<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0022.stoa038.opp-lat1"><div n="36" subtype="section" type="textpart"><p rend="script"> Habes inquit multa bona. nescit auarus bona nisi ea <note type="margin"> F </note> <lb/>
            quae quaestuosa sunt nominare. sed adquiesco ei, ut bona <lb/>
            dicantur quae sunt pecuniaria. cur ergo de bonis facitis mala, <lb/>
            cum de malis bona facere debeatis? scriptum est enim: facite <lb/>
            uobis amicos de mammona iniquitatis. ei ergo <lb n="10"/>
            qui uti sciat bona sunt, qui uti nesciat recte mala. dispersit, <lb/>
            dedit pauperibus, iustitia eius manet in aeternum. <lb/>
            quid hoc melius? bona sunt, si pauperi largiaris, in <note type="margin"> 575 A </note> <lb/>
            quo tibi debitorem deum quadam pietatis faeneratione constituas. <lb/>
            bona sunt, si aperias horrea iustitiae tuae, ut sis panis <lb n="15"/>
            pauperum, uita egentium, oculus caecorum, orbatorum infantium <lb/>
            pater. 
</p></div><div n="37" subtype="section" type="textpart"><p> habes unde facias, quid uereris? tua te uoce conuenio. <lb/>
            habes multa bona in annos multos posita, potes et tibi <lb/>
            et aliis abundare, habes fecunditatem publicam: quid destruis <lb/>
            horrea,? ostendo tibi, ubi melius tua frumenta custodias, ubi <note type="margin"> B </note>

<note type="footnote"> 9 Lnc. 16, 9 11 Psalm. CXI 9 Bas. 284 B (53 A) 15 Sir. 31 <lb/>
            (34), 25 16 Iob 29, 15 Psalm. LXVII 6 </note>

<note rend="script" type="footnote"> 1 uidete mentem <hi rend="italic">R et (corr. m2) V</hi> 2 super <hi rend="italic">RBVWE</hi> transfun- <lb/>
            <hi rend="italic">dantur C</hi> 3 solis in partus P <hi rend="italic">4 uindicat (uendicat 91»»:!? WEB\'L)</hi> <lb/>
            dines <hi rend="italic">V</hi> (diues <hi rend="italic">a</hi>. «. <hi rend="italic">m2) OB\'NiL</hi> quod <hi rend="italic">N\'</hi> uti ipse <hi rend="italic">OB\'N</hi> 6 habis <lb/>
            P 7 quae <hi rend="italic">om. PC</hi> ei <hi rend="italic">om. L</hi> 10 mamona <hi rend="italic">RBWT</hi> iniquo <lb/>
            mammona (om. iniquitatis) <hi rend="italic">V ei]</hi> et <hi rend="italic">P</hi> 11 scit <hi rend="italic">DLT</hi> multa <lb/>
            bona <hi rend="italic">N\'</hi> qui P ei qui (uero <hi rend="italic">post</hi> ei <hi rend="italic">add. V) cet., recte puto</hi> nescit <lb/>
            <hi rend="italic">DLT</hi> dispersit inquid dedit C 13 melius <hi rend="italic">s. u. m2 V</hi> bono 91 <lb/>
            (o <hi rend="italic">alt. ex</hi> a <hi rend="italic">m2) %\'E</hi> sunt <hi rend="italic">del. m. ant</hi>. 91, <hi rend="italic">om. \'liE</hi> pauperibus <lb/>
            <hi rend="italic">V%\'E</hi> 14 tibi debitorem <hi rend="italic">CBN\',</hi> tibi <hi rend="italic">om. P, quod ante</hi> debitorem fa- <lb/>
            <hi rend="italic">eillime intercidere potuit,</hi> debitorem tibi <hi rend="italic">cet. post</hi> tibi <hi rend="italic">add</hi>. facias <hi rend="italic">V m2,</hi> <lb/>
            51 <hi rend="italic">exp., CB\'</hi> deum et <hi rend="italic">C</hi> faneratione <hi rend="italic">D</hi> feneratione <hi rend="italic">cet</hi>. 15 panem P <lb/>
            16 egentum <hi rend="italic">C</hi> oculos P 19 puplicam P destruis <hi rend="italic">PVB\'p\'L</hi> destrues <lb/>
            <hi rend="italic">cet</hi>. 20 horrca tua <hi rend="italic">CB\'N\'</hi> ubi <hi rend="italic">om</hi>. 31, in <hi rend="italic">quo add. post</hi> fru- <lb/>
            <hi rend="italic">menta 8. u. ml</hi> costodias P </note> <lb n="20"/>
             
