Haec ubi dicta dedit, dextrae coniungere dextramconatus rupto tellurem solvit hiatu.Tune Fortuna levi defudit pectore voces:'O genitor, cui Cocyti penetralia parent,si modo vera mihi fas est impune profari,vota tibi cedent; nec enim minor ira rebellatpectore in hoc leviorque exurit flamma medullas,Omnia, quae tribui Romanis arcibus, odimuneribusque meis irascor. Destruet istasidem, qui posuit, moles deus. Et mihi cordiquippe cremare viros et sanguine pascere luxum.Cerno equidem gemina iam stratos morte PhilipposThessaliaeque rogos et funera gentis Hiberae.Iam fragor armorum trepidantes personat aures.EtLibyae cerno tua, Nile, gementia claustraActiacosque sinus et Apollinis arma timentes.Pande, age, terrarum sitientia regna tuarumatque animas accerse novas. Vix navita Porthmeussufficiet simulacra virum traducere cumba;classe opus est. Tuque ingenti satiare ruina,pallida Tisiphone, concisaque vulnera mande:ad Stygios manes laceratus ducitur orbis.' ” “

Vixdum finierat, cum fulgure rupta coruscointremuit nubes elisosque abscidit ignes.Subsedit pater umbrarum, gremioque reductotelluris pavitans fraternos palluit ictus.Continuo clades hominum venturaque damnaauspiciis patuere deum. Namque ore cruentodeformis TitanTitan Delbenius: titubans. vultum caligine texit:civiles acies iam tum spectarespectare Crusius: spirare (spitare Bernensis.) putares.Parte alia plenos exstinxit Cynthia vultuset lucem sceleri subduxit. Rupta tonabantverticibus lapsis montis iuga, nec vaga passimflumina per notas ibant morientia ripas.Armorum strepitu caelum furit et tuba Martemsideribus tremefacta ciet, iamque Aetna voraturignibus insolitis et in aethera fulmina mittit.Ecce inter tumulos atque ossa carentia bustisumbrarum facies diro stridore minantur.Fax stellis comitata novis incendia ducit,sanguineoque recens descendit Iuppiter imbre.Haec ostenta brevi solvit deus. Exuit omnesquippe moras Caesar, vindictaeque actus amoreGallica proiecit, civilia sustulit arma.Alpibus aeriis, ubi Graio numinenumine Reiske: nomine. pulsaedescendunt rupes et se patiuntur adiri, ” “ est locus Herculeis aris sacer: hunc nive duraclaudit hiemps canoque ad sidera vertice tollit.caelum illinc cecidisse putes: non solis adultiadulti cod. Messaniensis: adusti other MSS.mansuescit radiis, non verni temporis aura,sedglacie concreta rigent hiemisque pruinis:totum ferre potest umeris minitantibus orbem.Haec ubi calcavit Caesar iuga milite laetooptavitqueoptavit margin ofL: oravit. locum, summo de vertice montisHesperiae campos late prospexit et ambasintentans cum voce manus ad sidera dixit:'Iuppiter omnipotens, et te,te Buecheler: tu L: eu O. Saturnia tellus,armis laeta meis olimque onerata triumphis,testor, ad has acies invitum accersere Martem,invitas me ferre manus. Sed vulnere cogor, LO pulsus ab urbe mea, dum Rhenum sanguine tinguo,dum Gallos iterum Capitolia nostra petentesAlpibus excludo, vincendo certior exsul.Sanguine Germano sexagintaque triumphisesse nocens coepi. Quanquam quos gloria terret,aut qui sunt qui bella vident? Mercedibus emptaeac viles operae, quorum est mea Roma noverca.Atat Heinsius: ut. reor, haud impune, nec hanc sine vindice dextramvinciet ignavus. Victores ite furentes,ite mei comites, et causam dicite ferro.Namque omnes unum crimen vocat, omnibus unaimpendet clades. Reddenda est gratia vobis,non solus vici. Quare, quia poena tropaeisimminet et sordes meruit victoria nostra, iudice Fortuna cadat alea. Sumite bellumet temptate manus. Certe mea causa peracta est:inter tot fortes armatus nescio vinci.'Haec ubi personuit, de caelo Delphicus alesomina laeta dedit pepulitque meatibus auras.Nec non horrendi nemoris de parte sinistrainsolitae voces flamma sonuere sequenti.Ipse nitor Phoebi vulgato laetior orbecrevit et aurato praecinxit fulgure vultus. ” “

