itaque ut ad resurrectionis suae gratiam uocaret gentes — ipsa est enim pinguis et fertilis terra, quae fructus generat aeternos, fructus centesimos et sexagensimos —, subiecit E umerum suum ad laborandum, subiciens se cruci, ut nostra peccata portaret. ideoque dicit propheta: cuius principium super umerum eius, hoc est super corporis passionem diuinitatis potestas uel crux supereminens corpori. posuit ergo umerum incumbens aratro omnibus subeundis patiens contumeliis, ita subiectus labori, ut uulneraretur propter iniquitates nostras et infirmaretur propter peccata nostra. et factus est uir agricola sciens terram suam bono seminare frumento F et fructiferas arbores alta radice plantare.

Daniudicabitpopulumsuumtaniquaiuunatribus Istrahel. et factus est Dan ipsi serpens in uia 523 A sedens et\' in semita mordens calcaneum equi, et 2 Esai. 8, 4; 7, 16 5 Matth. 17. 3 18 Esai. 9, 6 21 Gen. 49, 16 sq. 1 et om. ND eseiaa B (a s. e alt.) ait VWEPx 3 credit BPVOT1 credet P\'Px credidit cet. 6 in eorum VDT, fort. recte 10 fertilis li (is ex es) 11 sexagensimos B (n eras.) sexagesiinos cet 12 unierum BV humerum P (h s. 11.) St\' (h s. 1t. m2) cet. subieciens B (e pr. ems.) 13 principjuip 51 (atus m. ant. s. hnp) principatus D (in mg. t principium) E (n s. u.) 31x imperium Px 14 umerum B umeros V humerys P1 (V s. ųş) humerum P (h s. m.) 91\' (h s. u. m2) eet. 15 supposuit UxE 1(5 umerutn BV humerum P (h s. u.) cet. contumeliis patiens 91 xE 19 uir om. UxET\' seminare B (i ex e) seminare P (a m2) 22 est orn. WEO ipsi B V ipse 91\' (e m2 ex i) cet. cadet eques retrorsum salutem expectans a domino. simplex quidem intellectus hoc habet, quod etiam Dan tribus iudicem dederit in Istrahel. etenim post Iesum Naue iudices fuerunt plebis de diuersis tribubus. fuit autem et Samson de tribu Dan et iudicauit uiginti annis. sed non hunc prophetia significat, sed antichristum, qui futurus ex tribu Dan saeuus iudex et tyrannus inmanis iudicabit populum. tamquam serpens in uia sedens deicere temptabit eos qui uiam ambulent ueritatis, B supplantare cupiens ueritatem. hoc est enim mordere equi calcaneum, ut ueneni suffusione equus saucius et uulneratus dente serpentis leuet calcaneum suum, sicut Iuda proditor temptatus a diabolo leuauit super dominum Iesum calcaneum suum. ut deiceret equitem, qui se deiecit, ut omnes leuaret. cecidit igitur non prostratus in faciem quasi dormitans, sed retrorsum, ut a superioribus ad priora se extendens a domino C expectaret salutem; sciebat enim se resuscitandum et ideo iacentem Adam expectabat erigere.

unde nos cum bene in uia currimus, caueamus necubi serpens lateat in semita et subruat uestigium equi, hoc est corporis nostri et deiciat subito equitem dormientem. nam si uigilemus, cauere debemus aliquatenus et morsus declinare serpentis. non ergo nos opprimat somnus neglegentiae, somnus saeculi, non opprimat somnus diuitiarum, D ne et de nobis dicatur: obdormierunt somnum suum, 4 ludd. 13, 2; 15, 20 19 Philo Legg. alleg. II 25 (I 84, 41) 23 Psalm. LXXV 6 1 eques P (e alt. ex u) 3 etenim B (cnim s. u. m2) hiesum B nane s. U. P 4 tiib. B tribubus P (bu IJr. s. u.) sanson PxOT\' 5 post iudicauit add. centum ND ieras. in U\'DT), isrl P\' sed (corr. et) P at P\' et T (eras.) 6 antichristuin (ti ex te) B anticristum U\'P\'Px est ex N\'VD est de T 7 iudicabit (b ex UI B populurn suum ND 8 post sedens add. in seinita T\' deicere P (c ex ti ambulent BVPO et (-ant m2) P9C ambulant cet. 10 ueneni? P (g eras.) effusione equus et saucius PT\' 11 sicut... calcaneum suum in mg. sup. P iuda BPVOTT\' iudas cet. 12 diabulo B super dum ihm leuauit N\' Iesum om. YP\' 18 et P (v s. e m2) ut T\' 20 uigilainus 91\' (a ex e tn2) UxE 22 diuitiarum somnus 91x 23 et om. NVD somnium BPU et nihil inuenerunt omnes uiri diuitiarum. sed sunt et equites dormientes, de quibus scriptum est: dormitauerunt qui ascenderunt equos. si auaritia pectus tuum uulneret, si libido inflammet, dormis eques, et ideo corpus tuum, hoc est equum tuum non potes refrenare. uigila ergo, ut etiamsi deiectus fueris, hoc est mortuus fueris, non obdormias. qui enim obdormiunt somnum suum nihil inueniunt; tu autem expecta salutem a domino, uenturam respice, ut E gratiam resurrectionis inuenias. dormiebat Iudas: denique uerba Christi non audiebat. dormiebat ludas et quidem somnum diuitiarum, qui mercedem de proditione quaerebat. uidit eum dormientem diabolus et oppressum auaritiae somno graui: misit se in cor eius, uulnerauit equum, deiecit equitem, quem separauit a Christo.

