<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text xml:lang="lat"><body><div xml:lang="lat" type="edition" n="urn:cts:latinLit:phi2331.phi024.perseus-lat2"><div type="textpart" n="6" subtype="chapter"><head>Victorinus</head><p><milestone unit="section" n="1"/>
Postumus senior cum videret multis se Gallieni viribus peti atque auxilium non solum militum verum etiam alterius principis necessarium, Victo-
<note n="n24.74.1">quae
<foreign xml:lang="grc">*s</foreign>
; om. in P. </note>
<note n="n24.74.2"> in
<foreign xml:lang="grc">*s</foreign>
; om. in P. </note>
<pb n="p.76"/>
rinum, militaris industriae virum, in participatum vocavit imperii et cum eodem contra Gallienum conflixit.
<milestone unit="section" n="2"/>
cumque adhibitis ingentibus Germanorum
<milestone unit="section" n="3"/>
auxiliis diu bella traxissent, victi sunt. tunc interfecto etiam Lolliano solus Victorinus in imperio remansit, qui et ipse, quod matrimoniis militum et militarium corrumpendis operam daret, a quodam actuario, cuius uxorem stupraverat, composita factione Agrippinae percussus, Victorino filio Caesare a matre Vitruvia sive Victoria, quae mater castrorum dicta est, appellato, qui et ipse puerulus statim est interemptus, cum apud Agrippinam pater eius esset occisus.
<milestone unit="section" n="4"/>
De hoc, quod fortissimus fuerit et praeter libidinem
<milestone unit="section" n="5"/>
optimus imperator, a multis multa sunt dicta, sed satis credimus Iulii Atheriani partem libri cuiusdam
<milestone unit="section" n="6"/>
ponere, in quo de Victorino sic loquitur :
<q>Victorino, qui Gallias post Iulium Postumum rexit, neminem aestimo praeferendum, non in virtute Traianum, non Antoninum in clementia, non in gravitate Nervam, non in gubernando aerario Vespasianum, non in censura totius vitae ac severitate militari Pertinacem
<milestone unit="section" n="7"/>
vel Severum, sed omnia haec libido et cupiditas mulierariae voluptatis sic perdidit ut nemo audeat virtutes eius in litteras mittere, quem constat omnium
<milestone unit="section" n="8"/>
iudicio meruisse puniri.</q>
ergo cum id iudicii de Victorino scriptores habuerint, satis mihi videor eius dixisse de moribus.
<note n="n24.76.1">i, e., Cologne. </note>
<note n="n24.76.2"> See c. xxxi. </note>
<note n="n24.76.3">Not otherwise known and probably an invention of the biographer's. </note>
<note n="n24.76.4">See note to c. iii. 1. </note>
<pb n="p.78"/>
</p></div><div type="textpart" n="7" subtype="chapter"><head>Victorinus Iunior</head><p><milestone unit="section" n="1"/>
De hoc nihil amplius in litteras est relatum, quam quod nepos Victoriae Victorini filius fuit et a patre vel ab avia sub eadem hora qua Victorinus interemptus Caesar est nuncupatus ac statim a militibus
<milestone unit="section" n="2"/>
ira occisus, exstant denique sepulchra circa Agrippinam, brevi marmore impressa humilia, in quibus titulus
<note target="n24.78.1"/>
est inscriptus ;
<q>Hic duo Victorini tyranni siti sunt.</q>
</p></div><div type="textpart" n="8" subtype="chapter"><head>Marius</head><p><milestone unit="section" n="1"/>
Victorino, Lolliano et Postumo interemptis Marius ex fabro, ut dicitur, ferrario triduo tantum
<milestone unit="section" n="2"/>
imperavit, de hoc quid amplius requiratur ignoro, nisi quod eum insigniorem brevissimum fecit imperium, nam ut ille consul, qui sex meridianis horis consulatum suffectum tenuit, a Marco Tullio tali aspersus est ioco :
<q>Consulem habuimus tam severum tamque censorium ut in eius magistratu nemo pranderit, nemo cenaverit, nemo dormiverit,</q>
de hoc etiam dici posse videatur, qui una die factus est imperator, alia die visus est imperare, tertia interemptus est.
