<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0022.stoa039.opp-lat1"><div n="16" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="7" unit="altchapter"/> Alibi autem, hoc est in Exodo etiam deauratur intus et <lb n="15"/>
            foris arca illa, quae in sanctis est mundi intellegibilis imitatrix <lb/>
            imago. sicut enim pretiosius aurum bitumine ita illa quae <note type="margin"> ]) </note> <lb/>
            in sanctis est arca quam ista praestantior. denique hic simpliciter <lb/>
            ligna posuit, ibi autem ligna quidem, sed inputribilia <lb/>
            conprehendit declarans merita sanctorum. addidit etiam illic <lb n="20"/>
            supportatoria immobilia esse, quod sanctorum statio stabilis <lb/>
            et firma sit, quia uitae probabilis tramitem uirtutis ductu <lb/>
            secuti sunt corruptelae declinantes consortia. haec autem arca <lb/>
            utpote in diluuio huc atque illuc motu inpellebatur incerto, <note type="margin"> E </note> <lb/>
            eo quod peccatorum status mobilis sit et uita eorum quodam <lb n="25"/>
            redundantium passionum diluuio corruptioni obnoxia

<note type="footnote"> 1 Gen. 6, 14 Philo Quaest. II 4 15 Exod. 25, 10 </note>

<note type="footnote"> 1 decorae (I a 8. ae <hi rend="italic">m2) T</hi> inlinies (e s. <hi rend="italic">u.)</hi> if) inqui&lt;J (t s. 4) <hi rend="italic">P</hi> <lb/>
            h <lb/>
            2 eam <hi rend="italic">N</hi> eam arcam <hi rend="italic">P</hi> cam archi Beam ę.rçłТJ1 <hi rend="italic">T*</hi> arcam <hi rend="italic">T</hi> 4 S?tv <lb/>
            <hi rend="italic">scripsi</hi> ezcin <hi rend="italic">T</hi> ezein <hi rend="italic">cet</hi>. graece <hi rend="italic">T</hi> 7 djujnitatem <hi rend="italic">P</hi> 8 cohibetar <lb/>
            <hi rend="italic">TN</hi> 9 constringi archa (h 8. <hi rend="italic">u.) N</hi> 10 asfaltos <hi rend="italic">T</hi> faltos <hi rend="italic">PB,</hi> ont. X <lb/>
            11 oiizo rffi aofaXeiaz <hi rend="italic">scripsi</hi> aI10THCAC(I»AAlAIAC <hi rend="italic">PT\'</hi> AITOTHCaC- <lb/>
            «I)ANAIAC <hi rend="italic">T</hi> anooTHcaC«IJaatatas <hi rend="italic">N</hi> a. potes arfaltites <hi rend="italic">B</hi> tutamine <hi rend="italic">P <lb/>
            ml TB</hi> bitumine <hi rend="italic">Pm2 eet</hi>. 15 exordo P (r <hi rend="italic">eras.)</hi> foris et intus <hi rend="italic">T</hi> <lb/>
            17 enim] etiam <hi rend="italic">T</hi> 25 <hi rend="italic">sq</hi>. uitae ... obnoxiae <hi rend="italic">NB</hi> </note> 
<pb n="425"/>
            
            errore inconstanti uagetur. 
</p></div><div n="17" subtype="section" type="textpart"><p>  nec illud praetereundum, quod cum <lb/>
            dixisset: et facies arcam trecentorum cubitorum <lb/>
            longitudine et quinquaginta cubitorum latitudine <lb/>
            et triginta cubitorum altitudine, addidit: colligens <lb/>
            facies arcam et in cubitum consummabis <lb n="5"/>
            eam a summo, ut reliquo corpori quod mensurae sibi conuenientis <lb/>
            ad gratiam decore quadraret caput hominis tanquam <note type="margin"> F </note> <lb/>
            regalem arcem adiungeret, ex quo cum sensus omnes ad <lb/>
            ceteras partes corporis transfunderentur, tum maxime oculi <lb/>
            uelut speculatores et custodes naturae adpositi prouidentia <lb n="10"/>
            prope totum urbis nostrae statum desuper contuerentur. ipsaque <lb/>
            mens illic locata secundum plurimorum sententiam et <lb/>
            maxime Solomonis, qui ait: oculi sapientis in capite <lb/>
            eius, quasi in aula imperiali uirtutum concilium sibi contrahat, <lb/>
            quo stipata comitatu et ipsa munitior sit et tamquam <lb n="15"/>
            ex adyto quodam tuenti totius corporis regimen inpertiat <lb/>
            &lt;et sciat&gt; responsa proferre, per quae possimus non solum nos <note type="margin"> 235 A </note> <lb/>
            ipsos retro respicere nec solum quod ante pedes est uidere, <lb/>
            sed etiam caeli ipsius secreta profundo obtutu spectare sapientiae. <lb/>
            ibi igitur omnis summa nostrae salutis, ibi gratia: <lb n="20"/>
            inde custodia, inde etiam pulchritudo corpori toto adquiritur, <lb/>
            quae primum in uultu uernat; decet enim praestantiorem esse <lb/>
            aulae regalis nitorem, in qua sicut usus maior ita splendor <lb/>
            est. ;

