at enim nimis egoat ego nimiis T magnum beneficium PlanciPlanci Lambinus: Plancio codd.: fort. in Plancio facio TE: iacto Σ mg., p mg.: om. cett. facio et, ut ais, id verbis exaggero. quasi vero me tuo arbitratu et non meo gratum esse oporteat. quod istius tantum meritum? inquit; an quia te non iugulavit? immo vero quia iugulari passus non est. quo quidem tu loco, Cassi, etiam purgasti inimicos meos meaeque vitae nullas ab illis insidias fuisse dixisti. posuit hoc idem Laterensis. quam ob rem paulo post de istopaulo post de isto TE: de isto paulo post cett. plura dicam; de te tantum requiro, utrum putes odium in me mediocre inimicorum fuisse—quod fuit ullorumullorum TE: ullorum tantum requiro utrum putes odium cett. umquam barbarorum tam immane ac tam crudele in hostem?—an fuisse in eis aliquem aut famae metum aut poenae quorum vidisti toto illo anno ferrum in foro, flammam in delubris, vim in tota urbe versari. Nisi forteforte TE: om. cett. existimas eos idcirco vitae meae pepercisse quod de reditu meo nihilnihil TE: om. a: non cett. timerent. et quemquam putas fuisse tam excordem qui vivis his, stante urbe et curia rediturum me, si viverem, non putaret? quam ob rem non debes is homo et is civis praedicare vitam meam, quae fidelitate amicorum conservata sitsit est Madvig, inimicorum modestiamodestia Σb1p: molestia cett. non esse appetitam.

respondebo tibi nunc, Laterensis, minus fortasse vehementer quam abs te sum provocatus, sed profecto nec considerate minus nec minus amice. nam primum fuit illudfuit illud TEa: illud fuit cett. asperius me, quae de Plancio dicerem, ementiriementiri Bake: mentiri codd. et temporis causa fingere. scilicet homo sapiens excogitavi quam ob rem viderer maximis benefici vinculisvinclis E obstrictus, cum liber essem et solutus. quid enim? mihi ad defendendum Plancium parum multae, parum iustae necessitudines erant familiaritatis, vicinitatis, patris amicitiae? quae si non essent, vererervererer Ea: vereor cett., credo, ne turpiterfamiliaritatis ... turpiter om. T facerem, si hoc splendore et hac dignitate hominem defenderem. fingenda mihi fuitmihi fuit TEϚ: fuit mihi cett. videlicetvidelicet TEa: iudices cett. causa peracuta ut ei quem mihi debere oporteret ego me omnia debere dicerem. at id etiam gregarii milites faciuntfaciunt milites T (contra Schol.) inviti ut coronam dent civicamcivicam cuiquam E et se ab aliquo servatos esse fateantur, non quo turpe sit protectum in acie exex TE: et a: om. cett. hostium manibus eripi—nam id accidere nisi forti viro et pugnanti comminus non potest—, sed onus benefici reformidant, quod permagnum est alieno debere idem quod parenti.

ego, cum ceteri vera beneficia etiam minora dissimulent, ne obligati esse videantur, eo me beneficio obstrictum esse ementior cui ne referri quidem gratia posse videatur? an hoc tu, Laterensis, ignoras? qui cum mihi esses amicissimus, cum vel periculum vitae tuae mecum sociare voluisses, cum me in illo tristi et acerbo luctu atque discessu non lacrimis solum tuis sed animo, corpore, copiis prosecutus esses, cum meos liberos et uxorem me absente tuis opibus auxilioque defendisses, sic mecum semper egisti, tete tu E mihi remittere atque concedere ut omne studium meummeum studium E in Cn. Planci honorehonorem χϚ, ed. R consumerem, quod eius in me meritum tibi etiam ipsiipsi TE: om. cett. gratum esse dicebas.

nihil autem me novi, nihil temporis causa dicere, nonne etiam est illa testisest illa testis TE: illa testis est cett. oratio quae est a me prima habita in senatu? in qua cum perpaucis nominatim egissem gratias, quod omnes enumerari nullo modo possent, scelus autem essetesset om. T quemquam praeteriri, statuissemque eos solum nominare qui causae nostraenostrae causae E duces et quasi signiferi fuissent, in his Plancio gratias egi. reciteturrecitetur TE: reciteturque cett. oratio, quae propter reirei TE: eius cett. magnitudinem dicta de scriptode scripto b2χϚ: descripta cett. est; in qua ego homo astutus ei me dedebamme dedebam E: medebam T: me debeam (-bebam b2ψ) cett. cui nihil magno opere deberem, et huius offici tantiofficii tanti TE: tanti officii cett. servitutemservitutem servitute me Manutius astringebamastringebam TE: astringendam a: astringam cett. testimonio sempiterno. nolo cetera quae a me mandata sunt litteris recitare; praetermitto, ne aut proferre videarvidear om. E ad tempus aut eoeo ego Ta genere uti litterarum quod meis studiis aptius quam consuetudini iudiciorum esse videatur.

atque etiam clamitas, Laterensis: quo usque ista dicis? nihil in CispioCispio TE: sciprio cett. (ubique) profecisti; obsoletaeobsoletae T, Manutius: absolutae cett. sunt iam E iam sunt preces tuae. de Cispio mihituae de Cispio. Mihi TE igiturigitur TE: videtur cett. obicies, quem ego de me bene meritum, quia te teste cognoramcognoram T: cognoveram cett., te eodem auctore defendi? et ei dices quo usque? quem negas, quod pro Cispio contenderim, impetrare potuisse? nam istius verbi quo usque haec poteratpoterat haec Schol. esse invidia: datus est tibi ille, condonatus estest T: om. cett. ille; non facis finem; ferre non possumus. ei quidem qui proqui quod pro Müller uno laborarit et id ipsumet id ipsum Lag. 9: id ipsum TE: ipsum id Σagp: et ipsum id cett. non obtinuerit dici quo usque? inridentis magis est quam reprehendentisrespondentis T; nisi forte ego unus ita me gessi in iudiciis, ita et cum his et inter hos vixi, is invixi in his TEa causis patronus, is in re publica civis et sum et semper fui, solus ut a te constituar qui nihil a iudicibus debeam umquam impetrare.