Fortior ominibus movit Mavortia signaCaesar et insolitos gressu prior occupat ausus.Prima quidem glacies et cana vincta pruinanon pugnavit humus mitique horrore quievit.Sed postquam turmae nimbos fregere ligatoset pavidus quadrupes undarum vincula rupit,incaluere nives. Mox flumina montibus altisundabant modo nata, sed haec quoque—iussa putares—stabant,et vincta fluctus stupuere ruina,ruina Reiske: pruina.et paulo ante lues iam concidenda iacebat.Tum vero male fida prius vestigia lusitdecepitque pedes; pariter turmaeque viriquearmaque congesta strue deplorata iacebant.Ecce etiam rigido concussae flamine nubesexonerabantur, nec rupti turbine ventiderant aut tumida confractum grandine caelum.Ipsae iam nubes ruptae super arma cadebant,LOet concreta gelu ponti velut unda ruebat.Victa erat ingenti tellus nive victaque caelisidera, victa suis haerentia flumina ripis;nondum Caesar erat, sed magnam nixus in hastamhorrida securis frangebat gressibus arva,qualis Caucasea decurrens arduus arceAmphitryoniades, aut torvo Iuppiter ore,cum se verticibus magni demisit Olympiet periturorum disiecitdisiecit Gulielmus: deiecit. tela Gigantum.Dum Caesar tumidas iratus deprimit arces,interea volucer motis conterrita pinnisFama volat summique petit iuga celsa Palatiatque hoc Romano tonitru ferit omnia signa:iam classes fluitare mari totasque per Alpesfervere Germano perfusas sanguine turmas.Arma, cruor, caedes, incendia totaque bellaante oculos volitant. Ergo pulsata tumultupectora perque duas scinduntur territa causas.Huic fuga per terras, illi magis unda probaturet patria pontus iam tutior. Est magis armaqui temptare velit fatisque iubentibus uti.Quantum quisque timet, tantum fugit. Ocior ipsehos inter motus populus, miserabile visu,quo mens icta iubet, deserta ducitur urbe.Gaudet Roma fuga, debellatique Quiritesrumoris sonitu maerentia tecta relinquunt.Ille manu pavida natos tenet, ille penatesoccultat gremio deploratumque relinquitlimen et absentem votis interficit hostem.Sunt qui coniugibus maerentia pectora iungant,grandaevosque patres onerisque ignara iuventusid pro quo metuit, tantum trahit. Omnia secumhic vehit imprudens praedamque in proelia ducit: ” “ ac velut ex alto cum magnus inhorruit austeret pulsas evertit aquas, non arma ministris,non regimen prodest, ligat alter pondera pinus,alter tuta sinus tranquillaque litora quaerit:hic dat vela fugae Fortunaeque omnia credit.Quid tam parva queror? Gemino cum consule Magnus,ille tremor Ponti saevique repertor Hydaspiset piratarum scopulus, modo quem ter ovantemluppiter horruerat, quem fracto gurgite Pontuset veneratus erat submissa Bosporos unda,pro pudor, imperii deserto nomine fugit,ut Fortuna levis Magni quoque terga videret. ” “

