<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0022.stoa025.opp-lat1"><div n="76" subtype="section" type="textpart"><p><lb/>
            habemus etiam plura subdita, quibus peccata nostra redimamus.<lb n="5"/>
            pecuniam habes, redime peccatum tuum. non uenalis <note type="margin"> C </note> <lb/>
            est dominus, sed tu ipse uenalis es. peccatis tuis uenditus <lb/>
            es: redime te operibus tuis, redime te pecunia tua. uilis <lb/>
            pecunia, sed pretiosa est misericordia. elimosyna namque <lb/>
            a peccato liberat et alibi: redemptio uiri diuitiae<lb n="10"/>
            eius et in euangelio: facite uobis amicos de mammona <lb/>
            iniquitatis. et uenenum frequenter antidoto temperatur, hoc <lb/>
            est ueneno uenenum excluditur, ueneno mors repellitur, uita <lb/>
            seruatur. fac et tu quasi bonus dispensator de instrumento <note type="margin"> D </note> <lb/>
            auaritiae subsidium misericordiae, sinceritatis gratiam de <lb n="15"/>
            corruptionis inlecebra. 
</p></div><div n="77" subtype="section" type="textpart"><p rend="script"><milestone n="21" unit="altchapter"/> Audistis quid hodie lectum sit: ecce uenit dominus <note type="margin"> E </note> <lb/>
            disperdere orbem terrarum. quasi manu sanctus propheta <lb/>
            demonstret, quasi oculis aduenientem uideat iudicii <lb/>
            diem, ita dicit: ecce uenit dominus disperdere orbem<lb n="20"/>
            terrarum. immo quia in spiritu prophetis etiam quae <lb/>
            futura sunt tamquam praesentia reuelantur, ideo quae uidebat

<note type="footnote"> 9 Tob. 12, 9 10 Prouerb. 13, 8 11 Luc. 16, 9 17 Esai. 13, 5 </note>

