quae vero promulgata illo anno fuerintfuerint O. M. Mueller et Madv.: fuerant codd. (fuerunt k), quae promissa multis, quae conscripta, quae sperata, quae cogitata, quid dicam? qui locus orbiorbi P rell. praeter G (orbis); Verr. iv, § 82 terrae iam non erat alicui destinatus? cuius negoti publici cogitari, optari, fingi curatio potuitpotuit doluit PBG quae non esset attributa atque discriptadiscripta P: descripta B rell.? quod genus imperi aut quae provincia, quae ratio aut flandae aut conflandae pecuniae non reperiebatur? quae regio orave terrarum erat latior in qua non regnum aliquod statueretur? quis autem rex erat qui illo annoanno s. l. P2 non aut emendum sibi quod non habebat, aut redimendum quod habebat arbitraretur? quis provinciam, quis pecuniam, quis legationem a senatu petebat? damnatis de vi restitutio, consulatus petitio ipsi illi populari sacerdoti comparabatur. haec gemebant boni, sperabant improbi, agebat tribunus plebis, consules adiuvabant.

hic aliquandoaliquanto G, serius quam ipse vellet, Cn. Pompeius invitissimis iisis P: his BΣ: iis k qui mentem optimi ac fortissimi viri suissuis saevis coni. Reid: stultis Holden: insanis Clark consiliis fictisque terroribus a defensione meae salutis averterant, excitavit illam suam non sopitamsopitam b2s et Lamb.: solitam PH: insolitam P2 rell., ed. R., sed suspicione aliqua retardatam consuetudinem rei publicae bene gerendae. non est passus ille vir, qui sceleratissimos civis, qui acerrimos hostishostes Hs: cives PBG, qui maximas nationes, qui reges, qui gentisqui gentes Hbk all., ed. R.: gentis qui PBΣG feras atque inauditas, qui praedonum infinitam manum, qui etiam servitia virtute victoriaque domuisset, qui omnibus bellis terra marique compressis imperium populi Romani orbis terrarum terminis definisset, rem publicam everti scelere paucorum, quam ipse non solum consiliis sed etiam sanguine suo saepe servasset: accessit ad causam publicam, restitit auctoritate sua reliquis rebus, questus est de praeteritis.

fieri quaedam ad meliorem spem inclinatio visa est. decrevit senatus frequens de meo reditu Kalendis Iuniis, dissentiente nullo, referente L. Ninnio, cuius in mea causa numquam fides virtusque contremuit. intercessit Ligus iste nescio qui, additamentum inimicorum meorum. res erat et causa nostra eo iam loci ut erigere oculos et vivere videreturvideremur O. Mueller. quisquis erat qui aliquam partem in meomeo s. l. P2 luctu sceleris Clodiani attigisset, quocumque venerat, quod iudicium cumque subierat, damnabatur: inveniebatur nemo qui se suffragium de me tulisse confiteretur. decesserat ex Asia frater meus magno squalore, sed multo etiam maiore maerore. huic ad urbem venienti tota obviam civitas cum lacrimis gemituque processerat. loquebatur liberius senatus; concurrebant equites Romani; Piso ille, gener meus, cui fructum pietatis suae neque ex me neque a populo Romano ferre licuit, a propinquo suo socerum suum flagitabat; omnia senatus reiciebat, nisi de me primum consules rettulissent.

quae cum res iam manibus teneretur, et cum consules provinciarum pactione libertatem omnem perdidissent,—qui, cum in senatu privati ut de me sententias dicerent flagitabantet cum consules... flagitabant secl. Eberhard, improb. Zielinsk.: consules ita del. Steuding ut legat cum prov pact... quicumque in senatu, legem illi se Clodiam timere dicebant: cum hochanc Passow non possent iam diutius sustinere, initur consilium de interitu Cn. Pompei. quo patefacto ferroque deprensodeprenso PBΣ: deprehenso ed. R. (compr. k), ille inclusus domi tam diu fuit quam diu inimicus meus in tribunatu. de meo reditu octo tribuni promulgaveruntpromulgaverunt Gk: promulgerunt P1 (cf. conteretur P = confiteretur § 68): promulgarunt P2 rell.; ex quo intellectum est non mihinon mihi Manut.: nona mihi P1 (a expunct.): mihi P2 rell.: non modo mihi absenti non crevisse amicos Weidner absenti crevissecrevisse decrevisse Kays.: defuisse Momms. amicos, in ea praesertim fortuna in qua non nulli etiam quos esse putaveramputaveram Burn. 157 b2 ed. R.: putaverunt rell. non erant, sed eos voluntatem semper eandem, libertatem non eandem semper habuisse; nam ex novem tribunis quos tunctunc ante (antea) Ernesti: tamen Kays. habueram unus me absente defluxit, qui cognomen sibi ex Aeliorum imaginibus arripuit, quo magis nationis eius esse quam generis videretur.

hoc igitur anno magistratibus novis designatis, cum omnes boni omnem spem melioris status in eorum fidem convertissent, princeps P. Lentulus auctoritate ac sententia sua, Pisone et Gabinio repugnantibus, causamcausam meam W. Bauer (sed cf. § 71) suscepit, tribunisque plebis octo referentibus praestantissimam de me sententiam dixit. qui cum ad gloriam suam atque ad amplissimi benefici gratiam magis pertinere videret causam illam integram ad suum consulatum reservari, tamen rem talem per alios citius quam per se tardius confici malebat.