<milestone unit="section" n="3"/>
Et vir quidem strenuus ac militaribus usque ad imperium gradibus evectus, quem plerique Mamurium,
<note n="n24.78.1">titulus Cas.; imus P,
<foreign xml:lang="grc">*s</foreign>
. </note>
<pb n="p.80"/>
nonrmlli Veturium, opificem utpote ferrarium, nuncuparunt.
<milestone unit="section" n="4"/>
sed de hoc nimis multa, de quo illud addidisse satis est, nullius manus vel ad feriendum vel ad impellendum
<note target="n24.80.1"/>
fortiores fuisse, cum in digitis
<milestone unit="section" n="5"/>
nervos videretur habuisse non venas, nam et carra venientia digito salutari reppulisse dicitur et fortissimos quosque uno digito sic adflixisse, ut quasi ligni vel ferri obtunsioris ictu percussi dolerent. multa
<milestone unit="section" n="6"/>
duorum digitorum allisione contrivit, occisus est a quodam milite, qui, cum eius quondam in fabrili officina fuisset, contemptus est ab eodem, vel cum dux
<milestone unit="section" n="7"/>
esset
<note target="n24.80.2"/>
vel cum imperium cepisset, addidisse verba
<note target="n24.80.3"/>
dicitur interemptor:
<q>Hic est gladius quem ipse fecisti.</q>
<milestone unit="section" n="8"/>
Huius contio prima talis fuisse dicitur :
<q>Scio, conmilitones, posse mihi obici artem pristinam, cuius
<milestone unit="section" n="9"/>
mihi omnes testes estis, sed dicat quisque quod vult. utinam ferrum semper exerceam, non vino, non floribus, non mulierculis, non popinis, ut facit Gallienus, indignus patre suo et sui generis nobilitate,
<milestone unit="section" n="10"/>
depeream. ars mihi obiciatur ferraria, dum me et exterae gentes ferrum tractasse suis cladibus recognoscant,
<milestone unit="section" n="11"/>
enitar
<note target="n24.80.4"/>
denique, ut omnis Alamannia omnisque Germania cum ceteris quae adiacent gentibus Romanum populum ferratam putent gentem, ut
<note n="n24.80.1">impellendum
<foreign xml:lang="grc">*s</foreign>
; implendum P. </note>
<note n="n24.80.2"> dux esset Cas., Eyssenhardt, Hohl; duxisset P corr., Peter. </note>
<note n="n24.80.3"> uerba Editor; uerbo P,
<foreign xml:lang="grc">*s</foreign>
; uero Salm., Peter. </note>
<note n="n24.80.4"> enitar Petschenig, Hohl; in Italia P,
<foreign xml:lang="grc">*s</foreign>
, foll, by lacuna Peter. </note>
<pb n="p.82"/>
<milestone unit="section" n="12"/>
specialiter in nobis ferrum timeant, vos tamen cogitetis velim fecisse vos principem, qui numquam quicquam
<milestone unit="section" n="13"/>
scierit tractare nisi ferrum, quod idcirco dico, quia scio mihi a luxuriosissima illa peste nihil opponi posse nisi hoc, quod gladiorum atque armorum artifex fuerim.</q>
</p></div><div type="textpart" n="9" subtype="chapter"><head>Ingenuus</head><p><milestone unit="section" n="1"/>
Tusco et Basso consulibus cum Gallienus vino et popinis vacaret cumque se lenonibus, mimis et meretricibus dederet ac bona naturae luxuriae continuatione deperderet, Ingenuus, qui Pannonias tunc regebat, a Moesiacis legionibus imperator est dictus, ceteris Pannoniarum volentibus, neque in quoquam melius consultum rei publicae a militibus videbatur quam quod instantibus Sarmatis creatus est imperator,
<milestone unit="section" n="2"/>
