<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text xml:lang="lat"><body><div xml:lang="lat" type="edition" n="urn:cts:latinLit:phi2331.phi027.perseus-lat2"><div type="textpart" n="4" subtype="chapter"><p><milestone unit="section" n="1"/>
Post haec cum Tacitus, qui erat primae sententiae consularis, sententiam incertum quam vellet
<milestone unit="section" n="2"/>
dicere,
<note target="n27.300.2"/>
omnis senatus adclamavit:
<q>Tacite Auguste, deus te servet, te deligimus, te principem facimus,
<milestone unit="section" n="3"/>
tibi curam rei publicae orbisque mandamus, suscipe imperium ex senatus auctoritate, tui loci. tuae vitae, tuae mentis est quod mereris, princeps senatus recte Augustus creatur, primae sententiae vir recte im-
<note n="n27.300.1">cum om. in P. </note>
<note n="n27.300.2"> incertam
<gap reason="omitted"/>
diceret P. </note>
<pb n="p.302"/>
<milestone unit="section" n="4"/>
perator creatur, ecquis melius quam gravis imperat? ecquis melius quam litteratus imperat? quod bonum faustum salutareque sit. diu privatus fuisti, scis quemadmodum debeas imperare, qui alios principes pertulisti. scis quemadmodum debeas imperare, qui de aliis principibus iudicasti.</q>
<milestone unit="section" n="5"/>
At ille :
<q>Miror, patres conscripti, vos in locum Aureliani, fortissimi imperatoris, senem velle principem
<milestone unit="section" n="6"/>
facere, en membra, quae iaculari valeant, quae hastile torquere, quae clipeis intonare, quae ad exemplum docendi militis frequenter equitare. vix munia senatus implemus, vix sententias, ad quas nos
<milestone unit="section" n="7"/>
locus artat, edicimus. videte diligentius quam aetatem de cubiculo atque umbra in pruinas aestusque mittatis. ac probaturos senem imperatorem
<milestone unit="section" n="8"/>
milites creditis? videte ne et rei publicae non eum quem velitis principem detis, et mihi hoc solum obesse incipiat quod me unanimiter delegistis.</q>
</p></div><div type="textpart" n="5" subtype="chapter"><p><milestone unit="section" n="1"/>
Post haec adclamationes senatus haec fuerunt:
<q>Et Traianus ad imperium senex venit.</q>
dixerunt decies.
<q>Et Hadrianus ad imperium senex venit.</q>
dixerunt decies.
<q>Et Antoninus ad imperium senex venit.</q>
dixerunt decies.
<q>Et tu legisti:
<q>Incanaque menta regis Romani.</q>
</q>
dixerunt decies.
<q>Ecquis melius quam senex imperat?</q>
dixerunt decies.
<q>Imperatorem te, non militem facimus.</q>
<note n="n27.302.1">Aeneid, vi. 809-810; of. Hadr., ii. 8. </note>
<pb n="p.304"/>
<milestone unit="section" n="2"/>
dixerunt vicies.
<q>Tu iube, milites pugnent.</q>
dixerunt tricies.
<q>Habes prudentiam et bonum fratrem.</q>
dixerunt decies.
<q>Severus dixit caput imperare non pedes.</q>
dixerunt tricies.
<q>Animum tuum, non corpus eligimus.</q>
dixerunt vicies.
<q>Tacite Auguste, di te servent!</q>
<milestone unit="section" n="3"/>
Deinde omnes interrogate
<note target="n27.304.1"/>
praeterea qui post Tacitum sedebat senator consularis, Maecius Faltonius </p></div><div type="textpart" n="6" subtype="chapter"><p><milestone unit="section" n="1"/>
Nicomachus, in haec verba disseruit:
<q>Semper quidem, patres conscripti, recte atque prudenter rei publicae magnificus hic ordo consuluit, neque a quoquam orbis terrae populo solidior umquam exspectata sapientia est. attamen nulla umquam neque gravior neque prudentior in hoc sacrario dicta sententia
<milestone unit="section" n="2"/>
est. seniorem principem fecimus et virum qui omnibus quasi pater consulat. nihil ab hoc inmaturum, nihil praeproperum, nihil asperum formidandum est. omnia seria, cuncta gravia, et quasi
<milestone unit="section" n="3"/>
ipsa res publica iubeat, auguranda sunt. scit enim qualem sibi principem semper optaverit nec potest
<note target="n27.304.2"/>
aliud nobis exhibere quam ipse desideravit et voluit.
