<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:phi1014.phi002.perseus-lat1"><div type="textpart" n="5" subtype="book"><div type="textpart" n="5" subtype="chapter"><head>Domus cum arboee exusta.</head><p>
Qui sciens damnum dederit, quadruplum soluat, qui
inscius, simplum. Diues pauperem uicinum rogauit
ut sibi arborem uenderet quam sibi
<pb n="p.277"/>
dicebat obstare. pauper negauit; diues incendit
platanum cum qua et domus arsit. pro arbore
pollicetur quadruplum, pro domo simplum.
Excitatus flammarum sono, uicinorum primo
fidem exploraui. Arbor ramis excurrentibus totam
domum texerat. “Non potest exorari; incendatur.” Est hoc inpotentiae, sine fine concupiscere, sine
modo irasci. “Non potest expugnari precibus;
expellatur ignibus.” Nihil inter te et pauperem interest,
si iure agamus. Liceat et pauperem gaudere
prospectu. Vos possidetis agros urbium fines
urbesque domibus impletis; intra aedificia uestra undas
ac nemora conprehenditis. Nihil lautius occurrit
oculis tuis quam ruinae meae. Domum perdidi qui
carere ne arbuscula quidem poteram. Deliciis tuis,
diues, ardebimus? Oculis uoluptas in incendio
quaeritur et prospectus ignibus relaxatur. “Prospectui
obstabat.” Quid? inambulantibus nobis non obstant
seruorum cateruae? excitati in immensam altitudinem
parietes lucem non impediunt? infinitis
porrectae spatiis ambulationes et urbium solo aedificatae
domus non nos prope a publico excludunt? Sub
hac arbuscula imaginabar diuitum siluas. Quantum
perdidi quem fatetur iratus inimicus plus perdidisse
quam uoluit? Non iniquum postulo: eius damno
desinat incendium cuius consilio coepit. Scilicet ut
domus <pb n="b.396"/> ad caelum omne conuersae brumales aestus
habeant, aestiua frigora, et non suis uicibus intra
istorum penates agatur annus, <add>alunt</add> in summis
culminibus mentita nemora et nauigabilium
piscinarum freta. Arata quondam populis rura singulorum
nunc ergastulorum sunt latiusque uilici quam reges
imperant. maria proiectis molibus submouentur.
<pb n="p.278"/>
Nesciebas quanta sit potentia ignium, quam
inreuocabilis, quemadmodum totas absumat urbes, quam
leuibus initiis oriantur incendia? Etiamsi partem
damni dare noluisti, si tamen uoluisti partem, in
totum, quasi prudens dederis, tenendus es; ex toto
enim noluisse debet qui inprudentia defenditur. Si
fatereris te scientem ianuam incendisse, si unum
tignum, puto tota domus intellegeretur ex parte;
nec enim quisquam omnia incendit, sed unam
aliquam rem, ex qua surgat in omnia se sparsurus
ignis. atqui pars domus est arbor quae in domo est.
Pars altera. Pestilentem mihi faciebat domum
arbor: caelum omne per quod salubris spiritus
uenire posset obduxerat. rogaui pauperem et dixi:
nihil tibi nocet arbor recisa, mihi plurimum non
recisa. quid ad te illi rami pertinent qui extra
domum sunt? Quasdam partes domus meae rami
premebant; iam etiam quosdam parietes mouerant. scitis
quanta uis sit arborum; muros discutiunt. <pb n="b.397"/></p></div></div></div></body></text></TEI>