Ergo tanta lues divum quoque numina vicit,vicit Hermann: vidit.consensitque fugae caeli timor. Ecce per orbemmitis turba deum terras exosa furentesdeserit atque hominum damnatum avertitur agmen.Pax prima ante alias niveos pulsata lacertosabscondit galea victum caput atque relictoorbe fugax Ditis petit inplacabile regnum.Huic comes it submissa Fides et crine solutoIustitia ac maerens lacera Concordia palla.At contra, sedes Erebi qua rupta dehiscit,emergit late Ditis chorus, horrida Erinyset Bellona minax facibusque armata MegaeraLetumque Insidiaeque et lurida Mortis imago.Quas inter Furor, abruptis ceu liber habenis,sanguineum late tollit caput oraque millevulneribus confossa cruenta casside velat;haeret detritus laevae Mavortius umboinnumerabilibus telis gravis, atque flagrantistipite dextra minax terris incendia portat.Sentit terra deos mutataque sidera pondusquaesivere suum; namque omnis regia caeliin partes diducta ruit. Primumque DioneCaesaris acta sui ducit, comes additur illiPallas et ingentem quatiens Mavortius hastam.MagnumMagnum cod. Messaniensis: Magnaque other MSS. cum Phoebo soror et Cyllenia prolesexcipit ac totis similis Tirynthius actis.Intremuere tubae ac scisso Discordia crineextulit ad superos Stygium caput. Huius in oreconcretus sanguis, contusaque lumina flebant,stabant aeratiaerati L: irati O. scabra rubigine dentes,tabo lingua fluens, obsessa draconibus ora,atque inter torto laceratam pectore vestemsanguineam tremula quatiebat lampada dextra. ” “ ” “ LO Haec ut Cocyti tenebras et Tartara liquit,alta petit gradiens iuga nobilis Appennini, unde omnes terras atque omnia litora possetaspicere ac toto fluitantes orbe catervas,atque has erumpit furibundo pectore voces:Sumite nunc gentes accensis mentibus arma,sumite et in medias immittite lampadasurbes.Vincetur, quicunque latet; non femina cesset,non puer aut aevo iam desolata senectus;ipsa tremat tellus lacerataque tecta rebellent.Tu legem, Marcelle, tene. Tu concute plebem,Curio. Tu fortem ne supprime, Lentule, Martem.Quid porro tu, dive, tuis cunctaris in armis,non frangis portas, non muris oppida solvisthesaurosque rapis? Nescis tu, Magne, tueriRomanas arces? Epidamni moenia quaereThessalicosque sinus humano sanguine tingue.'Factum est in terris, quicquid Discordia iussit. ” “ ” Cum haec Eumolpos ingenti volubilitate verborum effudisset, tandem Crotona intravimus. Ubi quidem parvo deversorio refecti, postero die amplioris fortunae domum quaerentes incidimus in turbam heredipetarum sciscitantium, quod genus hominum aut unde veniremus. Ex praescripto ergo consilii communis exaggerata verborum volubilitate, unde aut qui essemus, haud dubie credentibus indicavimus. Qui statim opes suas L summo cum certamine in Eumolpum congesserunt. Certatim omnes heredipetae muneribus gratiam Eumolpi sollicitant

dum haec magno tempore Crotone aguntur et Eumolpus felicitate plenus prioris fortunae esset oblitus statim adeo, ut suis iactaret, neminem gratiae suae ibi posse resistere impuneque suos, si quid deliquissent in ea urbe, beneficio amicorum laturos. Ceterum ego, etsi quotidie magis magisque superfluentibus bonis saginatum corpus impleveram putabamque a custodia mei removisse vultum Fortunam, tamen saepius tam consuetudinem meam cogitabam quam causam, et “quid” aiebam “si callidus captator exploratorem in Africam miserit mendaciumque deprehenderit nostrum? Quid, si etiam mercennarius Eumolpi praesenti felicitate lassus indicium ad amicos detulerit totamque fallaciam invidiosa proditione detexerit? Nempe rursus fugiendum erit et tandem expugnata paupertas nova mendicitate revocanda. Dii deaeque, quam male est extra legem viventibus: quicquid meruerunt, semper exspectant.