<milestone unit="section" n="4"/>
enimvero si recolere velitis vetusta illa prodigia, Nerones dico et Heliogabalos et Commodos, seu potius semper Incommodos, certe non hominum magis
<milestone unit="section" n="5"/>
vitia illa quam aetatum fuerunt, di avertant principes pueros et patres patriae dici impuberes et quibus ad subscribendum magistri litterarii manus
<note n="n27.304.1">interrogati
<foreign xml:lang="grc">*s</foreign>
, Peter; interrogatio P. </note>
<note n="n27.304.2"> potes P. </note>
<pb n="p.306"/>
teneant, quos ad consulatus dandos dulcia et circuli et
<milestone unit="section" n="6"/>
quaecumque voluptas puerilis invitet, quae (malum) ratio est habere imperatorem, qui famam curare non noverit, qui quid sit res publica nesciat, nutritorem timeat, respiciat ad nutricem, virgarum
<note target="n27.306.1"/>
magistralium ictibus terrorique subiaceat, faciat eos consules, duces, iudices quorum vitam, merita, aetates, familias, gesta
<milestone unit="section" n="7"/>
non norit. sed quo
<note target="n27.306.2"/>
diutius, patres conscripti, protrahor? magis gratulemur quod habemus principem senem, quam illa iteremus quae plus quam lacrimanda
<milestone unit="section" n="8"/>
tolerantibus exstiterunt. gratias igitur dis inmortalibus ago atque habeo, et quidem pro universa re publica, teque, Tacite Auguste, convenio, petens, obsecrans ac libere pro communi patria et
<note target="n27.306.3"/>
legibus deposcens, ne parvulos tuos, si te citius fata praevenerint, facias Romani heredes imperii, ne sic rem publicam patresque conscriptos populumque Romanum ut villulam tuam,
<milestone unit="section" n="9"/>
ut colonos tuos, ut servos tuos relinquas, quare circumspice, imitare Nervas, Traianos, Hadrianos. ingens est gloria morientis principis rem publicam magis amare quam filios.</q>
</p></div><div type="textpart" n="7" subtype="chapter"><p><milestone unit="section" n="1"/>
Hac oratione et Tacitus ipse vehementer est motus, et totus senatorius ordo concussus, statimque adclamatum est,
<q>Omnes, omnes.</q>
<milestone unit="section" n="2"/>
Inde itum ad Campum M artium, ubi comitiale tribunal ascendit, ibi
<note target="n27.306.4"/>
praefectus urbis Aelius Cesetti-
<note n="n27.306.1">uirgarum Peter, Hohl; magnarum P1. </note>
<note n="n27.306.2"> quo Salm. , Peter; quod P. </note>
<note n="n27.306.3"> et ins. by Salm.; om. in P. </note>
<note n="n27.306.4"> ubi
<gap reason="omitted"/>
ibi Peter; ibi
<gap reason="omitted"/>
ubi P, Hohl. </note>
<pb n="p.308"/>
<milestone unit="section" n="3"/>
anus sic locutus est:
<q>Vos, sanctissimi milites et sacratissimi vos Quirites, habetis principem, quem de sententia omnium exercituum senatus elegit, Tacitum dico, augustissimum virum, ut qui hactenus sententiis suis rem publicam, nunc adiuvet
<note target="n27.308.1"/>
iussis atque consultis.</q>
<milestone unit="section" n="4"/>
adclamatum est a populo, " Felicissime Tacite Auguste, di te servent, " et reliqua quae solent dici.
<milestone unit="section" n="5"/>
Hoc loco tacendum non est plerosque in litteras rettulisse Tacitum absentem et in Campania positum
<milestone unit="section" n="6"/>
principem nuncupatum; verum est, nec dissimulare possum, nam cum rumor emersisset illum imperatorem esse faciendum, discessit atque in Baiano duobus
<milestone unit="section" n="7"/>
mensibus fuit. sed inde deductus huic senatus consulto interfuit, quasi vere privatus et qui vere recusaret </p></div></div></body></text></TEI>