itaque in in M m : om. a a respondendo primum exposuit utriusque rationem temporis ut oratio ex re et ex et ex a s : ex t : et M m causa habita videretur, deinde ut intellegere posset Brutus quem hominem et non solum qua eloquentia verum etiam quo lepore et quibus facetiis praeditum lacessisset, tris ipse ipse S a: et ipse M m excitavit recitatores cum singulis libellis quos M. Brutus, pater illius accusatoris, de iure civili reliquit. Eorum initia cum recitarentur, ea quae vobis nota esse arbitror: ' forte evenit ut ruri in Privernati Privernati Cic. de Or. l. c., Quintil. l. c. : Privernate M m essemus essem S Bs ego et Brutus Brutus Marcus Cic. de Or., ita mox ( bis ) filius,' fundum Privernatem flagitabat; ' in Albano eramus ego et Brutus filius,' Albanum poscebat; ' in Tiburti forte cum adsedissemus cum adsedissemus adsedimus Cis. de Or. ego et Brutus filius om. b y ego et Brutus filius, Albanum... filius om. M s s forte om. S ' Tiburtem fundum requirebat; Brutum autem, hominem sapientem, quod fili nequitiam videret, quae praedia ei relinqueret testificari testificari se Sy2 a voluisse dicebat voluisse dicebat Sy2 a: dicebat ( add. se b 2) voluisse M m . quod si potuisset honeste scribere se in balneis cum id aetatis filio fuisse, non praeterisset; eas se tamen ab eo balneas non ex libris patris sed ex tabulis et ex censu quaerere. Crassus tum ita Brutum ultus est ut illum recitationis suae paeniteret; moleste enim fortasse tulerat se in eis orationibus reprehensum quas de re publica habuisset, in quibus forsitan magis requiratur constantia. ego autem illa recitata esse esse a a: om. M m non moleste fero. neque enim ab illo tempore quod tum erat, neque ab ea causa quae tum agebatur aliena fuerunt; neque mihi quicquam oneris suscepi, cum ita ita S a: ista M m : illa Halm dixi, quo minus honeste hanc causam et libere possem defendere. quod si velim confiteri me causam A. Auli Cluenti nunc cognosse cognosse ( ante lac. b y ) m s : cognosce Mt , antea fuisse in ea ea S a: illa M m opinione populari populari opinione a a , quis tandem id possit reprehendere? praesertim, iudices, cum a vobis quoque ipsis hoc impetrari sit aequissimum quod ego et ab initio petivi et nunc peto ut, si quam huc huic S a ( s 1) graviorem de illo iudicio opinionem attulistis attulissetis S a , hanc causa perspecta atque omni veritate cognita deponatis. nunc , quoniam ad omnia quae abs te dicta sunt, T. Titi Atti T. om. S a , de Oppianici damnatione respondi, confiteare confitearis a necesse est te opinionem multum fefellisse, quod existimaris me causam A. Auli Cluenti non facto eius sed lege defensurum. nam hoc persaepe dixisti tibi sic renuntiari, me habere in animo causam hanc praesidio legis defendere. itane est? ab amicis imprudentes videlicet imprud. videlicet S s, Quintil. v. 13. 47: videlicet imprud. M m prodimur, et est nescio quis de eis iis (is M ) Mb : his sy a nobis M m , Quintil. : nostros a a quos amicos nobis arbitramur qui nostra consilia ad adversarios adversarium Quintil. deferat. quisnam hoc tibi hoc tibi S a, Quintil. : tibi hoc M m renuntiavit, quis tam improbus fuit? cui ego autem autem om. a a ( contra Quintil. ) narravi? nemo , ut opinor, in culpa est est Quintil. : est et S a: est sed M m ; nimirum tibi istud istud Quintil. : istunc (-tuc m ) M m lex ipsa renuntiavit. sed num tibi ita defendisse videor ut tota in causa mentionem ullam legis fecerim legis fecerim S a: fecerim legis M m , num secus hanc causam defendisse defendisse Manutius : defendissem M m a ac si lege habitus teneretur? certe , ut hominem confirmare oportet, nullus est locus a me purgandi istius invidiosi criminis praetermissus. quid ergo est? quaeret fortasse fortassis S a quispiam displiceatne displicetne a mihi legum praesidio capitis capitis S a: a capite M m periculum propulsare. mihi vero, iudices, non displicet, sed utor instituto meo. in hominis honesti prudentisque iudicio non solum meo consilio uti consuevi sed multum etiam eius quem defendo et consilio et voluntati obtempero. nam ut haec ad me causa delata est, qui leges eas ad quas adhibemur et in quibus versamur nosse deberem, dixi habito statim eo: ' Qui coisset quo quis condemnaretur eo capite t ' illum esse liberum, teneri autem nostrum ordinem. atque ille me orare atque obsecrare coepit ne sese ne sese (se a) S a: ut ne sese M m lege defenderem. cum ego quae mihi videbantur videbantur S a: viderentur M m dicerem, traduxit me ad suam sententiam; adfirmabat enim lacrimans non se cupidiorem esse civitatis retinendae quam existimationis. morem homini gessi et tamen idcirco feci — neque enim id semper facere debemus — quod videbam per se ipsam causam sine lege copiosissime posse defendi. videbam in hac defensione qua iam sum usus plus dignitatis, in illa qua me hic uti noluit minus laboris futurum. quod si nihil aliud esset esset fuisset Sy2 a actum nisi ut hanc causam obtineremus obtineremus P S b 2a: obtinerem M m , lege recitata perorassem. neque me illa oratio commovet commovet P : commoveret M m a , quod ait Attius indignum esse facinus, si senator iudicio quempiam quempiam P Sy2 a: quemquam M m circumvenerit, legibus eum teneri; si eques Romanus hoc idem fecerit, non teneri.