<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0022.stoa014.opp-lat1"><div n="1" subtype="section" type="textpart"><p rend="script"><milestone n="1" unit="altchapter"/>  Fortasse plerosque psalmi titulus offenderit, quem audistis <note type="margin"> 707 AB </note> <lb/>
            legi, quod uenit ad eum Nathan propheta, cum intrauit <lb/>
            ad Betsabee. simul etiam non mediocre scrupulum <lb/>
            mouere potuit inperitis euangelii lectio, quae decursa <lb/>
            est, in quo aduertistis adulteram Christo oblatam eandemque <lb n="5"/>
            sine damnatione dimissam. nam profecto si quis ea auribus <lb/>
            accipiat otiosis, incentiuum erroris incurrit, cum legit sancti <note type="margin"> c </note> <lb/>
            uiri adulterium et adulterae absolutionem, humano propemodum <lb/>
            diuinoque lapsus exemplo, quod et homo putauerit <lb/>
            adulterium esse faciendum et deus censuerit adulterium non <lb n="10"/>
            esse damnandum. lubrica igitur ad lapsum uia uel ueniae <lb/>
            uel concupiscentiae. 
</p></div><div n="2" subtype="section" type="textpart"><p> accedit illud, quod ipsas faces iuuenilis <lb/>
            lasciuiae uidetur accendere, quia adulterium suum non erubuerit, <lb/>
            non celauerit, sed quadam diuini carminis praedicatione <note type="margin"> D </note> <lb/>
            uulgarit. quid ergo? tam inpudens et inprouidus sanctus

<note type="footnote"> 2 Psalm. L 2 4 Ioh. 8, 3 sqq. </note>

<note rend="script" type="footnote"> INCIPIT LIBER SCDS SCI AMBROSII EPI DE APOLOGIA DAUID <lb/>
            <hi rend="italic">D</hi> INCIPIT LIBER SECUNDUS EIUSDEM OPERIS <hi rend="italic">T</hi> (in <hi rend="italic">ras</hi>. m3, <lb/>
            <hi rend="italic">in mg. m2</hi> INCIPIT. II. DE EOD\') EXPLICIT LIBER DE NABUTHE <lb/>
            ET ACHAB INCIP LiB II\' DE APOLLOGIA DD AD THKODOSIU <lb/>
            A -- <lb/>
            AUGUSTUM <hi rend="italic">N</hi> EXPL TCTATUS SCI AMBROSII AD THEODOSIU <lb/>
            AUGTU DE APOLLOGIA DD LIB\' PM\' INCIPIT EIUSDE OPERIS <lb/>
            LIB\' SCDS <hi rend="italic">B\'</hi> EXPLICIT LIB PRIMUS SANCTI AMBROSII AD THE- <lb/>
            ODOSIU AUGUSTU. DE APOLOGIA DAUID. INCIPIT Litl SECUN- <lb/>
            DUS P LIBER SECUNDUS <hi rend="italic">M (supra in marginibus foliorum</hi> LIBER <lb/>
            SECUNDUS DE APOLOGIA DD AD THEODOSU AUGUSTU). <hi rend="italic">deest<lb/>
             inscriptio in TP4 et spatio relicto in B</hi> 1 offendit <hi rend="italic">PM</hi> 3 betsabee <lb/>
            <hi rend="italic">T</hi> bethsabee <hi rend="italic">uel</hi> -bee <hi rend="italic">DTNP*</hi> bcthsabee (h 8. <hi rend="italic">u.) B\'</hi> bersabee <hi rend="italic">B</hi> (r <hi rend="italic">in<lb/>
             ras.) cet</hi>. mediocre <hi rend="italic">T</hi> mediocrem <hi rend="italic">cet</hi>. 5 audistis <hi rend="italic">B\'1x</hi> 7 incurret <lb/>
            (e <hi rend="italic">ex</hi> i) <hi rend="italic">T\'</hi> legerit <hi rend="italic">BD et (m3 ex</hi> legent) <hi rend="italic">11</hi> leget <hi rend="italic">NB\'</hi> 8 propemodo <lb/>
            <hi rend="italic">TRIP..,l</hi> 11 ad lapsum <hi rend="italic">om. PM</hi> 12 accidit <hi rend="italic">TN</hi> ipsa facies <lb/>
            <hi rend="italic">TN</hi> 15 uulgauerit <hi rend="italic">BI P:.ll</hi> et <hi rend="italic">TBN</hi> tam <hi rend="italic">cet</hi>. </note> <lb n="15"/>
             