<note type="footnote"> 2 Gen. 6, 15 4 Gen. 6, 16 10 Cic. (le nat. deor. II 140 <lb/>
            13 Eccl. 2, 14 </note>

<note type="footnote"> 1 uagej-§tur <hi rend="italic">P</hi> uagentur <hi rend="italic">N</hi> 2 et <hi rend="italic">om. T</hi> 3 longitudinem <hi rend="italic">P</hi> (in <lb/>
            <hi rend="italic">exp.) T</hi> latitudinem <hi rend="italic">T</hi> 4 altitudinem P (in <hi rend="italic">exp.) T</hi> 5 cubito <hi rend="italic">N</hi> <lb/>
            6 quod <hi rend="italic">om. N</hi> conuenientes <hi rend="italic">P</hi> (-is <hi rend="italic">corr. ml) T</hi> 7 quadrarent <hi rend="italic">T</hi> tanquam <lb/>
            P tamquam <hi rend="italic">eee.\'</hi> 8 regalem arcem <hi rend="italic">T</hi> regaleifi arcoaiji <hi rend="italic">P</hi> regale <lb/>
            arche <hi rend="italic">T\'</hi> (h <hi rend="italic">8. u.;</hi> i is s. e <hi rend="italic">m2) NB</hi> 9 oculi <hi rend="italic">om. B</hi> 11 orbis P <lb/>
            (v <hi rend="italic">8</hi>. o <hi rend="italic">m2) cet</hi>. nostri <hi rend="italic">N B</hi> 13 maximae P salomonis <hi rend="italic">libri</hi> <lb/>
            oculid <hi rend="italic">P</hi> (8 <hi rend="italic">eras.)</hi> 16 aJito P (i <hi rend="italic">ex y) TNB</hi> abdito <hi rend="italic">T\'</hi> quodam <lb/>
            loco <hi rend="italic">N</hi> tuenti <hi rend="italic">scripsi</hi> tuendi <hi rend="italic">libri</hi> 17 et sciat <hi rend="italic">addidi</hi> que <hi rend="italic">ex</hi> q uê <hi rend="italic">T\'</hi> <lb/>
            e <lb/>
            quam <hi rend="italic">T</hi> quem <hi rend="italic">cet</hi>. nos ipsos non solum N 19 secta <hi rend="italic">N</hi> (e <hi rend="italic">a. u. mX)</hi> <lb/>
            sapientig spectare <hi rend="italic">N</hi> 21 toto <hi rend="italic">PmlN</hi> toti <hi rend="italic">Pm4 eel</hi>. 23 aulae P <lb/>
            (ae <hi rend="italic">ex</hi> a <hi rend="italic">m3)</hi> uisus <hi rend="italic">N</hi> splendur i <hi rend="italic">T (ex</hi> splendorem) </note> 
<pb n="426"/>
            