qui fessis rebus mederi sua virtute potuisset, causa autem ipsi arripiendi tunc imperii fuit, ne suspectus esset imperatoribus, quod erat fortissimus ac rei publicae necessarius et militibus, quod imperantes vehementer
<milestone unit="section" n="3"/>
movet, acceptissimus, sed Gallienus, ut erat nequam et perditus, ita etiam, ubi necessitas coegisset, velox, fortis, vehemens, crudelis, denique Ingenuum conflictu habito vicit eoque occiso in omnes Moesiacos
<note n="n24.82.1">The correctness of this date has been questioned, for Aurelius Victor (Caes., 33, 2) places the revolt of Ingenuus after the capture of Valerian, i.e. in 260. It occurred, however, shortly before the revolt of Postumus, and there is reason to believe that this was in 258 or 259; see note to c. iii. 2. </note>
<note n="n24.82.2">At Mursa (mod. Eszek) or at Sirmium (Mitrovitz) in Pannonia; see Aur. Victor, Caes., 33, 2; Eutropius, ix. 8, 1; Zonaras, xii. 24. </note>
<pb n="p.84"/>
tam milites quam cives asperrime saeviit. nec quemquam suae crudelitatis exsortem reliquit, usque adeo asper et truculentus ut plerasque civitates vacuas a
<milestone unit="section" n="4"/>
virili sexu relinqueret, fertur sane item Ingenuus civitate capta in aquam se mersisse
<note target="n24.84.1"/>
atque ita vitam finisse, ne in tyranni crudelis potestatem veniret.
<milestone unit="section" n="5"/>
Exstat sane epistula Gallieni, quam ad Celerem Verianum scripsit, qua eius nimietas crudelitatis ostenditur. quam ego idcirco interposui ut omnes intellegerent hominem luxuriosum crudelissimum esse, si necessitas postulet :
<milestone unit="section" n="6"/>
<q>Gallienus Veriano. non mihi satisfacies, si tantum armatos occideris, quos et fors in bellis interimere
<milestone unit="section" n="7"/>
potuisset, perimendus est omnis sexus virilis, si et senes atque impuberes sine reprehensione nostra
<milestone unit="section" n="8"/>
occidi possent, occidendus est quicumque male voluit, occidendus est quicumque male dixit contra me, contra Valeriani filium, contra tot principum
<milestone unit="section" n="9"/>
patrem et fratrem. Ingenuus factus est imperator, lacera, occide, concide, animum meum intellege, mea mente irascere, qui haec manu mea scripsi.</q>
</p></div><div type="textpart" n="10" subtype="chapter"><head>Regali Anus</head><p><milestone unit="section" n="1"/>
Fati publici fuit, ut Gallieni tempore quicumque potuit ad imperium prosiliret. Regalianus denique
<note n="n24.84.1">in aquam se mersisse
<foreign xml:lang="grc">*s</foreign>
, Hohl; in qua se P1; intrasse domum in qua se pugione transfodit P corr.; laqueasse se Peter. </note>
<pb n="p.86"/>
in Illyrico ducatum gerens imperator est factus auctoribus imperii Moesis, qui cum Ingenuo fuerant ante superati, in quorum parentes graviter Gallienus
<milestone unit="section" n="2"/>
saevierat. hic tamen multa fortiter contra Sarmatas gessit, sed auctoribus Roxolanis consentientibusque militibus et timore provincialium ne iterum Gallienus graviora faceret, interemptus est.
<milestone unit="section" n="3"/>
Mirabile fortasse videatur, si quae origo imperii eius fuerit declaretur. capitali enim ioco
<note target="n24.86.1"/>
regna promeruit.