<pb n="360"/>
            Dauid fuit, ut ipse suum cantaret obprobrium, maxime cum <lb/>
            ipse in alio quoque, qui hodie decursus est, psalmo dixerit: <lb/>
            usquequo peccatores, domine, usquequo peccatores <lb/>
            gloriabuntur? alios de peccato gloriari prohibet, <lb/>
            et ipse etiam sacrato carmine gloriatur? quomodo igitur ista<lb n="5"/>
            distinguimus ? 
</p></div><div n="3" subtype="section" type="textpart"><p rend="script"> Esto tamen, Dauid petulanter errauerit: numquid et <lb/>
            Christus errauit, ut putemus eum non rectum habuisse <lb/>
            iudicium ? bene ergo quasi ad eos Dauid hodie prophetauit <lb/>
            dicens: intellegite insipientes et stulti aliquando 10\' <note type="margin"> (os A </note> <lb n="10"/>
            sapite. quomodo enim Christus potuit errare? fas non est <lb/>
            ut hoc in sensus nostros ueniat. qui plantauit aurem <lb/>
            non audit aut qui finxit oculum non considerat? <lb/>
            qui corripit gentes non arguet, qui docet hominem <lb/>
            scientiam? Christus ergo interrogare culpam et accusationem<lb n="15"/>
            iustam audire nescius? Christus petulantiam potuit <lb/>
            adprobare ? Christus, qui corripit gentes, arguendam adulteram <lb/>
            non putauit? Christus, qui nouit uniuscuiusque cordis interna, <lb/>
            scientiam docet legis, aut falli potuit errato aut contra legis <note type="margin"> B </note> <lb/>
            seriem iudicare? et quomodo ipse dixit: non ueni legem<lb n="20"/>
            soluere, sed adimplere? Christus, qui condemnat <lb/>
            occulta, potuit dissimulare uulgata? Christus, qui fecit tempora, <lb/>
            potest nescire tempora? qui nouit cogitationes uanas <lb/>
            hominum, non nouit etiam criminosas? 
</p></div><div n="4" subtype="section" type="textpart"><p> et ideo satis illis <lb/>
            responsum sit, qui cum creatorem negare non possint, negant<lb n="25"/>
            tamen potentiam creatoris, qui cum sapientiam fateantur, <lb/>
            insipientiam adserunt, obiciendo ei inprudentiam futurorum. <note type="margin"> C </note>

<note type="footnote"> 2 Psalm. LXXXXIII 3 10 Psalm. LXXXXIII 8 12 Psalm. <lb/>
            LXXXXIII 9 sq. 20 Matth. 5, 17 </note>

<note rend="script" type="footnote"> 2 psalmus <hi rend="italic">BDB\'P\'</hi> psalmo (0 in <hi rend="italic">ras. m3) T\'</hi> 3 domine] de <hi rend="italic">T</hi> <lb/>
            5 igitur <hi rend="italic">om</hi>. X 7 errauit XN 12 ueniat in sensus nostros X <lb/>
            16 nescius <hi rend="italic">TN</hi> nesciuit <hi rend="italic">cet</hi>. 19 scientiam <hi rend="italic">2W</hi> et scientiam <hi rend="italic">cet., fort</hi>. <lb/>
            &lt;qui&gt; scientiam errando <hi rend="italic">D</hi> erratu <hi rend="italic">PM</hi> 23 nescire omnia t. <hi rend="italic">B\' P</hi> <lb/>
            hominum uanas X 24 criminosas <hi rend="italic">Zfy</hi> criminosos <hi rend="italic">cet</hi>. illi <hi rend="italic">TN</hi> <lb/>
            27 obic. et insipientiam x </note> <lb/>
             