<note rend="script" type="footnote"> 1 aceruitatis <hi rend="italic">PGH</hi> medella <hi rend="italic">P et</hi> (1 <hi rend="italic">pr. del. m2) H</hi> medela <hi rend="italic">cet</hi>. <lb/>
            4 accipimus <hi rend="italic">G</hi> magna medicina enim <hi rend="italic">scripsi</hi> magna enim medicina <hi rend="italic">DP\'</hi> <lb/>
            medicina enim <hi rend="italic">PGH\'</hi> medicina <hi rend="italic">H</hi> 5 etiam] enim <hi rend="italic">H\'DP\'</hi> subsidia <hi rend="italic">GH;</hi> <lb/>
            subdita <hi rend="italic">idem est quod</hi> tvsyupa 6 pecunia (3, <hi rend="italic">ex</hi> a <hi rend="italic">m2) H</hi> 7 ipse <hi rend="italic">om. DP</hi> <lb/>
            uenundatus <hi rend="italic">GH</hi> 8 operibus tuis redime te <hi rend="italic">om. H fort</hi>. opibus <hi rend="italic">suibendutn<lb/>
             </hi> 9 elemosina namque <hi rend="italic">HIDP</hi> elimosinamque <hi rend="italic">P</hi> elimosina (elemosina <lb/>
            <hi rend="italic">H)</hi> inquit <hi rend="italic">GH</hi> 10 d? a <hi rend="italic">P</hi> alibi dicit <hi rend="italic">GH</hi> redemptio (e <hi rend="italic">alt. ex</hi> i <lb/>
            <hi rend="italic">m2) P</hi> redemptio anime <hi rend="italic">P\'</hi> 11 euangelio dns dicit <hi rend="italic">GH</hi> 12 ueneno <lb/>
            <hi rend="italic">P</hi> (o <hi rend="italic">ex</hi> um) <hi rend="italic">H</hi> (v s. 0) <hi rend="italic">cet</hi>. antidoto <hi rend="italic">H</hi> antidotum <hi rend="italic">cet</hi>. 18 ueneno <lb/>
            uenum <hi rend="italic">P</hi> uenenum ueneno P4 reppellitur <hi rend="italic">GH</hi> . 14 strumento <hi rend="italic">PH\'</hi> <lb/>
            15 sinceritatis <hi rend="italic">m2 ex</hi> sendritatis P 16 correptionis <hi rend="italic">H</hi> 17 audisti <lb/>
            <hi rend="italic">GH</hi> lectum sit hodie <hi rend="italic">GH</hi> 18 manus <hi rend="italic">PDP\'</hi> sancti <hi rend="italic">DP\'</hi> profeta <lb/>
            <hi rend="italic">P</hi> 19 demonstraret <hi rend="italic">GH</hi> demonstrat <hi rend="italic">DP\'</hi> 20 dicens <hi rend="italic">DP\'</hi> per- <lb/>
            &lt;lere <hi rend="italic">H</hi> 22 ideoque uidebant <hi rend="italic">GH</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="459"/>
            nobis quoque demonstrare cupiebat, ut nos ad conuersionem <note type="margin"> F </note> <lb/>
             ab errore reuocaret. 
</p></div><div n="78" subtype="section" type="textpart"><p> nec tamen quisquam frangi debet, cum <lb/>
            audit quia disperdet dominus orbem terrarum, ne forte dicat: <lb/>
            esto, nos grauia peccata commisimus: quid deliquit caelum, <lb/>
            quid terra, quid mare, ut et illa disperdat? cur perit tam <lb n="5"/>
            pulcher ornatus?\' angusti est animi eiusmodi opinio. ceterum <lb/>
            si altius spectes, inuenies hoc esse pro nobis quod putas <lb/>
            esse contra nos, iudicabis hoc esse pro mundo quod aduersus <lb/>
            mundum arbitrris. non semper stadium refertum est <note type="margin"> 560 A </note> spectatoribus, <lb/>
            non semper certaminibus inquietum, non semper concretum <lb n="10"/>
            puluere, sed quando certamina, tunc populus in spectaculo, <lb/>
            luctator in scammate, puluis in stadio. ubi decursa <lb/>
            certamina, conuentus soluitur, discedit unusquisque aut uictor <lb/>
            ad gratiam aut uictus ad opprobrium. euehit corona uictorem, <lb/>
            uictum premit uerecundia, angit iniuria. si quis ergo postea <lb n="15"/>
            ingrediatur stadium, uideat uacuum celebritatis, dicat agonithetae <lb/>
            cur uacet stadium, cur sileant certamina, cur <note type="margin"> B </note> sollemnitas <lb/>
            ferietur, respondebit qui agoni praeest: \'oportet requiescere <lb/>
            athletas, oportet requiescere spectatores.) qui enim laboris

