Non enim sua peccata delebat, quia peccatum nullum 731 A fecerat, sed quia peccatum factus est, nostra erant delenda peccata, sicut Dauid dixit: dele iniquitatem meam. quid est dele? uideamus hoc uerbum; non otiosum est. denique et alibi ait: ego sum, ego sum, qui deleo iniquitates tuas, et memor non ero. sunt profecto alte inpressa quaedam conscientiae nostrae ulcera delictorum et quaedam mentium nostrarum animorumque uibices, quae errorum nostrorum obducuntur ulceribus. habet ergo culpa characteres B suos et apices, quibus proditur. quod non ingenio nostro adfingimus, sed prophetica auctoritate signamus. scripta est ergo, et ubi scripta sit uide. in pectore inquit cordis tui, hoc est: ibi scripta est culpae series, ubi etiam forma uirtutis, non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis 2 Psalm. L 3 16 Esai. 43, 25 23 Hier. 17, 1 25 II Cor. 3, 3 1 quae sit... sequitur om. D, in quo est spatium 7 litt. quae sit TN quae cum sit XPM, qui om. distinguere... miserationum 5 eas (e ex b) T 6 dS rp dns B\' filius om. X 8 crucifixus T crucifixus est cet. mortuus TN mortuus est cet. (quia mortuus om. P) 10 profuturo TN profutura D (in quo certamina) B\' (certamine, e alt. in ras.) cet. 12 qui N 16 et om. N alterum ego sum om. DXPM 17 sunt sunt T 19 animorumque... ulceribus om. D spatio 7 litt. et deinde uersu integro uacuis relictis uibices TN uices cet. quae om. TN 20 theres TN caracteres cet. 21 non om. yP 22 affingimus M non fingimus T\' (m3 ex affingimus) adfigimus T afflgimus cet. 26* carnalibus. sed quae bona sunt non atramento inscribuntur, sed spiritu dei uiui, quae autem uitiosa graphio ferreo et ungue adamantino. talis propemodum scriptura qualis est poena C peccati. scribitur illa graphio ferreo, hoc uirga ferrea cohercetur, sicut scriptum est: reges eos in uirga ferrea. alia illa est uirga recta, uirga regni tui. illa supplicio cohercet noxios, haec innoxios gubernat imperio. ergo scripta est culpa; uideamus ubi. non foris, sed intus in corde tuo et in pectore tuo. sicut enim prope est uerbum in ore tuo et in corde tuo, sic infidelibus in ipso corde exprimitur figura. peccati et erroris effigies. intus igitur est culpa, intus uirtus. D et ideo dominus sentio inquit uirtutem de me exisse, ut . ostenderet quae bona sunt de interiore procedere et contra quae mala sunt de interiore prodire. non enim quod intrat inquit in os coinquinat hominem, sed quod exit de ore. de corde enim tuo cogitationes procedunt, et ideo caue ne de corde tuo malae cogitationes prodeant, quae te posteriore tempore arguant et accusent. non enim deus testimoniis ad reuincendum te argumentisque indiget; tua te ipsa culpa E accusat et prodit.