<milestone unit="section" n="4"/>
nam cum milites cum eo quidam cenarent, exstitit vicarius tribuni qui diceret:
<q>Regaliani nomen unde credimus dictum?</q>
alius continuo,
<milestone unit="section" n="5"/>
<q>Credimus quod a regno.</q>
tum iis qui aderat scholasticus coepit quasi grammaticaliter declinare
<milestone unit="section" n="6"/>
et dicere,
<q>Rex, regis, regi, Regalianus .</q>
milites, ut est hominum genus pronum ad ea quae cogitant,
<q>Ergo potest rex esse?</q>
item alius,
<q>Ergo potest nos regere?</q>
item alius,
<q>Deus tibi regis nomen
<milestone unit="section" n="7"/>
imposuit.</q>
<note target="n24.86.2"/>
quid multa? his dictis cum alia die mane processisset, a principiis imperator est salutatus. ita quod aliis vel audacia vel iudicium, huic detulit iocularis astutia.
<milestone unit="section" n="8"/>
Fuit, quod negari non potest, vir in re
<note target="n24.86.3"/>
militari
<note n="n24.86.1">loco P,
<foreign xml:lang="grc">*s</foreign>
. </note>
<note n="n24.86.2"> imposuit E, Hohl, foll, by Klotz ; posuit P, Peter. </note>
<note n="n24.86.3"> re ins. by Novák ; om. in P1; ins. after militari P corr., Peter. </note>
<pb n="p.88"/>
semper probatus et Gallieno iam ante suspectus, quod dignus videretur imperio, gentis Daciae, Decebali
<milestone unit="section" n="9"/>
ipsius, ut fertur, adfinis, exstat epistula divi Claudii tunc privati, qua Regaliano, Illyrici duci, gratias agit ob redditum Illyricum, cum omnia Gallieni segnitia deperirent. quam ego repertam in authenticis inserendam putavi; fuit enim publica.
<milestone unit="section" n="10"/>
<q>Claudius Regaliano multam salutem. felicem rem publicam quae te talem virum habere in castris bellicis
<note target="n24.88.1"/>
meruit, felicem Gallienum, etiamsi ei vera
<milestone unit="section" n="11"/>
nemo nec de bonis nec de malis nuntiat, pertulerunt ad me Bonitus et Celsus, stipatores principis nostri, qualis apud Scupos in pugnando fueris, quot uno die proelia et qua celeritate confeceris. dignus
<milestone unit="section" n="12"/>
eras triumpho, si antiqua tempora exstarent. sed quid multa? memor cuiusdam hominis cautius velim vincas, arcus Sarmaticos et duo saga ad me velim mittas, sed fibulatoria, cum ipse misi de nostris.</q>
<milestone unit="section" n="13"/>
Hac epistula ostenditur quid de Regaliano senserit Claudius, cuius gravissimum iudicium suis temporibus fuisse non dubium est.
<milestone unit="section" n="14"/>
Nec a Gallieno quidem vir iste promotus est sed a patre eius Valeriano, ut et Claudius et Macrianus et
<note n="n24.88.1">bellicis Baehrens, Peter ; belli ius P. </note>
<pb n="p.90"/>
Ingenuus et Postumus et Aureolus, qui omnes in imperio interempti sunt, cum mererentur imperium.
<milestone unit="section" n="15"/>
mirabile autem hoc fuit in Valeriano principe, quod omnes, quoscumque duces fecit, postea militum testimonio ad imperium pervenerunt, ut appareat senem imperatorem in deligendis rei publicae ducibus talem fuisse, qualem Romana felicitas, si continuari fataliter
<milestone unit="section" n="16"/>
potuisset sub bono principe, requirebat. et utinam vel illi qui arripuerant imperia regnare potuissent, vel eius filius in imperio diutius non fuisset, utlibet
<milestone unit="section" n="17"/>
se in suo statu res publica nostra tenuisset, sed nimis sibi Fortuna indulgendum putavit, quae et cum Valeriano bonos principes tulit et Gallienum diutius quam oportebat rei publicae reservavit. </p></div></div></body></text></TEI>