<note type="footnote"> 14 Hor. C. I 1, 6 </note>

<note type="footnote"> 1 capiebant <hi rend="italic">H</hi> conuersationem <hi rend="italic">PG</hi> 2 uocaret <hi rend="italic">P</hi> reuocarent (n <lb/>
            <hi rend="italic">8. u.) H</hi> quisque <hi rend="italic">H\'</hi> 3 disperdit <hi rend="italic">H</hi> 4 caelum <hi rend="italic">et</hi> quid mare <hi rend="italic">om. G</hi> <lb/>
            5 post <hi rend="italic">pr</hi>. quid <hi rend="italic">add</hi>. deliquit <hi rend="italic">H</hi> et <hi rend="italic">om. H</hi> 6 angusti <hi rend="italic">PH\'</hi> nngustia <lb/>
            <hi rend="italic">DP\'</hi> si angustia <hi rend="italic">GH</hi> animis <hi rend="italic">P</hi> eiusmodi <hi rend="italic">PH\'</hi> istiusmodi <hi rend="italic">GH</hi> <lb/>
            huiusmodi <hi rend="italic">cet</hi>. 7 expectes <hi rend="italic">GHDP\'</hi> 8 iudicabis <hi rend="italic">ex</hi> iudicabilis <hi rend="italic">H</hi> <lb/>
            aduersum <hi rend="italic">GH</hi> 9 repertum <hi rend="italic">GH</hi> est (t s. <hi rend="italic">u. m2) P</hi> 10 inquietior <lb/>
            <hi rend="italic">H</hi> 11 certamintt <hi rend="italic">(om</hi>. tunc ... certamina) <hi rend="italic">H</hi> 12 luctator <hi rend="italic">H\'</hi> luctatar <lb/>
            <hi rend="italic">cet</hi>. scamate <hi rend="italic">G</hi> scaumate <hi rend="italic">DP\'</hi> decursa sunt <hi rend="italic">H</hi> 14 opproprium <lb/>
            <hi rend="italic">P ml</hi> obprobrium <hi rend="italic">Pm2GH\'DP\'</hi> coronam (m <hi rend="italic">eras.) PD</hi> <lb/>
            15 pmet <hi rend="italic">H4</hi> uerecondia (v 8. o) <hi rend="italic">P</hi> finget <hi rend="italic">G</hi> potea <hi rend="italic">P</hi> 16 uideat <lb/>
            <hi rend="italic">GHH\'</hi> iudicat <hi rend="italic">cet</hi>. dicat <hi rend="italic">GH</hi> ad <hi rend="italic">P</hi> dicat ad <hi rend="italic">H\', in D est fpatium<lb/>
             14, in P\' 19 Titt</hi>. agonithetae <hi rend="italic">GDP</hi> agonethetae <hi rend="italic">P</hi> agonitae <hi rend="italic">H</hi> <lb/>
            agonithetam <hi rend="italic">H\'</hi> 17 cur uacet <hi rend="italic">H\'</hi> cur uacat <hi rend="italic">GH</hi> curue et <hi rend="italic">P</hi> cur uetet <lb/>
            <hi rend="italic">DP\'</hi> sileant <hi rend="italic">(m2</hi> silent) <hi rend="italic">H</hi> sollemnias <hi rend="italic">H</hi> solemnia <hi rend="italic">G</hi> 18 ferientur <lb/>
            (n 8. <hi rend="italic">«. m2) H</hi> quia (a <hi rend="italic">del</hi>. m2) cognitioni presto 6 oporterc <lb/>
            quiescere athletas oportere quiescere <hi rend="italic">H</hi> 19 athletas op. requiescere <lb/>
            <hi rend="italic">om. G</hi> spectatores (s <hi rend="italic">pr. s. u.) P</hi> quid <hi rend="italic">DP\'</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="460"/>
            est fructus nisi requies post laborem? similiter et orbis <lb/>
            terrarum aliquando soluendus est, ut sit requies fatigatis. 
</p></div><div n="79" subtype="section" type="textpart"><p> Athletae sumus, in quodam stadio decernimus spiritali. <lb/>
            denique bonus athleta dicebat: facti sumus spectaculum <lb/>
            huius mundi et alibi: sic curro non ut in incertum,<lb n="5"/>
            sic enitor, non ut aera caedens, sed castigo corpus <note type="margin"> C </note> <lb/>
            meum et alibi: superiora obliuiscens et ea quae <lb/>
            sunt priora adpetens ad destinatum sequor, ad <lb/>
            brabium. athletae ergo sumus, legitime certandum est. <lb/>
            multa luctamina sunt, et qui hodie uictus est eras se reparat. <lb n="10"/>
            ante ad brabium contenditur, ad coronam postea. numquid <lb/>
            athleta otio uacat, cum semel dederit certamini nomen suum? <lb/>
            exercetur cottidie, unguitur cottidie. ipse cibus ei agonisticus <lb/>
            datur, disciplina exigitur, castimonia custoditur. et tu dedisti <note type="margin"> D </note> <lb/>
            nomen tuum ad agonem Christi, subscripsisti ad conpetitionem<lb n="15"/>
            coronae: meditare, exercere, ungere oleo laetitiae, unguento <lb/>
            exinanito. cibus tuus cibus sobrietatis sit, nihil habeat intemperantiae, <lb/>
            nihil luxuriae, potus tuus parcior, ne quid ebrietatis <lb/>
            obrepat, custodi corporis castimoniam, ut possis esse habilis <lb/>
            ad coronam, ne existimatio tua offendat spectatoris affectum,

<note type="footnote"> 3 Bas. 440 A (120 B), cf. I Cor. 9, 24 4 I Cor. 4, 9 5 I Cor. <lb/>
            9, 26 et 27 7 Philipp. 3, 14 9 II Tim. 2, 5 16 I Cor. 9, 25 <lb/>
            17 Cant. 1, 3 </note>

