- Iterum quaestiones serunt. qui nescit, inquit, bonum et 
 malum, ne et ipsum quidem nouit malum esse non seruare 
 mandatum nec ipsum bonum nouit quod est oboedire mandato. 
 et ideo quia non nouerat, uenia, inquit, dignus fuit qui B 
 non oboediuit, non condemnatione. quae quidem quaestio de 
 his absolutionem habet quae ante memorauimus. considerare 
 enim potuit homo ex iis quae deus ante ei contulerat, quod 
 insufflationem dei accepit, quod erat in paradiso uoluptatis 
 locatus, summam auctori oboedientiam deferendam. et ideo 
 si uim nesciebat boni et mali, tamen quia tantorum auctor 
 dixerat de ligno scientiae boni et mali non esse gustandum, 
 fidem praeceptori seruare debuerat; non enim ab eo peritia, c 
 sed fides exigebatur. intellegebat utique deum omnibus praeminere; 
 <ergo> personam iubentis spectare debuerat. etsi 
 non intellegebat uim qualitatemque iussorum, sciebat tamen 
 praeceptori deferendam esse reuerentiam. habebat in natura 
 hanc opinionem, etsi non habebat iudicium boni et mali. denique 
 et mulier serpenti dicit: ex omni ligno paradisi

 8 ex Apelle, cf. Harnack 1. c. 25 Gcn. 3, 2 sq. 

 1 possit MSBP 2 in om. P\' 5 lacunam significare malui quam, 
 interpolationem statuere ita, ut autem in suspicionem uocaretur altum 
 (corr. m2) PV 6 recte ergo 1JISBCP\' 7 condemnatur MS condempnatur 
 C (p s. u.) cet . 9 et] id SBP\' 10 nec hoc ipsum 
 SBP 14 his libri deus ante ei PVC ei deus ante B (ante s. u.) 
 deus ei ante cet . 15 uoluptatis om. B 17 si] etsi B et (s. quamuis) M 
 18 et mali om. B 20 intellegebat om. B, ante exigebatur transponit M 
 O 
 21 ergo (g) addidi, ideoque Costerius post iubentis add . iussa in mg. 
 m2 R sectare R (-ri mH) F\' 23 natura PVCC 25 dixit C\' 

 XXXII. Ambr. pars 1, fnsc. 1. 

 19 
 
 
 manducabimus, de fructu autem ligni quod est in 
 medio paradiso dixit deus: non manducabitis ex D 
 eo. ita ergo sciebat oboediendum esse mandato ut diceret: 
 ex omni fructu manducabimus, quod dominus imperauerat, de 
 ligno autem quod est in medio paradiso imperatum a deo 
 dicit non esse gustandum, ne morte morerentur. ergo quae 
 sciuit deferendum esse mandato sciuit utique malum esse 
 praeuaricari et ideo iuste praeuaricata damnatur. 
 Accipe aliud: si adsumptio de ligno scientiae boni et mali 
 ita operatoria erat, ut et bonum et malum agnosceretur, quod E 
 uidetur scriptura ostendere, dum dicit quia ubi manducauerunt 
 ambo, aperti sunt oculi eorum et cognouerunt 
 quod nudi essent, hoc est aperti sunt oculi 
 cordis et cognouerunt turpe esse nudos se degere, sine dubio 
 ubi gustauit mulier de ligno scientiae boni et mali, peccauit 
 et se peccasse cognouit. quae igitur se peccasse cognouerat 
 uel uirum ad peccati communionem inuitare non debuit. inliciendo 
 autem uirum et dando ei quod ipsa gustauerat non F 
 uitauit, sed iterauit peccatum. nam utique si uere rationem 
 spectes, eum quem diligebat non trahere ad consortium 
 poenae, sed magis ab eo quod cognouerat ipsa esse peccatum 
 uel inscientem reuocare debuerat, quamuis uideatur haec mulier 
 sciens quod post culpam in paradiso esse non posset

 11 Gen. 3, 6 sq. 

 1 manducabitis R manducabimus ... deus non om. Y\' comedemus 
 de ligno autem seientio boni et mali quod P" 2 paradysi RP"C\' et 
 (i ex 0) P1 dns B et (n eras.) S 3 sciat R (corr. m2) V 4 manducabitis 
 RV\' 5 medio om. PV paradysi R et (i ex o) P 
 6 forte R P morirentur P (corr. ml) V q 8. u. m2 P, om. cet . 
 qui add. Costerius . quia tacite Maurini 7 sciuit alt. ex sicut P 
 8 dampnantur R V 10 et pr. om. MCC cognosceretur M 
 11 diuidevetur P uide»»tur V 14 cordis] eorum Y 15 boni et 
 mali om. P 17 dubitauit R dubitat ÎS. m2 debuerat) C 18 ipse R 
 (corr. m2) V\' 19 nam] non PYC\' si uerae R (e alt. 8 . u.) si 
 aera M (a a. u.) siue P\' 20 tradere RV ad coneortiQ R (tt ex o) 
 a consortio V 23 culpa R (å ex a m2) 
 
 
 metuisse ne sola de paradiso eiceretur. denique absconderunt 
 se ambo post culpam.