et quoniam in omnibus quae ratione docentur et via
primum constituendum est quid quidque sit—nisi enim
inter eos qui disceptant disceptant A : disceptent L 
 convenit quid sit illud quod quod A : de quo L 
 ambigitur,
nec recte disseri umquam nec ad exitum perveniri
potest disseres unquam nec ad exitum perveniri potes A 
 —, explicanda est saepe verbis mens nostra de quaque
re atque involuta involuta Hoerner cum codd. dett. : involutae AL 
 rei notitia notio maluit Piderit 
 definiendo aperienda est,
si quidem est definitio oratio, quae quid sit id de quo

 

agitur ostendit quam brevissime; tum, ut scis, explicato
genere cuiusque rei videndum est quae sint eius generis
sive formae sive partes, ut in eas tribuatur omnis oratio.
 erit igitur haec facultas in eo quem volumus esse eloquentem,
ut definire rem possit nec id faciat tam presse et
anguste quam in illis eruditissimis disputationibus fieri
solet, sed cum explanatius tum etiam uberius et ad commune
iudicium popularemque intellegentiam accommodatius;
idemque etiam, cum res postulabit, genus universum
in species certas, ut nulla neque praetermittatur neque
redundet, partietur ac dividet. Quando autem id faciat quando autem aut (et PM ) quomodo id facias L 
 
aut quo modo, nihil ad hoc tempus, quoniam, ut supra
dixi, iudicem esse me, non doctorem volo.
 nec vero a a om. FPO 
 
dialecticis modo sit instructus et habeat omnis philosophiae
notos ac tractatos locos. Nihil enim de religione, nihil de
morte morte FPO : more A 
 , nihil de pietate, nihil de caritate patriae, nihil de
bonis rebus novis rebus FPM : rebus novis O aut malis, nihil de virtutibus aut vitiis, nihil
de officio officiis A 
 , nihil de dolore, nihil de voluptate, nihil de perturbationibus
animi et erroribus, quae saepe cadunt in
causas et et A : sed L 
 ieiunius aguntur et... aguntur secl. Rubner 
 , nihil, inquam, sine ea scientia
quam dixi graviter ample copiose dici et explicari potest.
 de materia loquor orationis etiam nunc, non de ipso
genere dicendi. Volo enim prius habeat orator rem de
qua dicat, dignam auribus eruditis, quam cogitet quibus
verbis quidque dicat aut quo modo aut quo modo om. A ml 
 
 ; quem etiam, quo
grandior sit et quodam modo excelsior, ut de Pericle dixi
supra, ne physicorum quidem esse ignarum volo. Omnia volo omnino maluit Bake 
 
profecto, cum se a caelestibus rebus referet ad humanas cum. ..humanas secl. Hoerner 
 ,
excelsius magnificentiusque et dicet et sentiet.
 cum illa cumque illa L 
 

 

divina cognoverit, nolo ignoret ne nolo ne L : volo ne codd. dett. 
 haec quidem humana.
Ius civile teneat, quo egent causae forenses cotidie. Quid
est enim turpius quam legitimarum et civilium controversiarum
patrocinia suscipere, cum sis legum et civilis iuris
ignarus? cognoscat etiam rerum gestarum et memoriae
veteris ordinem, maxime scilicet nostrae civitatis, sed etiam sed etiam A : sed et L 
 
imperiosorum populorum et regum inlustrium; quem laborem
nobis Attici nostri levavit labor, qui conservatis notatisque
temporibus, nihil cum inlustre praetermitteret, annorum
septingentorum memoriam uno libro conligavit. Nescire
autem quid ante quam natus sis accident, id est semper
esse puerum. Quid enim est aetas hominis, nisi ea memoria ea memoria A : memoria L 
 
rerum veterum cum superiorum superioribus A : superiore vulg. 
 aetate contexitur?
 commemoratio autem antiquitatis exemplorumque prolatio
summa cum delectatione et auctoritatem orationi adfert et
fidem.