<pb n="488"/>
            bene saepias, ut fures tibi ea auferre non possint. include ea <lb/>
            in corde pauperum, ubi ea nullus curculio consumat, nulla <lb/>
            corrumpat uetustas. habes apothecas inopum sinus, habes apothecas <lb/>
            uiduarum domos, habes apothecas ora infantium, ut <lb/>
            dicatur tibi: ex ore infantium et lactantium perfecisti<lb n="5"/>
            laudem. istae sunt apothecae, quae maneant in aeternum, <lb/>
            ista horrea, quae fecunditas futura non destruat. nam <lb/>
            quid iterum facias, si tibi plus natum fuerit anno sequenti? <lb/>
            iterum ergo et illa destrues quae nunc facere paras et maiora <note type="margin"> C </note> <lb/>
            facies. dat enim tibi fecunditatem deus, ut aut uincat aut<lb n="10"/>
            condemnet auaritiam tuam, quo excusationem habere non possis: <lb/>
            tu uero quod per te multis nasci uoluit tibi soli reseruas, <lb/>
            immo et tibi adimis; magis enim seruares tibi, si dispertireris <lb/>
            aliis; bonorum enim fructus munerum in eos ipsos qui contulerint <lb/>
            reuertuntur et gratia liberalitatis in auctorem redit. <lb n="15"/>
            denique scriptum est: seminate uobis ad iustitiam. <lb/>
            esto spiritalis agricola, sere quod tibi prosit. bona satio in <note type="margin"> D </note> <lb/>
            corde uiduarum. si terra tibi fructus reddit uberiores quam

<note type="footnote"> 1 Matth. 6, 20 5 Psalm. VIII 3 8 Bas. 273 B (49 A) 16 Hosee <lb/>
            10, 12 Bas. 265 C (45 D) 18 Iob 29, 13 </note>