</p></div><div n="18" subtype="section" type="textpart"><p> Namque si spectes singnla quae in hominis forma ad usum <note type="margin"> B </note> <lb/>
            aliquem composita uidentur, ut oculi ad uidendum, aures ad <lb/>
            audiendum, nares ad odorandum, os ad loquendum, ita usus <lb/>
            ministrant, ut praestent decorem. quam deformes sunt uultus <lb/>
            caecorum! et quid mirum si uultus hominis sine oculis<lb n="5"/>
            deformis est, quando ipsum caelum sine sole non habet suum <lb/>
            decorem? tristes sine sole dies ducimus, noctes sine luna non <lb/>
            placent; ipsi enim sunt quidam mundi oculi. detrahe stellarum <lb/>
            lumina, et quaedam est in caelo ipso caecitatis <note type="margin"> C </note> deformitas.  <lb/>
            pili ipsi, qui orbem oculorum praetexunt et uelut<lb n="10"/>
            quadam acie praetendunt, ne sorde aliqua et pulueris caligine <lb/>
            pupilla laedatur, et ipsi excipiunt, si quid fuerit inlatum quod <lb/>
            oculum possit laedere, si lippitudine intercidant, quam dedecet, <lb/>
            si palpebra contractior fuerit, si radantur supercilia, quae  <lb/>
            pretiosorum monilium specie uelut intexta gemmis refulgent.</p></div><div n="19" subtype="section" type="textpart"><p><lb n="15"/>
            aurium quoque ut necessarius usus ita decora species, quas <note type="margin"> D </note> <lb/>
            si qui truncauerit, toti uultui inferet deformitatem. in quibus <lb/>
            ita elaborauit opus suum natura, ut ipsi anfractus cauernarum <lb/>
            mira prouidentia sinuati plurimum utilitatis adierant, <lb/>
            ne repente feriat secreta capitis sonus. denique saepe multos<lb n="20"/>
            inprouiso clangore consternari uidemus et adtonitos aut uocis <lb/>
            alicuius aut tumultus sono expauescere. sordes ipsae, quae <lb/>
            intra eosdem gignuntur amfractus, uelut quodam glutino auditum <lb/>
            ligant. simul si uehementior pulsus fuerit alicuius <note type="margin"> E </note> sonitus,  <lb/>
            infringitur ac retardatur, ut praenuntiatus potius mulceat <lb n="25"/>
            quam inprouisus interna concutiat. uermiculi quoque si aurem

<note type="footnote"> 8 Secnndi sent., cf. Mullach. Fragm. phil. Graec. I 518, 21 et 83 </note>

<note type="footnote"> 1 expectes <hi rend="italic">T</hi> 5 sine] absque <hi rend="italic">N</hi> 6 deformis sit <hi rend="italic">B</hi> 7 dicimus <hi rend="italic">T</hi> <lb/>
            9 ipso caelo <hi rend="italic">B</hi> caecitatis <hi rend="italic">P</hi> (ti s. <hi rend="italic">u. m3)</hi> 10 praetegunt <hi rend="italic">B</hi> 11 quandam <lb/>
            aciem <hi rend="italic">N</hi> alique P (a 8. ?) 13 possit P (i <hi rend="italic">ex</hi> e <hi rend="italic">m3)</hi> 15 munilium <lb/>
            <hi rend="italic">P (corr. m3) T</hi> 17 qui <hi rend="italic">scripsi</hi> quis <hi rend="italic">B (ut uidetur in ros.), om. <lb/>
             cet</hi>. truncauerit <hi rend="italic">T</hi> (is s. it) toto <hi rend="italic">N</hi> infert <hi rend="italic">T\' (corr</hi>. infers) <lb/>
            18 elaborauerit <hi rend="italic">T</hi> laborauit <hi rend="italic">N</hi> 19 n.ira <hi rend="italic">8. u</hi>. m3 (?) <hi rend="italic">P</hi> adferant <hi rend="italic">P</hi> <lb/>
            (e 8. a <hi rend="italic">alt.)</hi> 23 intra <hi rend="italic">scripsi</hi> infra <hi rend="italic">libri</hi> inter a anfractus <hi rend="italic">T\'</hi> (n <hi rend="italic">ex</hi> <lb/>
            m) <hi rend="italic">N</hi> 24 sonus <hi rend="italic">N</hi> </note> 
<pb n="427"/>
           
            penetrare temptauerint, quodam sordium uisco tenentur.</p></div><div n="20" subtype="section" type="textpart"><p>nares  <lb/>
            simae contra naturam uidentur. iam si incisae fuerint, quomodo <lb/>
            potest uita subsistere sublato spirandi meatu? quemadmodum <lb/>
            pecudis magis facies quam uultus hominis aestimatur! <lb/>
            </p></div></div></body></text></TEI>