Decem milia inquit Ephraem et milia Manasse, D id est: et Iudaeorum et gentium dominetur et ex utroque populo adquirat sibi ecclesiae plenitudinem. ideoque dextram suam super Ephraem posuit sanctus Iacob, eo quod legis dicentem illam in Canticis canticorum: fraternus meus candidus et rubeus, electus de decem milibus. denique etiam iuuenculae Dauid Mariae auctorem, ex cuius successione Christus est natus per uirginis partum, in decem milibus praedicabant, Saul autem in milibus, cum reuerentiae E gratia circa regem magis praeponderare debuissent. qui ergo cornum Christi exaltauerit confessus eius gloriam ipse quoque accipit cornua. unde etiam sancti unicornui dicti sunt in psalmi uersiculo: et dilectus tamquam filius unicornuorum. etenim sicut animal huiusmodi, cum ei oriuntur cornua, processum plenioris significat aetatis, ita cum e capite quodam nostrae animae cornua pullulare coeperint, processum uidentur perfectioris significare uirtutis et tamdiu crescunt, F quamdiu conpleantur. hoc cornu dominus Iesus comminuit gentes, ut superstitionem obtereret, salutem redderet, sicut ipse ait: percutiam et sanabo. ideoque tamquam imitator 1 Dent. 33, 17 1... 10 (debuissent) leguntur in Comm. in Cantica canticorum e scriptis Ambrosii collecto 5. 60 (I 1601 BC B). 5 Cant. 5, 10 7 Reg. I 18, 7 13 Psalm. XXVIII 6 20 Deut. 32, 39 1 et 4 efrem B V effrem cet. 3 dexteram WEDOT Comm. in Cant. 5 dicente illa U\' (illa del. m2 et s. m. ant. ęccła) D (m2 dicent? ilIA) dicente eccJa WE Comm. in Cant. fraternus BPVPxOT frater cet. Comm. in Cant. 6 de decim P (de alt. s. u. m2) de decem (de pr. 8. u.) D m2 T ml ex decem 91\' (ex 8. u. m. ant.) WE Comm. in Cant. 8 decem P (e alt. ex i m2) 10 gratiam N\' Comm. in Cant. proponere N\'D et (p in ras.) Uindob. 705 praeponere Comm. in Cant. 11 cornum B et (m eras.) 0 cornu eet. 12 accipit B (i pr. ex e) VP4 accipet P\'\' accepit et 0 accipiet P (m2 ex accipit) cet. 13 tamquamj quemadmodum 2lx.E7 15 significat plenioris 21x plenioris B (is ex es), om. P\' com (v 8. o m2) P ex VPx et a P\' 17 perfectioris B (is m2 ex es) W (r alt. m2 ex n) perfectionis 0 (r s. 5) V tauri huius propheta dicit: in te inimicos nostros uentilabimus, id est altitudinem omnem eleuantem se aduersus dei scientiam destruentes. et ideo iuxta legem munda animalia cornua habent; lex enim spiritalis est. 530 A qui enim possunt saeculi huius inlecebras uerbo dei et uirtutis obseruantia propulsare cornibus uelut quibusdam capitis sui armis uidentur esse muniti. meritoque et tuba cornea dicitur uirtus sermonis mirabilis, quae bonos milites Christi accendit ad proelium, ut de hoste diabolo manubias reportemus. in acie igitur sumus et plurimos ex nobis uidemus in aduersariis castris esse captiuos. ii nobis iugo grauissimo seruitutis exuendi sunt.

