nunc quae sit illa ratio B consideremus, 
 quid sit istud quod cum mandatum daret homini 
 de illa admirabili beataque uita praescribens, ne contra faciens 
 morte moreretur, de manducando et non manducando putauerit 
 esse mandandum. sunt enim qui putant nequaquam

 1 ex Apelle, cf. Harnack 1. c. 6 Onid. Met. I 190 

 1 quia APVD 2 bonus deus RBC\'V\' 3 confeseionem RP 
 5 intima 11-1 (-ae m2) SP" ut om. APV, 8. u. ml M 6 nullo] in 
 illo R (in i in ras.) V\' pacto 8. u. C", om. B possit MSBP1 et 
 (corr.) C\' 7 insiderit R insederit SB enim] ergo M abtior AR 
 8 quaerellae PM querejlae VI quaerelae R querelae cet . posset II 
 10 reseruauerit P (ue 8. u.) abolendiquae (n 8. It.) A abolendi.que P 
 omnes (i s. e) P 11 post inrationabile add . temtari, sed exp. A 
 13 fragilitas (tis 8. s) A gratie A 16 deuitando A 17 diuinae 
 (om . que) RCD 18 plus tribuens om. RV tribuens A (b ex u) 
 tribuit SBP1 recipit RP\'DV\' 8 . & add . 11 m3 P 19 reuertit 
 ARVCC\'P"V\' et M tlil reuertitur M m2 SBP\' 21 mirabili RV\' 
 ammirabili P DP" 22 morteiii M iTipmoreretur A mereretur R 
 23 mandatum A (nd m2 8 . t) manducandum Y (uc eras.) l\' 
 
 
 mandatum istud conuenire caeli et terrae atque omnium creatori 
 nequaquam dignum incolis paradisi, eo quod illa uita similis 
 angelorum sit. et ideo non terrenum et corruptibilem hunc C 
 cibum esui fuisse possumus aestimare, quia qui non bibunt 
 neque manducant erunt sicut angeli in caelo. cum igitur in 
 cibo neque praemium sit, quia esca nos non commendat deo, 
 neque magnum periculum sit, quia non quod intrat in os 
 coinquinat hominem, sed quod exit de ore, uideatur sine dubio 
 tanto auctore ..... praeceptum, nisi hunc cibum ad illum 
 propheticum referas, quia pro magno praemio dominus de D 
 sanctis pollicetur suis: ecce qui seruiunt mihi manducabunt, 
 uos autem esurietis. hic est enim cibus, in 
 quo uita definitur aeterna, quo quisque fuerit defraudatus 
 morte morietur, quandoquidem panis uiuus atque caelestis 
 ipse dominus est, qui uitam dat huic mundo. unde et ipse 
 ait: nisi manducaueritis carnem meam et biberitis 
 sanguinem meum, non habebitis uitam aeternam. 
 erat ergo panis aliqui, de quo praescripserat edendum paradisi 
 incolis. quis ille? accipe quem dicat. panem inquit E 
 angelorum manducauit homo; est enim bonus panis, 
 si facias uoluntatem dei. uis scire quam bonus panis? ipse

 5 Matth. 22, 30 7 Matth. 15, 11 11 Esai. 65, 13 14 Ioh. 
 6, 50 sq. 16 Ioh. 6, 53 sq. 19 Psalm. LXXVII 25 

 2 lignum SBP\' 3 sit SBP\', om. cet., fort . \\sit) similis 7 nonl 
 neque RSBFV in s. u. m. ant. A 8 coinquinat A (m. ant. ex 
 communicat) MC\'D coinmunioat cet . qfl ex co P uidetur N 9 a 
 tanto SBP\'CC\' lacunam significaui; non esse post auctore add. SBP\', 
 melius post praeceptum m2 8. u . indignum M idemque ante tanto liber s. 
 Theoderici apud Bemos; fort . plane indignum uel perindignum, quod 
 coniecit Henricus Schenkl, supplendum 10 referes JK refrens V. 
 qui" P (5 m3 s . ι̣ a ̣ ) P\' (m2 quem) quem P" de (exp.) P 12 est s. «. 
 Å. om. BV\' 13 ita A V et (corr.) C «ta (i eras. et ui s. ras. m2) P 
 14 quandoque BSBY\' ninus A (i s. u.) 15 ipse est dominus B est 
 ipse dominus C\' 17 eternam aerna (alt. del. m2) A 18 aliqui scripsi 
 aliquid ARD aliquis M (a ex d m2) cet . perscripserat R praescripserit 
 B edenfum (d s. q) A 20 angelorum om . II manducabit 
 (v ex b m. ant.) A es* P es R 21 ipse... ait om. RV\' 
 
 
 filius manducat hunc panem, de quo ait: meus cibus est 
 ut faciam uoluntatem patris mei, qui in caelis est. 
 
 Iterum uideamus qua ratione dominus deus Adae dixerit 
 morte moriemini, quid intersit utrum aliquis dicat moriemini 
 an addat morte moriemini; ostendere enim debemus 
 nihil superfluum in dei esse mandato. itaque hoc F arbitror. 
 cum duo sibi sint contraria mors et uita, secundum 
 simplicem sermonem a uita uiuere dicimus, a morte mori. 
 si autem geminare uelis utrumque, quia uita uitam facit, dicitur 
 uita uiuit, sicut habes in lege, et quia mors mortem facit, 
 dicitur morte morietur. non est autem superflua ista 
 geminatio; est enim uita ad mortem et est mors ad uitam, 
 quia et quicumque < uiuit dum> uiuit moritur et dum moritur 164 A 
 uiuit. fiunt ergo quattuor distinctiones: uita uiuere, morte 
 mori, uita mori, morte uiuere. cum igitur haec se ita habeant, 
 usus et consuetudinis praeiudicium debemus excludere, 
 quia usus hoc habet, ut communiter dicatur uiuere et qui 
 uita uiuit et qui morte uiuit et communiter dicatur mori uel 
 ille qui morte moritur uel ille qui uita. itaque ex quattuor 
 illis duos significat, ut dicat uiuentem uiuere nec melius deteriusque 
 distinguat et dicat morientem mori nec inter malam B 
 et bonam mortem uideatur esse discretio. nam indiscreta

 1 Ioh. 4, 34 3 cf. Philo Legg. alleg. I 33 (64, 46; I 88, 20 C.) 
 Quaest. I 16 10 Ezech. 33, 14 sq., cf. 18, 13 

 1 de quo II denique cet . 5 morte s. u. m2 A 9 uitę (a s. <;) A 
 12 uitama (& eras.) A 13 et quicumque <uiuit dum> scripsi et qui 
 eumque APVMD quia dum RVI et quis dum cet . 15 uita mori morte 
 uiuere RSB VI morte uiuere (om . uita mori) AP* morte uiuere uita 
 moti P (uita mori s. u. m2) P\'D morteiji uiuere uitaiii mori M morti 
 uiuere uito mori CC 16 usum AVD usus (s alt. in ras. ex m m2) P 
 17 dicatur ona. P dicatur... communiter om. RCVI 18 uita M 
 uitae cet . morto P (e ex i) M morti D (ti in ras.) cet . 19 morte 
 ... qui om. Y morte RMV morti D (ti in ras.) cet . uita scripsi 
 uita moritnr po uita uiuit RJIVI uitae uiuit P uitae cet . 20 signin 
 
 tioant JRMV dicant MV\' nec (c eras.) P 21 distinguat et 
 dicat M 
 
 
 quaedam uita significatur qualis inrationabilium aut etiam 
 paruulorum et indiscreta mors aeque.