in quo primum illud eraterat illud T absurdum quod, cum ea quae leviterleniter Sylvius dixerat vobis probare volebat, eos autemautem om. T qui circum iudicium stabant audire nolebat, non intellegebat ea quae clare diceret ita illos audituros quibus se venditabat ut vos quoque audiretis, qui id non probabatisprobabitis Taπ . deinde alterum iam oratoris est est suppl. Reid vitium non videre quidquod T quaeque causa postulet. nihil est enim tam alienum ab eo qui alterum coniurationis accuset quam videri coniuratorum poenam mortemque lugere. quod cum is tribunus pl. facit qui unus videtur ex illis ad lugendos coniuratos relictus, nemininemini Te, Schol.: re ... a ςgp: vere π: nec ... χ1c: nec (neque k) hoc χ2c2k mirum est; difficile est enim tacere, cum doleas; te, si quid eius modi facisfacis eius modi e , non modo talem adulescentem sed in ea causa in qua te vindicem coniurationis velis esse vehementer admiror.

sed reprehendo tamen illud maxime quod isto ingenio et prudentia praeditus causam rei publicae non tenes, qui arbitrere plebi Romanae res eas non probari quas me consule omnes boni pro communi salutecomm. salute c, Lag. 9: salute comm. cett. gesserunt. ecquem et quem codd.: corr. ed. Crat. tu horum qui adsuntadsunt bχc: assunt cett. , quibus te contra ipsorum voluntatem venditabas, aut tam sceleratum statuis fuisse ut haec omniaomnia omni T: om. e perire volueritvolueritfort. se salvo voluerit (colon numero caret), aut tam miserum ut et se perire cuperet et nihil haberet quod salvum esse vellet? an vero clarissimum virum generis vestri ac nominis nemo reprehendit, qui filium suum vita privavit ut in ceterosceteros e, Schol.: ceteris cett. firmaret imperium; tu rem publicam reprehendis, quae domesticos hostis, ne ab eisiis k: his cett. ipsa necaretur, necavit?

itaque attendeattende Te: attende iam cett. , Torquate, quam ego defugiam auctoritatem consulatus mei! maxima voce ut omnes exaudire possint dico semperque dicam. adeste adeste Teπ : adestote cett. omnes animis, QuiritesQuirites scripsi: qui adestis (corpore add. p. mg., corporibus add. ς mg., b1k) codd.: qui adstatis Reid (nota q~ turbas dedit, cf. Phil. iv. 1), quorum ego frequentia magno opere laetor; erigite mentis aurisque vestras et me de invidiosis rebus, ut ille putat, dicentem attendite! ego consul, cum exercitus perditorum civium clandestino scelere conflatus crudelissimum et luctuosissimum exitium patriae comparasset, cum ad occasum interitumque rei publicae Catilina in castris, in his autem templis atqueatque ac e tectis dux Lentulus esset constitutus, meis consiliis, meis laboribus, mei capitis periculis, sine tumultu, sine dilectudilectu eπ : delectu cett. , sine armis, sine exercitu, quinque hominibus comprehensis atque confessisconfessis Teaπ : confossis cett. incensione urbem, internicione civis, vastitate Italiam, interitu rem publicam liberavi; ego vitam omnium civium, statum orbis terrae, urbem hanc denique, sedem omnium nostrum, arcem regum ac nationum exterarum, lumen gentium, domicilium imperi, quinque hominum amentium ac perditorum poena redemi.