hanc trib um benedixit Moyses dicens: Dan catulus leonis et effugiet ex Basan, hoc est ex F confusione. unde secundum Graecum magis intellegere debemus, ex quo Latinus transtulit, quod Dan ipse factus sit serpens in uia sedens. Dan iudicium interpretatur, et ideo graue periculum iudicii tribus ista subiit, cui serpens inlapsus antichristus est, qui currentem suis sauciaret uenenis. sed tamen ipsa tribus liberabitur a confusione, cum fuerit confessa equitem resurgentem, qui ait: qui me confusus fuerit 2 Psalm. LXXV 7 11 Matth. 26, 15 13 Luc. 22, 3 15 Deut. 33. 22 16 cf. Origenes XII 1509 A M. 18 Philo Legg. alleg. II 24 (I 84. 8) de agri cnlt. 21 (I 314, 52) de somniis II 5 (I 663, 40) 22 Matth. 10. 33 et 32 1 diuitiarum suarum POT\' 4 inflammet B (m pr. s. u.) 14 di#cens P 19 iudicii periculum ND 22 sqq. haec verba eodem quo apud Matthaeum 22, 17 sq. ordine leguntur in NVD: qui me confessus fuerit c. h. confitebor et ego ... qui est in caelis (in caelis eat DT) . qui autem me confusus (non confessus DT) fuerit c. h. confundam et (et om. DT1 ego... in caelis est (est in oaelis V), verba qui autem me confusus ... caelis est Ux in mg. m2, contra in B ordine inuerso: qui me confusus fuerit c. h. confundam et ego ... in caelis est. qui autem me confessus fuerit c. h. confitebor et ego... in taelis est. in P uerba qui me confusus fuerit (fusus fuerit in ras. m2) c. h. confundam... caelis est in mg. inf. adscripta sunt ml. in P\' ceteris omissis haec leguntur: qui coram hominibus, confundam et ego eum coram patre meo, qui caelis est. qui autem me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram patre meo, qui in caelis est.

Gad, temptatio temptabit eum, et ipse temptabit 524 A eos secus pedes. temptatio est congregatio et astutia scribarum et sacerdotum, qui dominum Iesum de tributo Caesaris et de Iohannis baptismate, ut docuit scriptura, temptabant, quibus dominus Iesus in sua iustitia temptamentum retorsit. secus pedes, hoc est continuo sine ulla B deliberatione referens, quo temptantes magis ipse concluderet. dicentibus enim: in qua potestate haec facis? non ad quaesita respondit, sed etiam ipse proposuit dicens: interrogabo uos et ego unum uerbum. quod si dixeritis mihi, et ego uobis dicam in qua potestate haec facio. iterum dicentibus: licet tributum dare Caesari an non? ait: quid me temptatis, hypocritae? ostendite mihi nomisma census. et offerentes iterum interrogauit: cuius est imago et superscriptio? dicunt ei: Caesaris. ibi igitur eos ligauit ipsorum C sermonibus, ipsorum obligatione constrinxit — tunc ait illis: reddite quae sunt Caesaris Caesari et quae sunt dei deo —, ut contra uerba sua uenire non possent. denique mirati abierunt ab eo. sed non est mirum, si secus pedes » respondebat, qui ante pedes uidebat.