in quo primum illud
					erat erat illud T 
 absurdum quod, cum ea quae
					leviter leniter Sylvius 
 dixerat vobis
				probare volebat, eos autem autem om. T 
 qui
				circum iudicium stabant audire nolebat, non intellegebat ea quae clare diceret ita
				illos audituros quibus se venditabat ut vos quoque audiretis, qui id non
					probabatis probabitis Ta π 
 
 . deinde alterum iam oratoris
					 est 
 est suppl. Reid 
 vitium non
				videre quid quod T 
 quaeque causa postulet.
					 nihil est enim tam alienum ab eo qui alterum coniurationis accuset
				quam videri coniuratorum poenam mortemque lugere. quod cum is tribunus
				pl. facit qui unus videtur ex illis ad lugendos coniuratos relictus,
					nemini nemini Te, Schol. : re ... a ς gp : vere π : nec ... χ1 c : nec (neque k ) hoc χ2 c2k 
 mirum
				est; difficile est enim tacere, cum doleas; te, si quid eius modi facis facis
					eius modi e 
 , non modo talem adulescentem sed in
				ea causa in qua te vindicem coniurationis velis esse vehementer admiror. sed reprehendo tamen illud maxime quod isto
				ingenio et prudentia praeditus causam rei publicae non tenes, qui arbitrere plebi
				Romanae res eas non probari quas me consule omnes boni pro communi salute comm.
					salute c, Lag. 9: salute comm. cett. 
 gesserunt. 
 ecquem 
 et quem codd. : corr. ed. Crat. 
 tu horum qui adsunt adsunt
						 b χ c : assunt cett. 
 , quibus te contra ipsorum voluntatem
				venditabas, aut tam sceleratum statuis fuisse ut haec
						omnia omnia omni T : om. e 
 perire
						voluerit voluerit fort. se salvo voluerit ( colon numero
						caret ) , aut tam miserum ut et se perire cuperet et nihil haberet
				quod salvum esse vellet? an vero clarissimum virum generis vestri ac
				nominis nemo reprehendit, qui filium suum vita privavit ut in ceteros ceteros
						 e, Schol. : ceteris cett. 
 firmaret imperium; tu rem publicam reprehendis, quae
				domesticos hostis, ne ab eis iis k : his cett. 
 ipsa necaretur, necavit? itaque attende attende Te : attende iam cett. 
 , Torquate, quam
				ego defugiam auctoritatem consulatus mei! maxima voce ut omnes exaudire
				possint dico semperque dicam. adeste 
 adeste Te π 
 : adestote cett. 
 omnes animis, Quirites Quirites scripsi : qui adestis (corpore add. p. mg., 
					corporibus add. ς mg.,
						b1k ) codd. : qui adstatis Reid ( nota q~ turbas dedit, cf. Phil. iv.
					1) , quorum ego frequentia magno opere laetor; erigite mentis aurisque
				vestras et me de invidiosis rebus, ut ille putat, dicentem attendite! ego 
				consul, cum exercitus perditorum civium clandestino scelere conflatus crudelissimum
				et luctuosissimum exitium patriae comparasset, cum ad occasum interitumque rei
				publicae Catilina in castris, in his autem templis atque atque 
					ac e 
 tectis dux Lentulus esset constitutus, meis
				consiliis, meis laboribus, mei capitis periculis, sine tumultu, sine
					dilectu dilectu e π 
 : delectu cett. 
 , sine armis,
				sine exercitu, quinque hominibus comprehensis atque confessis confessis Tea π 
 : confossis cett. 
 incensione urbem, internicione civis,
				vastitate Italiam, interitu rem publicam liberavi; ego vitam omnium civium, statum
				orbis terrae, urbem hanc denique, sedem omnium nostrum, arcem regum ac nationum
				exterarum, lumen gentium, domicilium imperi, quinque hominum amentium ac perditorum
				poena redemi. an me existimasti haec iniuratum in iudicio non esse dicturum quae
				iuratus in maxima contione dixissem? 
 atque etiam illud addam, ne qui forte incipiat improbus subito te
				amare, Torquate, et aliquid sperare de te, atque ut idem ut id Reid 
 omnes exaudiant clarissima voce dicam.
					 harum omnium rerum quas ego in consulatu pro salute rei
					publicae salute rei p. Te : communi salute ς : salute ag χ c : salute communi bpk 
 suscepi atque atque Teg : et
						 cett. 
 gessi L. ille Torquatus, cum esset meus
				contubernalis in consulatu in consulatu e : post consulatu colon pro salute
					... consulatu repetit T : in consulatu cum signifer esset
					iuventutis cett. 
 atque etiam in praetura fuisset,
				cum princeps, cum auctor, cum signifer esset iuventutis cum princeps ...
					iuventutis post exstitit hab.
						codd. : huc transtuli 
 , actor actor
						 Orelli : auctor codd. ( cf. Sest. 61) , adiutor, particeps exstitit;
				parens eius, homo amantissimus patriae, maximi animi, summi consili, singularis
				constantiae, cum esset aeger, tamen omnibus rebus illis interfuit,
					nusquam nusquam Te : numquam cett. 
 est a me digressus, studio, consilio, auctoritate unus
				adiuvit plurimum, cum infirmitatem corporis animi virtute virtute animi e 
 superaret. videsne ut eripiam te ex improborum subita gratia et reconciliem
				bonis omnibus? qui te et diligunt et retinent retinebuntque semper nec, si a me
					forte forte a me e π 
 
 desciveris, idcirco te a se et a re publica et a
						tua tua sua Tea π gb1 
 dignitate deficere patientur.
					 sed iam redeo ad causam atque hoc vos, iudices, testor: mihi de memet
				ipso tam multa dicendi necessitas quaedam imposita est ab illo. nam si
				Torquatus Sullam solum accusasset, ego quoque hoc tempore nihil aliud agerem nisi
				eum qui accusatus esset defenderem; sed cum ille tota illa oratione orat. illa
						 e 
 in me esset invectus et cum, ut
					initio ut initio Te : initio ut cett. 
 dixi, defensionem meam spoliare auctoritate spoliare
					auct Te : auct. spoliare cett. 
 voluisset, etiam si dolor meus meus dolor e : dolor me meus Orelli 
 
				respondere non cogeret, tamen ipsa causa hanc a me orationem
					flagitavisset flagitavisset Te π 
 : flagitasset cett. 
 .