M 
 (uiri 8. u. m2) P\' 20 inquit om. B regenerationem APV ..generationem 
 VI 

 XXXII. Ambr. pars 1, fasc. 1. 

 20