<note rend="script" type="footnote"> 1 ut] ubi <hi rend="italic">N\'</hi> ea tibi \'a\'E afferre (au s. Qf) <hi rend="italic">R</hi> afferre (u <hi rend="italic">s</hi>. f <lb/>
            <hi rend="italic">pr. m2) B</hi> possent P 2 corda <hi rend="italic">V</hi> pauperis <hi rend="italic">LT</hi> ubi tinea 2LE <lb/>
            ubi nulla tinea 21\' ea P curculio P gulio <hi rend="italic">T</hi> gurgulio <hi rend="italic">cet</hi>. 3 consumat <lb/>
            uetustas <hi rend="italic">BB</hi> inopum sinus habes apothecas <hi rend="italic">om. P,</hi> inopum <lb/>
            sinus <hi rend="italic">om. D,</hi> habes apothecas <hi rend="italic">om. V, in quo</hi> inopum sinus <hi rend="italic">s</hi>. u. <hi rend="italic">m2;</hi> <lb/>
            habes apothccas inopum s. h. a. uiduarum domos <hi rend="italic">in ras. minoris spaiii <lb/>
            B,</hi> inopum sinus... ut dicatur tibi <hi rend="italic">om. ml B, qui haec add. m2 in mg. <lb/>
            inf</hi>. 4 ora infantium orfanorum <hi rend="italic">CB\'N\'</hi> 5 lactentium <hi rend="italic">WPDLT</hi> <lb/>
            6 sint (sunt <hi rend="italic">hj</hi> tibi <hi rend="italic">CB\'N\'</hi> maneant 21 (a <hi rend="italic">alt. 8. u.)</hi> manent <hi rend="italic">B\'DL</hi> <lb/>
            permanent <hi rend="italic">V</hi> 7 ista sint tua (sunt tua s. u. <hi rend="italic">m2</hi> V) <hi rend="italic">CB\'N\' V</hi> 10 facies <lb/>
            (e <hi rend="italic">ex</hi> a) <hi rend="italic">R</hi> faciaes <hi rend="italic">C</hi> deus fecunditatem <hi rend="italic">V</hi> 11 condemnit P non <lb/>
            possis] non poteris <hi rend="italic">(in mg. m2</hi> non possis. Rq. quia hic multa desunt) <lb/>
            <hi rend="italic">V, in quo deinde foliis compluribus deperditis desunt verba</hi> tu uero... <lb/>
            <hi rend="italic">usque ad p. 499 u. 19</hi> cum aurum, <hi rend="italic">quo loco m2 in mg. uerba</hi> miror... <lb/>
            putetis <hi rend="italic">adiecit</hi> 13 et tibi ipsi <hi rend="italic">CB\'N\'</hi> dispertires <hi rend="italic">CB\'N\'</hi> 15 reuertantur <lb/>
            P conuertuntur <hi rend="italic">N\'</hi> ei P auctorem boni operis redit <hi rend="italic">OR\'N</hi>. <lb/>
            17 estote <hi rend="italic">P</hi> (e <hi rend="italic">pr</hi>. s. <hi rend="italic">u. m3) RB</hi> spiritales (es <hi rend="italic">ex</hi> is) <hi rend="italic">R</hi> agricolae <lb/>
            <hi rend="italic">JtB</hi> 18 corda <hi rend="italic">C</hi> reddet <hi rend="italic">21E</hi> reddat <hi rend="italic">B\'</hi> reddet fructus 21\' </note> <lb/>
             
<pb n="489"/>
            acceperit, quanto magis misericordiae remuneratio reddet multiplicatiora <lb/>
            quae dederis! 
</p></div><div n="38" subtype="section" type="textpart"><p rend="script"><milestone n="8" unit="altchapter"/> Deinde, homo, nescis quia terrae partum praeuenit dies <note type="margin"> E </note> <lb/>
            mortis, misericordia autem incursum mortis excludit? adsistunt <lb/>
            iam qui reposcant animam tuam, et tu adhuc differs operum <lb n="5"/>
            fructus tuorum, tu adhuc tempora tibi uiuendi longa metaris? <lb/>
            stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te. bene <lb/>
            ait \'nocte\'. nocte anima auari reposcitur: a tenebris incipit et <note type="margin"> F </note> <lb/>
            in tenebris perseuerat. auaro nox semper est, dies iusto, cui <lb/>
            dicitur: amen, amen dico tibi, hodie mecum eris in <lb n="10"/>
            paradiso. stultus autem sicut luna mutatur, iusti <lb/>
            autem fulgebunt sicut sol in regno patris sui. recte <lb/>
            arguitur stultitiae qui in manducando et bibendo locarit spem <lb/>
            suam. et ideo tempus ei mortis urgetur secundum quod dictum <lb/>
            est ab ipsis qui gulae seruiunt: manducemus et bibamus; <lb n="15"/>
            cras enim moriemur. recte dicitur stultus qui <lb/>
            animae suae corporalia subministrat, quia recondit quae cui <lb/>
            seruet ignorat. 
</p></div><div n="39" subtype="section" type="textpart"><p> et ideo ei dicitur: quae autem parasti<note type="margin">576A</note>

<note type="footnote"> 7 Luc. 12, 20 10 Luc. 28, 43 11 Sir. 27, 11 Matth. 13, 43 <lb/>
            15 Esai. 22, 13 18 Luc. 12, 20 </note>