Plurimos lupos habet diabolus, quos ad Christi oues dirigit. B et ideo intellegibilis Ioseph, ut oues seruaret suas, ipsum inimicum uenientem ad diripiendas oues rapuit lupum Paulum C faciens ex persecutore doctorem. de quo dicit Iacob, sicut scriptum est: Beniamin lupus rapax, mane edet adhuc et ad uesperum diuidet escam principibus. lupus erat, cum dispergeret et deuoraret oues ecclesiae: sed qui lupus uenerat pastor est factus. lupus erat cum Saulus esset, quando intrabat in domos et uiros ac mulieres trahebat in carcerem. lupus erat, quando spirans minas et homicidia in discipulos domini petebat epistulas a principibus sacerdotum, D 1 sqq. Psalm. XXXXIII 6 2 Cor. II 10, 5 3 Deut. 14, 4 7 Psalm. LXXXXVII 6 17 Gen. 49, 27 21 Act. 9, 2 23 Act. 9, 2 1 uentilauimus B (corr. m1) P (corr. m2) 0 uentilabimus cornu DT 2 est B (t s. u.) 3 aduersum V sententiam 0 4 spiritalis B (is ex es) 7 armis P (s in ras.) meritoque B (que extra u. add.) D (que s. u.) 8 xpi milites 81x 9 diabulo P 10 aduersariis (a alt. eras.) U\' aduersarii D (s. i iis) V\'UxEТ\' 11 hii BP\' hi cet. grauissim§ VPx 15 inimic. B (in ras. i fuisse uidetur, um s. ras. m2) deripiendas B et (di corr.) P 18 et a. u. m2 B uesperum P1 (um ex am) uesperam DE dauidet P (i 8. a) diuidit st\' (m2 -et) 91x djuidi.et E dabit F 20 esset] erat N\' 21 tradebat V 22 spęrans (i 8. §) B homicidia P (i tert. s. M.) 23 a principe N\'V ad principes DT ut inuaderet seruulos Christi. quem tamquam lupum nocturnis tenebris oberrantem offusa Iesus luce caecauit. ideo Rachel cum pareret Beniamin, uocauit nomen eius filius doloris mei futurum prophetans ex ea tribu Paulum, qui adficeret filios ecclesiae persecutionis suae tempore et graui matrem dolore uexaret. sed tamen idem postea principibus escam posteriore diuisit tempore euangelizans gentibus dei uerbum et plurimos ad fidem prouocans, qui eo disputante sicut E legatus Pauli proconsulis et Publius princeps domini gratiam receperunt.

pulchre autem etiam Moyses, cum benediceret Beniamin tribum, dixit: dilectus a domino habitabit fidens, et deus obumbrabit super eum omnibus diebus, et inter umeros requiescet dilectus a domino. qui etiam uas electionis est factus; neque enim aliter nisi domini est miseratione et amore conuersus. unde F et ipse nihil merito tribuens suo, sed totum deferens Christo ait: ego enim sum minimus apostolorum, qui non sum dignus uoeari apostolus, quoniam persecutus sum ecclesiam dei. gratia autem dei sum quod sum, et gratia eius egena in me non fuit. habitauit fidens in domo, quam ante uastabat, habitauit in tabernaculis Christi, qui ante sicut lupus errabat m siluis, et deus obumbrauit 531 A super eum, quando uisus est ei Christus. qui licet apertis 2 Act. 9, 3 sqq. 3 Gen. 35, 18 8 Act. 13, 7 et 12; 28, 7 11 Deut. 33, 12 17 I Cor. 15, 9 sq. 2 effusa PVplOT offegsa D (v s. e) et ideo VO 4 ei (exp. m2) ei P tribuiii P affligeret N D afflicturus erat Y 5 ecclesae B 7 posteriorem B et (em exp., i s. em m2) P posteriori PxT\' 8 qui eo] quo VPxDT 9 legimus VPx legitur DT paulus proconsul VPxDT proconsulis P (pro s. u.) 11 habitauit BVO ct (-bit corr.) P 12 obumbrauit B et P (corr. ml) 21\' (corr. m2) VWEO 13 diebus B (bu 8. u.) 15 nisi (8. u.) domini (ni in ras. ex no) B 18 post uocari add. dignus P 19 autem] enim V sum id quod PVPW 20 habitauit VPxO et (-bit corr.) PP\' habitabit cet. 21 habitauit VPxO habitabit P (bit ex uit) cet. 22 obumbrabit P (bit ex uit) T\' (-uit corr.) P\' oculis nihil uideret, tamen Christum uidebat. et merito uidebat praesentem, quem etiam audiebat loquentem. non caecitatis est obumbratio ista, sed gratiae. denique Mariae dicitur: spiritus sanctus superueniet in te et uirtus altissimi obumbrabit tibi.

et inter umeros requiescet, 532 A hoc est inter bonos actus et opera pretiosa. nam et supra habes quod Isachar supposuit umerum suum ad laborandum et factus est uir agricola. quem Paulus imitatus posuit fidei nouella plantaria ideoque quasi bonus agricola dixit: ego plantaui, Apollo rigauit. 4 Luc. 1, 35 9 I Cor. 3, 6 1 uideret nihil N\' 5 obumbrauit B V umeros B V humeros cet. requiescit V requiescat Px 7 isacar B umerum BV humerum P et 9t\' (h 8. u. m2) cet. 9 dicit V EXP. DE PATRIARCHIS BPx EXPLICIT (LIB add. m2) DE PATRIARCHIS (IS eras., ARV m2 add. BENEDICTIONIBUS) P LIBERJI EXPLICIT DE PATRIARCHIS 0 EXPLICIT (FINIT T) LIBER (SCI AMBROSII EPISCOPI add. D) DE BENEDICTIONIBUS PATRIARCHARUM DTTI EXPL LIB. VIII. DE BENEDIC+PATRIARCHARV Sf EXPLICIT VE et (manu saeculi XIIII) P\'. in 91\' non est subscriptio