<note type="footnote"> 1 et <hi rend="italic">om. H\'</hi> 2 aliquando (aliqua <hi rend="italic">in ras.) P</hi> 3 decernimur <hi rend="italic">G</hi> decertemus <lb/>
            <hi rend="italic">H\'</hi> decertamus <hi rend="italic">DP\'</hi> 4 bonos (v <hi rend="italic">s</hi>. o <hi rend="italic">alt.) P</hi> 5 ut s. «. <lb/>
            m4 <hi rend="italic">P</hi> ut in certum <hi rend="italic">G</hi> 6 enitor percutio P enitor G enitor percuti <lb/>
            <hi rend="italic">H</hi> percutio <hi rend="italic">H\'</hi> cernitur percussio <hi rend="italic">DP\', cf. Expos. in psalm. XXXVI s. <lb/>
             56 de parudiso 12, 55</hi> aera m2 <hi rend="italic">ex</hi> era P aere <hi rend="italic">G</hi> 7 ea <hi rend="italic">om. GP\'</hi> <lb/>
            8 sunt»«p»riora <hi rend="italic">G</hi> ad <hi rend="italic">pr. del. m2 H;</hi> ad <hi rend="italic">alt. om. DP\'</hi> 9 <hi rend="italic">et</hi> 11 brabium <lb/>
            P brauium <hi rend="italic">cet</hi>. 9 adthletae P 10 luctamina sunt <hi rend="italic">R\'</hi> lucta <lb/>
            manu sunt <hi rend="italic">P</hi> certamina sunt <hi rend="italic">GH</hi> lucta in manu est <hi rend="italic">DP\'</hi> parat <hi rend="italic">G <lb/>
            reparet DP\'</hi> 11 <hi rend="italic">ad p-r. om. G</hi> postea... suum <hi rend="italic">om. H</hi> postea ad <lb/>
            coronam <hi rend="italic">DP\'</hi> 12 semet <hi rend="italic">DP\'</hi> 13 mens exercetur <hi rend="italic">H</hi> ungitur <hi rend="italic">DP\'</hi> <lb/>
            ago?tnisticus P 14 exigitur (i <hi rend="italic">pr</hi>. ex e) P costoditur P 16 unguere <lb/>
            <hi rend="italic">GHH\'</hi> ungvento (v s. u.) <hi rend="italic">P</hi> ungento <hi rend="italic">DP\'</hi> 17 eihinanito P <lb/>
            18 luxuriae] auaritiae <hi rend="italic">H</hi> ne quid] nihil <hi rend="italic">H</hi> 19 costodi P custodit <hi rend="italic">G</hi> <lb/>
            20 ne] ncc <hi rend="italic">G</hi> spectatoris (i <hi rend="italic">ex</hi> e) <hi rend="italic">P</hi> </note> <lb n="20"/>
             
<pb n="461"/>
            ne te fautores tui neclegentem uideant et deserant. spectant <lb/>
            te archangeli et potestates et dominationes et illa angelorum <note type="margin"> E </note> <lb/>
            decem milia decem milium. sub tantis erubescere considera <lb/>
            quam dedecorosum sit, ingressus stadium uigorem animae <lb/>
            tuae excita, lacertos excute. progressus in scamma necesse <lb n="5"/>
            est excipias puluerem, subeas aestiui solis flagrantiam. grauis <lb/>
            aestus, sed dulcis uictoria: molesta caligo pulueris, sed speciosa <lb/>
            tolerantia. nemo stadium puluerulentus ingreditur, sed <lb/>
            puluerulentum reddunt certamina: ibi colligitur puluis, ubi <note type="margin"> F </note> <lb/>
            palma proponitur. nemo iterum nitidus coronatur, puluerulentum <lb n="10"/>
            decet uictoria. 
</p></div><div n="80" subtype="section" type="textpart"><p> ueni ergo, domine Iesu, exeat corona tua, <lb/>
            dimitte uictores in requiem, uictos ad conpunctionem. etsi <lb/>
            disperdis orbem terrarum, plura sunt inuisibilia opera tua <lb/>
            quam quae uidimus. qui angustioris est animi illa non cernit, <lb/>
            dolet quod disperdas orbem terrarum, sed qui nouit <lb n="15"/>
            spectare quae inuisibilia sunt gaudet ut uenias et omnes <lb/>
            liberes. gaudent athletae, qui possunt dicere: ueniat <note type="margin"> 561 A </note> regnum <lb/>
            tuum, fiat uoluntas tua sicut in caelo et in <lb/>
            terra. gaudebit creatura mundi, ut a uanitate mundi istius <lb/>
            liberetur, quae nunc congemiscit et parturit, quia uanitati <lb n="20"/>
            etiam illa creatura subiecta est, donec multiplicetur adoptio