<pb n="361"/>
            de quo possim latius disserere, sed alius propositus nobis <lb/>
            uidetur esse tractatus. et licet diuersarum series decursa sit <lb/>
            lectionum, ad eandem tamen adsertionem proficiunt et maxime <lb/>
            psalmi titulus et euangelica lectio. sed quamuis una conueniat <lb/>
             adsertio, tamen iuxta ordinem lectionum sit ordo tractatus et <lb n="5"/>
            ideo de titulo prius psalmi tractandum uidetur. 
</p></div><div n="5" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="2" unit="altchapter"/> Proposita est bistorill, quae adultenum habeat et <note type="margin"> D </note> homicidium. <lb/>
            nam ita repperimus in libro scriptum esse Regnorum, <lb/>
            quia Dauid rex, cum deambularet in domo sua, lauantem se <lb/>
            Uri uidit uxorem, amauit ilico et iussit accersiri. deinde <lb n="10"/>
            uirum eius innocentem, ut scriptura inducit, bellatoribus obici <lb/>
            iussit acerrimis, ut ui opprimeretur hostili. haec facta sunt <note type="margin"> 709 A </note> <lb/>
            nec negantur. quomodo igitur defendentur? bene admonet <lb/>
            euangelica lectio, etiam cum peccatum appareat, sobrium <lb/>
            tamen debere iudicis esse iudicium ac memorem unumquemque- <lb n="15"/>
            . que esse oportere suae condicionis et meriti. saepe enim <lb/>
            etiam in iudicando maius peccatum iudicii est quam peccatum <lb/>
            ipsius de quo fuerit iudicatum. nam si praescriptum est a <lb/>
            quibusdam sapientibus mundi, ut in iudicando caueatur, ne <lb/>
            maior poena quam culpa sit, idque seruatur, quanto magis <note type="margin"> B </note> <lb n="20"/>
            id seruandum uidetur, ut unusquisque de alio iudicaturus de <lb/>
            se ipso prius iudicet nec minora in alio errata condemnet, <lb/>
            cum ipse grauiora commiserit. quis es igitur tu, qui Dauid <lb/>
            sanctum uirum iudicas? gentili dico, Iudaeo dico, Christiano

<note type="footnote"> 8 Reg. II 11, 2-16 14 Ioh. 8, 11 </note>

<note type="footnote"> 1 possem <hi rend="italic">PPM</hi> possum <hi rend="italic">D</hi> disserere <hi rend="italic">scripsi</hi> diasere <hi rend="italic">T</hi> dicere <hi rend="italic">cet</hi>. <lb/>
            2 creatus <hi rend="italic">BDB\'P</hi> tractatus (tract. in <hi rend="italic">ras.) M</hi> 3 ad <hi rend="italic">TN</hi> ut <hi rend="italic">B</hi> in <hi rend="italic">cet</hi>. <lb/>
            4 eaangelica <hi rend="italic">Tm2 N</hi> euangelio <hi rend="italic">T ml</hi> euangelii <hi rend="italic">cet</hi>. conueniat una X <lb/>
            6 psalmi prius <hi rend="italic">T\'B\'P,</hi> prius <hi rend="italic">ante</hi> ideo <hi rend="italic">transpontt D</hi> 8 reperimus <hi rend="italic">TM</hi> <lb/>
            10 urie <hi rend="italic">B</hi> (e <hi rend="italic">add. m.2)</hi> urie <hi rend="italic">P\'</hi> (e <hi rend="italic">s. u.)</hi> urie <hi rend="italic">uel</hi> uriae <hi rend="italic">cet</hi>. amauit <hi rend="italic">TN</hi> <lb/>
            amauit quam <hi rend="italic">D</hi> amauitque <hi rend="italic">cet</hi>. 13 defendentur <hi rend="italic">TN</hi> defenduntur <hi rend="italic">cet</hi>. <lb/>
            14 sobrium <hi rend="italic">TN</hi> subreptum <hi rend="italic">cet</hi>. 15 esse iudicis X 17 etiam <hi rend="italic">TN</hi> et <lb/>
            P\' etiam et <hi rend="italic">cet</hi>. peccatum <hi rend="italic">om</hi>. X iudicium <hi rend="italic">BT\'</hi> peccatam M <lb/>
            peccati <hi rend="italic">cet</hi>. (iudicii... peccatum <hi rend="italic">om. P)</hi> 18 ipsum <hi rend="italic">PM</hi> 20 seruetur jr <lb/>
            21 inseruandum (om. id) <hi rend="italic">D</hi> id <hi rend="italic">om. PM</hi> 22 nec] ne <hi rend="italic">N</hi> 24 sanctum <lb/>
            uirum dauid x Iudaeo dico, Christiano dico <hi rend="italic">om. TN</hi> Iudaeo dico <hi rend="italic">om. P</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="362"/>
            dico. et ideo mihi tripertito distinguendus uidetur esse tractatus, <lb/>
            unus aduersus gentiles, alius aduersus Iudaeos, tertius <lb/>
            apud Christianos. 
</p></div></div></body></text></TEI>