fer tecum castamque fidem seruataque iura: deceptos mihi linque deos.’ cui talia Murrus: ‘Exoptatus ades. mens olim proelia poscit speque tui flagrat capitis: fer debita fraudum praemia et Italiam tellure inquire sub ima. longum in Dardanios finis iter atque niualem Pyrenen Alpesque tibi mea dextera donat.’ Haec inter cernens subeuntem comminus hostem praeruptumque loci fidum sibi, corripit ingens aggere conuulso saxum et nitentis in ora deuoluit, pronoque silex ruit incitus ictu. subsedit duro concussus fragmine muri. tum pudor accendit mentem, nec conscia fallit uirtus pressa loco; frendens luctatur et aegro scandit in aduersum per saxa uetantia nisu. sed postquam propior uicino lumine fulsit et tota se mole tulit, uelut incita clausum agmina Poenorum cingant, et cuncta pauentem castra premant, lato Murrus caligat in hoste. mille simul dextrae densusque micare uidetur ensis et innumerae nutare in casside cristae. conclamant utrimque acies, ceu tota Saguntos igne micet. trahit instanti languentia leto membra pauens Murrus supremaque uota capessit: ‘Conditor Alcide, cuius uestigia sacra incolimus, terrae minitantem auerte procellam, si tua non segni defenso moenia dextra.’ Dumque orat caeloque attollit lumina supplex, Cerne , ait ‘an nostris longe Tirynthius ausis iustius adfuerit. ni displicet aemula uirtus,