<note type="footnote"> 2 Colosa. 1, 16 9 Hor. C. I 1, 4 17 Matth. 6, 19 20 Rom. <lb/>
            8, 20-23 </note>

<note type="footnote"> 1 ne] nec <hi rend="italic">G</hi> neclegentem <hi rend="italic">P</hi> neglegentem <hi rend="italic">cet</hi>. spectant <hi rend="italic">P</hi> expectant <lb/>
            <hi rend="italic">H\'DP\'</hi> spectantem <hi rend="italic">(om</hi>. te) <hi rend="italic">GH</hi> 2 potestates et dominationes (es <lb/>
            <hi rend="italic">bis ex</hi> is <hi rend="italic">m2) P</hi> 3 decem alt.] et decem <hi rend="italic">G, om. DP\'</hi> substantia <lb/>
            (s <hi rend="italic">alt. ems.) P, om. D (spatio 7 litt. relicto) P4</hi> erubescere (e <hi rend="italic">alt. <lb/>
             ex</hi> i) <hi rend="italic">P</hi> erubesce <hi rend="italic">DP\'</hi> 4 decorosum sis <hi rend="italic">DP</hi> rigorem <hi rend="italic">DP\'</hi> 5 scamma <lb/>
            P scama <hi rend="italic">G</hi> scauma <hi rend="italic">DP\'</hi> escamina <hi rend="italic">(m.2</hi> escamma) <hi rend="italic">H</hi> scammate <hi rend="italic">H\'</hi> <lb/>
            7 uictoria (a <hi rend="italic">ex</hi> ã) <hi rend="italic">P</hi> 8 tollerantii <hi rend="italic">G</hi> 9 reducunt <hi rend="italic">H</hi> ubi <hi rend="italic">GH</hi> <lb/>
            collegitur <hi rend="italic">P</hi> ibi <hi rend="italic">GH</hi> 10 nemo iterum <hi rend="italic">om. H,</hi> nemo igitur <hi rend="italic">H\',<lb/>
             recte puto</hi> 11 certa <hi rend="italic">(s</hi>. corona) <hi rend="italic">H\'</hi> 12 admitte <hi rend="italic">GH</hi> requie <hi rend="italic">PDP\'</hi> <lb/>
            13 plura] plena <hi rend="italic">PP\'</hi> plena** <hi rend="italic">D</hi> in <hi rend="italic">(eras.)</hi> inuisibilia (b <hi rend="italic">ex</hi> u) <hi rend="italic">P</hi> <lb/>
            14 quam quae] queque <hi rend="italic">D</hi> queque <hi rend="italic">P\'</hi> 17 liberes (e <hi rend="italic">alt. ex</hi> i <hi rend="italic">m2) P</hi> <lb/>
            liberi <hi rend="italic">H\'DP</hi> 18 uolontas <hi rend="italic">P</hi> 19 creatura] omnis creatura <hi rend="italic">DP\'</hi> <lb/>
            20 liberaretur (ra <hi rend="italic">del. ml) P</hi> quaec (c <hi rend="italic">del.) P</hi> congemescit <hi rend="italic">P</hi> (e <lb/>
            <hi rend="italic">alt. ex</hi> i <hi rend="italic">m2) G</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="462"/>
            filiorum et totius corporis redemptio conpleatur. in bono ergo <lb/>
            disperdet orbem terrarum. erit etenim caelum nouum et nox <lb/>
            non erit amplius. denique reuelabit, inquit, faciem <lb/>
            eius, ut reuelata facie spectemus gloriam Christi. 
</p></div></div></body></text></TEI>