quam ob rem a vobis, iudices, ante quam de ipsa causa dicere incipio, haec postulo, primum id quod aequissimum est ut ne quid huchuc Msy: huic Sby2a praeiudicatipraeiudicii B adferatis — etenim non modo auctoritatem sed etiam nomen iudicum amittemus, nisi hic ex ipsis causis iudicabimus, sisi b2y2a: ac si Mm ad causas iudicia iam facta domo deferemus; — deindereferemus Sa si quam opinionem iam vestris mentibus comprehendistis, si eam ratio convellet, si oratiooratio aa: ratio Mm labefactabit, si denique veritas extorquebit, ne repugnetis eamque animis vestris aut libentibus aut aequis remittatis; tum autem cum ego una quaque de re dicam et diluam, ne ipsi quae contraria sintsint PSs: sunt (om. t) cett. taciti cogitationi vestrae subiciatis sed adsed ad sed Sa extremum exspectetis mequemeque P, Grillius (Rhet. M. p. 599): me Sa: et me Mm meum dicendi ordinem servare patiamini; cum peroraro, tumperoraro tum Pb2y2s: perorabo tum S: per... tum t: peroraro M: peroratum fuerit (erit y) b1y1: peroratum s si quid erit praeteritum animoanimo a me mg. Ascens. (3) requiratis.

ego me, iudices, ad eam causam accedere quae iam per annos octo continuos ex contraria parte audiatur atque ipsa opinioneopinionibus St hominum tacita prope convicta atque damnata sit facile intellego; sed si quisi qui PSa: si quis Mm mihi deus vestram ad me audiendum benivolentiam conciliarit, efficiam profecto ut intellegatis nihil esse homini tam timendum quam invidiam, nihil innocenti suscepta invidia tam optandum quam aequum iudicium, quod in hoc uno denique falsae infamiae finis aliquialiqui SMt: aliquis ms atque exitus reperiatur. quam ob rem magna me spes tenet, si quaequae Sa: ea quae Mm sunt in causa explicare atque omnia dicendo consequi potuero, hunc locum consessumque vestrum, quem illi horribilem A.Aulo Cluentio ac formidolosum fore putaverunt, eum tandemtandem tantundem SB eius fortunae miserae multumque iactatae portum ac perfugium futurum.

tametsi permulta sunt quae mihi, ante quam de causa dico, de communibus invidiae periculis dicenda esse videantur, tamen ne diutius oratione mea suspensa exspectatio vestra teneatur adgrediar ad crimen cum illa deprecatione, iudices, qua mihi saepius utendum esse intellego, sic ut me audiatis, quasi hoc tempore haec causa primum dicatur, sicuti dicitursicuti dicatur Sa, non quasi saepe iam dicta et numquam probata sit. hodierno enim die primum veteris istiusipsius Sa criminis diluendi potestas est data, ante hoc tempus error in hac causa atque invidia versata est. quam ob rem, dum multorum annorum accusationi breviter dilucideque respondeo, quaeso ut me, iudices, sicutsicut Sa: sicuti Mm facere instituistis, benigne attenteque audiatis.

corrupisse dicitur A.Aulus Cluentius iudicium pecunia, quo inimicuminimicum Sa: inimicum suum Mm innocentem, Statium AlbiumAbbium S, condemnaret. ostendam, iudices, primum, quoniam caput illiusillius caput Sa atrocitatis atque invidiae fuit innocentem pecunia circumventum, neminem umquam maioribus criminibus gravioribus testibus esse in iudicium vocatum; deinde ea de eo praeiudicia esse facta ab ipsis iudicibus a quibus condemnatus est ut non modo ab isdem sed ne ab aliis quidem ullis absolvi ullo modo posset. cum haec docuero, tum illud ostendam quod maxime requiri intellego iudicium illud pecunia esse temptatum non a Cluentio sed contra Cluentium, faciamque ut intellegatis in tota illa causa quid res ipsa tulerit, quid error adfinxerit, quid invidia conflarit.

primum igitur illud est ex quo intellegi possit debuisse Cluentium magno opere causae confidere, quod certissimis criminibus et testibus fretus ad accusandum descenderitdescendit coni. Müller. hoc loco faciendum mihi, iudices, est ut vobis breviter illa quibus AlbiusAlbius Msy: Abbius S: Albinus bs est condemnatus crimina exponam. abs te peto, Oppianice, ut me invitum de patris tui causa dicere existimes adductum fide atque officio defensionis. etenim tibi si in praesentiapraesentia Sa: praesentia satis facere Mm non potuero, tamen multae mihi ad satis faciendum reliquo tempore facultates dabuntur; Cluentio nisinisi ni a nunc satis fecero, postea mihi satis faciendi potestas non erit. simul et illud quis est qui dubitare debeat contra damnatum et mortuum pro incolumi et proet pro Mb2ya: et b1s vivo dicere? cum illi in quem dicitur damnatio omne ignominiae periculum iam abstulerit, mors vero etiam doloris; hichic aa: huic Mm autem pro quo dicimusdicimus Sa: dicitur Mm nihil possit offensionis accipereaccipere aa: accedere Mm sine acerbissimo animi sensu ac molestiamolestia aa: dolore Mm et sine summo dedecore vitae et turpitudineet turp. Sa: ac turp. Mm.