Et de Pescennio Nigro iudicium populi ex eo apparuit, quod, cum ludos circenses Iulianus Romae daret, et indiscrete subsellia Circi Maximi repleta essent, ingentique iniuria populi adfectus esset, per omnes uno consensu Pescennius Niger ad tutelam urbis est expetitus, odio, ut diximus, Iuliani et amore occisi Pertinacis; cum quidem Iulianus dixisse fertur neque sibi neque Pescennio longum imperium deberi, sed Severo, qui magis esset odio habendus a senatoribus, militibus, provincialibus, popularibus. quod probavit rei eventus. Et Pescennius quidem Severo eo tempore quo Lugdunensem provinciam regebat amicissimus fuit; nam ipse missus erat ad comprehendendos desertores, qui innumeri Gallias tunc vexabant, in quo officio quod se honeste gessit, iucundissimus fuit Severo, ita ut de eo ad Commodum Septimius referret, adserens necessarium rei publicae virum, et revera in re se subsellia P. populi Kellerbauer; populus P, Peter. militari vehemens fuit. numquam sub eo miles provinciali lignum, oleum, operam extorsit. ipse a milite nihil accepit, cum tribunatus ageret, nihil accipi passus est. nam et imperator iam tribunos duos, quos constitit stellaturas accepisse, lapidibus obrui ab auxiliaribus iussit. Exstat epistula Severi, qua scribit ad Ragonium Celsum Gallias regentem: Miserum est ut imitari eius disciplinam militarem non possimus quem per bellum vicimus, milites tui vagantur, tribuni medio die lavant, pro tricliniis popinas habent, pro cubiculis meritoria; saltant, bibunt, cantant, et mensuras conviviorum hoc vocant cum sine mensura potarunt. haec, si ulla vena paternae disciplinae viveret, fierent? emenda igitur primum tribunos, deinde militem, quem, quamdiu timuerit, tamdiu tenebis. sed scias idque de Nigro, militem timere non posse, nisi integri fuerint tribuni et duces militum.

haec de Pescennio Severus Augustus. De hoc adhuc milite Marcus Antoninus ad Cornelium Balbum: Pescennium mihi laudas, agnosco; nam et decessor tuus eum manu strenuum, vita imperator iam P corr., Peter; imperatorium P 1. possumus P. uiuent P. hoc uocant cum s. m. potarunt Editor; uocant cum hoc s. m. potare P; uocant illi hoc s. m. potare Peter. uana P. timuerit tenebis Petschenig, cf. Hohl, Klio, xiii., p. 143; timueris timebis P; non timueris t. timeberis Peter. de hoc om. in P. gravem, et iam tum plus quam militem dixit, itaque misi litteras recitandas ad signa, quibus eum trecentis Armeniis et centum Sarmatis et mille nostris praeesse iussi, tuum est ostendere hominem non ambitione, quod nostris non convenit moribus, sed virtute venisse ad eum locum quem avus meus Hadrianus, quem Traianus proavus non nisi exploratissimis dabat. De hoc eodem Commodus: Pescennium fortem virum novi et ei tribunatus iam duos dedi; ducatum mox dabo, ubi per senectutem Aelius Corduenus rem publicam recusaverit . haec de eo iudicia omnium fuerunt, sed et Severus ipse saepe dixit ignoturum se Pescennio, nisi perseveraret. A Commodo denique Pescennius consul declaratus Severo praepositus est, et quidem irato, quod primipilaribus commendantibus consulatum Niger mereretur. in vita sua Severus dicit se, priusquam filii sui id aetatis haberent ut imperare possent, aegrotantem id in animo habuisse, ut, si quid forte sibi accidisset, Niger Pescennius eodem et Clodius Albinus succederent, qui ambo Severo gravissimi hostes exstiterunt. unde apparet, quod etiam Severi de Pescennio iudicium