<note rend="script" type="footnote"> 1 acciperit P reddet (d <hi rend="italic">pro s. u. m2) P</hi> reddit <hi rend="italic">DT</hi> 2 ea quae <lb/>
            <hi rend="italic">RB</hi> quae] quam <hi rend="italic">B\'P\'E</hi> 3 o homo <hi rend="italic">BCB\'P:DLT</hi> 6 fructum P <lb/>
            tu <hi rend="italic">om. C</hi> adhuc tu <hi rend="italic">B\'N\'</hi> tibi tempora <hi rend="italic">CN\'</hi> longa metaris <hi rend="italic">P</hi> <lb/>
            longa metiris <hi rend="italic">BBP\'</hi> longa meditaris <hi rend="italic">CB\'N\'</hi> longiora promittis <hi rend="italic">D</hi> promittis <lb/>
            <hi rend="italic">LT</hi> 7 animam tuam <hi rend="italic">om. P</hi> anima tua <hi rend="italic">(om</hi>. repetunt a te. <lb/>
            bene ait nocte. nocte anima) auare reposcitur (reposcitur <hi rend="italic">m2 in ras. et<lb/>
             in mg. m. ant</hi>. ?t, a te poscitur <hi rend="italic">ml) CB\'N\'</hi> bene <hi rend="italic">et alterum</hi> nocte <lb/>
            <hi rend="italic">om. P. recepi scripturam librorum RBP\'DLT, quamquam de fide eius <lb/>
            merito dubitare licet; nam si ea quae in P scripta sunt respexeris, potius <lb/>
            haec coniectura commendatur:</hi> hac nocte repetunt a te &lt;animam <lb/>
            tuam. bene nocte&gt; ait. nocte 8 anima (ma <hi rend="italic">ex</hi> mft) <hi rend="italic">P</hi> 9 in s. <hi rend="italic">u. m4 P</hi> <lb/>
            semper nox <hi rend="italic">CB\'N\'</hi> 11 paradisso P autem <hi rend="italic">post</hi> stultus <hi rend="italic">om. WDLT; <lb/>
            malim</hi> stultas enim 13 locaret <hi rend="italic">BBP\'LT</hi> locarat <hi rend="italic">D</hi> 14 ei tempus <lb/>
            <hi rend="italic">CB\'N\'</hi> urguetur <hi rend="italic">CN\'</hi> arguetur <hi rend="italic">B\'</hi> 15 gyilae (guilae <hi rend="italic">m2) B</hi> deseruiunt <lb/>
            <hi rend="italic">LT</hi> 16 moriaemur <hi rend="italic">B\'</hi> moriamur <hi rend="italic">R</hi> recte dicitur <hi rend="italic">om. GB\'N\'</hi> <lb/>
            quia <hi rend="italic">BBCB\'P\'%\'E et</hi> (a <hi rend="italic">eras.)</hi> Sf 17 quia] quae <hi rend="italic">CB\'%\'E et (deinde</hi> <lb/>
            quae <hi rend="italic">exp. m. ant.)</hi> 81 18 seruat <hi rend="italic">P\'DLT</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="490"/>
            cuius erunt? quid cottidie metiris et numeras et obsignas? <lb/>
            quid aurum trutinas, argentum ponderas? quanto melius est <lb/>
            liberalem esse dispensatorem quam sollicitum custodem! quantum <lb/>
            tibi prodesset ad gratiam multorum pupillorum patrem <lb/>
            nominari quam innumeras stateras in sacculo obsignatas habere! <lb n="5"/>
            pecunia etenim hic relinquitur, gratia nobiscum ad iudicem <lb/>
            meriti defertur. 
</p></div><div n="40" subtype="section" type="textpart"><p rend="script"> Sed fortasse dicas quod uulgo soletis dicere: \'non debemus <note type="margin"> B </note> <lb/>
            donare ei cui deus ita maledixit, ut eum egere uellet.\' sed <lb/>
            non pauperes maledicti, cum scriptum sit: beati pauperes,<lb n="10"/>
            quoniam ipsorum est regnum caelorum. non de paupere, <lb/>
            sed de diuite scriptura dicit: captans pretia frumenti <lb/>
            maledictus erit. deinde non requiras quid unusquisque <lb/>
            mereatur. misericordia non de meritis iudicare consueuit, <lb/>
            sed necessitatibus subuenire, iuuare pauperem, non<lb n="15"/>
            examinare iustitiam; scriptum est enim: beatus qui <note type="margin"> c </note> intellegit <lb/>
            super egenum et pauperem. quis est qui intellegit? <lb/>
            qui conpatitur ei, qui aduertit consortem esse naturae, <lb/>
            qui cognoscit quod et diuitem et pauperem fecit dominus, <lb/>
            qui scit quod sanctificet fructus suos, si de his delibet aliquam <lb n="20"/>
            pauperibus portionem. ergo cum habeas unde benefacias, <lb/>
            ne differas dicens: cras dabo, ne largiendi amittas copiam.

