denique Manasses ex obliuione Latina interpretatione signatur, eo quod populus Iudaeorum oblitus est deum suum, qui fecit eum, et quicumque ex ea plebe crediderit tamquam ex obliuione reuocatur. Ephraem autem fecunditatem fidei interpretatione nominis pollicetur, C qui auxit patrem, sicut ait ipse Ioseph dicens: quia auxit 2 Gen. 48, 13 sqq.; 41, 50 sqq. 13 Gen. 41, 51 Philo de sobrietate 6 (I 397, 1 M.) de congr. quaer. erud. grato 8 (I 525, 6) 15 Deut. 32, 18 17 Philo Legg. alleg. III 30 (I 105, 46) 18 Gen. 41, 52 1 proficisse B et (corr. m2) P facile profecisse Ux E quam B ml N\'VD quamquam B m2 cet . in B m1 D haec in B m2 P\'PxO haec (8. et) in P et in cet . hoc B (c 8. u.) 3 dextram PT istrahel B (t eras.) israhel V isrt cet . 4 manassen VPWEOT manasse 91\' manassen (s pro et n s. u.) D autem malim abesse a sinistra 91\' (corr. m. ant.) suam B (m s. u. m3) ad B ml NV ut ad B m3 (ut extra u.) D (ut s. u.) cet . 5 autem B m1 N\'V esset_ (s. u.) autem B m3 auteip (s . esset.) D esset T (in ras.) cet . istrahel B isrt cet. (semper) adplicuit B m1 PxU\'ET applicauit 9(x (a (alt. exp.) V et adplicuit B m3 (et s. u.) D (et s. u.) cet . ante patrem om. V patrem B ml N\' patrem snum B m3 (suum s. u.) D et T (suum 8. u.) cet . 6 supra BPx super cet . 7 a sinistra N\' posuit W\'JE 8 super caput (man.) NVD manassen BPx0 manasse V manassem 91\' (m alt. eras.) cet . 10 isaac B (a alt. s. u.) 11 conferre V praeferre WoxE 16 ex s. u. P, om. Px 17 interpraetationeiji B 18 qui BPx me deus in terra humilitatis meae. quod est proprium populi iunioris, qui corpus est Christi augens patrem et deum proprium non relinquens. denique spiritaliter de populis hoc esse mysterium senior declarauit. nam cum filius eum putaret errasse uitio hebetioris aspectus, conuertere uoluit manus eius dicens: non sic pater; hic enim primitiuus est. D inpone dexteram tuam supra caput eius. et noluit, sed dixit: scio, fili, scio. et hic erit in populum, et hic exaltabitur, sed frater eius iunior maior illo erit, et semen illius erit multitudo gentium. denique praeferendum Ephraem seniori germano etiam benedictionis serie prophetauit dicens: in uobis benedicetur Istrahel dicentibus: faciat uobis deus sicut 515 A Ephraem et Manasse. et ideo cum essent nepotes, in locum filiorum sunt adoptati, ut non essent auitae benedictionis expertes. Hac benedictione celebrata uocauit etiam filios suos. et B qui ante iuniorem seniori praetulerat coepit a primo, ut in illo mysterii praeferret gratiam, in hoc ordinem seruaret aetatis, simul quia ante in duobus benedixerat uniuersos cum omni posteritate et progenie futurorum, ne aut superflua uideretur plebis iterata benedictio aut prior aestimaretur infirma. meritoque repetitam magis adnuntiationem eorum quae posterioribus C essent euentura temporibus quam benedictionem conferre se dicit. denique sic coepit: Ruben primitiuus meus, tu 6 Gen. 48, 18 sq. 12 Gen. 48, 20 17 Gen. 49, 1. 25 Gen. 49, 8 sq. 1 proprium est ND 3 denique et filiQş suos P 4 putaret eum WE 5 hebetioris (is ex es) BE haebetioris (be ex bi) P 7 supra BPPxT\' super cet . sed noluit 91\' (sed exp.) UxE 8 set T (et in ras.) et UxE 10 ill. P (e eras., 0 s. ras.) illius in ras. T 12 serie ... 16 benedictionis infra in mg. P profetauit B (f in talibus semper) benedicetur (e tert. ex i) B 13 uos NVD 14 manassen BPP UTi et 8. u. m3 B 19 praeferret B (r alt 8. u. m2) 20 omni om. PT\' 22 priora B et (a eras.) P 23 repetita PVPDOTTI adnuntiatione BPOT\' annuntiatio P\' 24 essent B esset P\'Px0 uentura DT v benedictionem B (m s. u.) 25 roben B (saepe) primogenitus N\' uirtus mea et initium filiorum meorum, durus portari et durus temerarius, adfecisti contumelia. sicut aqua non efferueas; ascendisti enim in cubile patris tui: tunc polluisti torum, quo ascendisti. nonne redargui magis quam benedici uidetur? et ideo prophetia magis quam benedictio est. prophetia etenim adnuntiatio futurorum est, benedictio autem sanctificationis et gratiarum D uotiua conlatio.