unde bene in hoc psalmo Dauid dicit: delictum meum contra me est semper. uae enim mihi quod latere cupio et latere non possum! quomodo enim latebo, qui inscripta in pectore meo gero meorum indicia delictorum ? nudabitur in illo iudicii die uniuscuiusque pectus testimonium 2 n Cor. 3, 3 Hier. 17, 1 5 Psalm. II 9 6 Psalm. XXXXIHI 7 12 Luc. 8, 46 14 Matth. 15, 11 21 Psalm. L 5 1 inscribantur TN scribuntur cet. 2 sqg. grafio libri 4 ille B et (m3 illa) T\' illo P hoc T hec uel haec cet. 6 illa est TN est illa ? P, otn. D, est illa cet. illa TNPM quae cet, 7 hec TN ac BTB4 hac cet. 9 et om. DX 10 corde tuo DP corde eel. sic in ras. T 11 culpa intua TN culpa intus et DTlBi culpa intus est et P\' culpa intus est cet. 12 uirtutem de me TN de me uirtutem cet. 17 prodeant TN procedant cet. posteriore tempore te x 18 accuBent (e ex a) T accusant P 19 ipsfl TN culpa ipsa PPM 20 unde TN deinde cet. 21 delictum TN et delictum cet. 22 quod] qui b\'P 23 iudicia BD 24 nudabitur enim 1J\' P reddente omnibus conscientia sua et inuicem accusantibus cogitationibus aut etiam defendentibus in die qua iudicabit deus occulta hominum. qui pudor ille, cum prodi omnibus F coeperit quod putabamus occultum, cum aperire se coeperit uniuscuiusque imago delicti, ut unusquisque sui criminis serie reuincatur? quis pudor cum illum, quem despicabilem in hoc saeculo iudicabas, uideris esse praelatum, illum seruum tuum, illum quem iuxta saeculi huius astutias ineptum et inhabilem arbitrabaris simplicitatis suae diuitiis cognoueris honoratum? ergo dum uiuimus, confugiamus ad eum qui potest delere peccatum. nec uerearis quod graphio ferreo scriptum est et ungue adamantino — hic enim portas ferreas 782 A adamantinasque confregit — nec timeas culpam fateri.

Confessus est Dauid, agnouit iniquitatem suam, agnouit errorem et ideo ait: quoniam iniquitatem meam ego agnosco. Dauid agnoscit, et tu non agnoscis? Dauid fatetur, et tu negas? Paulus se nocentem clamat, et tu te innocentem adseris? non est igitur maximus erubescendi locus, quando cum plurimis peccatis mixta consortia sunt? si sequamur B tamen studium corrigendi.... neque rursus paueas, ne culpae confessio teneatur ad poenam. bonus enim et misericors deus non solum culpam ignoscere confitentibus, sed etiam praemia corrigentibus inpertire consueuit, si tamen unusquisque sibi donari petat quod intellegit non latere. dic ergo iniquitates tuas, ut iustificeris. dei uox est ista uolentis ignoscere, dei uox ista est promittentis quod tuum uelit 12 Psalm. CVI 16 15 Psalm. L 5 24 Esai. 43, 26 3 dns X qui T quid B quis N (s 8. tf. m2) cet. 9 inabilem T 11 nec] non N uerearis TNPM uereare B\' uerere D (i amur 8. re alt.) cet. 18 adamantinasque T (ti s. u. in2) et adamantinas N adamantinas quoque T\' (quo del.) B\'P\' nec] ne DB\'P fateri in ras. T 16 cognosco PM dauit N 17 clamat nocentem x 19 peccatis TN peccati cet. si TN, om. cet. sequatur PPM 20 lacunam significaui 21 dns BIP 25 est ista DNB\' § iata eat T (qui om. nolentia .. , ista est) est ista est B ista est TPPM delere peccatum.

tibi inquit peccaui et malum coram te c feci, hoc est: etsi homines non uident, sed tu uides: etsi homines me iudicare non possunt, qui participes delictorum sunt, tu tamen iudex es singulorum, qui expers es delictorum. quamlibet in corde intimo cogitationes noxiae lateant, coram te tamen sunt, qui potes dicere: quid cogitatis mala in cordibus uestris? nempe Christus hoc dicit. qui ergo nouit quid in corde sit scriptum potest delere quicquid in corde conscriptum est. cui se fatetur sanctus Dauid non D solum in se ipso, sed etiam in primo homine peccasse, dum praecepta diuina temerantur.

Quo licet aduertere, fratres dilectissimi, quemadmodum omnes haereses, dum se inpugnant, in se recurrunt. itaque Ariani, dum patris et filii separant potestatem, in eum furiose exitum disputationis incurrunt, ut cum Manicheis eorum concurrat adsertio; illi enim dicunt alterum deum ueteris, alterum noui esse testamenti. quam profanam E adsertionem ecclesia sancta condemnat, quae unum deum legit, quia unus deus pater, ex quo omnia, et nos in ipsum, et unus dominus Iesus, per quem omnia et nos per ipsum. utique omnipotens potestas et una patris et filii declaratur, ut nec patrem a noui testamenti gratia secernamus nec rursus ab instauratione mundi filium separemus.