<note type="footnote"> 10 Matth. 5, 3 12 Prouerb. 11. 26 16 Psalm. XXXX 2 <lb/>
            20 Sir. 32 (35), 11 21 Bas. 273 C (49 B) 22 Prouerb. 3. 28 </note>

<note rend="script" type="footnote"> 2 aurtt <hi rend="italic">(rQ m2 in ras.) D autem LT</hi> trutinans <hi rend="italic">(n alt. del.) P</hi> <lb/>
            quando <hi rend="italic">C</hi> quantfl <hi rend="italic">N\'</hi> 3 costodeni <hi rend="italic">P</hi> 4 gratia <hi rend="italic">P</hi> 5 numerari <hi rend="italic">\'#t\'E</hi> <lb/>
            innumerae (ras <hi rend="italic">m2 ex</hi> ratas) 31; <hi rend="italic">fort</hi>. innumeros ... obsignatos sacculo <lb/>
            <hi rend="italic">(m2 ex</hi> seculo) 91 scfo C 6 relinquitur (n s. <hi rend="italic">u.) P post</hi> gratia <lb/>
            <hi rend="italic">add</hi>. autem operum bonorum <hi rend="italic">CB\'N\'</hi> ad iudicem nobiscum <hi rend="italic">LT</hi> 7 merito <lb/>
            <hi rend="italic">BDLT</hi> difertur <hi rend="italic">P</hi> 9 ei donare <hi rend="italic">OB\'N\'</hi> 10 non sunt <hi rend="italic">RBPDLT</hi> <lb/>
            _scriptum sit <hi rend="italic">P</hi> dictum sit a deo <hi rend="italic">CB\'N\'</hi> dictum sit <hi rend="italic">cet</hi>. panperea <lb/>
            spu <hi rend="italic">CB\'N\'</hi> 13 <hi rend="italic">inde a uerbis</hi> deinde non <hi rend="italic">incipit A</hi> 15 subueniret <lb/>
            (t <hi rend="italic">del. m3) P</hi> 18 quem aduertit <hi rend="italic">C</hi> 19 et <hi rend="italic">pr. om. B\'</hi> fecit <hi rend="italic">(m2<lb/>
             ex</hi> facit) <hi rend="italic">B</hi> 20 qui] quis <hi rend="italic">P</hi> fructos <hi rend="italic">P</hi> deliberet <hi rend="italic">PDLT et</hi> (de <lb/>
            <hi rend="italic">8. u.) P\'</hi> 21 benefacias] largiaris uide <hi rend="italic">C.;.Y\', om. B\'</hi> 22 ne] non <hi rend="italic">LT</hi> <lb/>
            cupiam <hi rend="italic">P</hi> </note><lb/>
             
<pb n="491"/>
            periculosa est de alterius salute dilatio, potest fieri ut dum <lb/>
            tu differs, ille moriatur. magis ante mortem praecurre, ne <note type="margin"> D </note> <lb/>
            forte auaritia te et cras impediat et promissa fraudentur. 
</p></div></div></body></text></TEI>