O singularem sapientiam, iudices! nonne videntur hunc hominem 
ex rerum natura sustulisse et eripuisse cui repente caelum, solem, 
aquam terramque ademerint ut, qui eum necasset unde ipse natus 
esset esset Angelius : est (esset σχψ ) et codd. 
 , careret eis rebus omnibus ex quibus omnia nata esse dicuntur? 
 noluerunt feris corpus obicere ne bestiis quoque quae tantum scelus 
attigissent
immanioribus uteremur; non sic nudos in flumen deicere ne, cum 
delati essent in mare, ipsum mare, mare ipsum Richter 
 polluerent quo cetera quae violata sunt 
expiari putantur; denique nihil tam vile neque tam volgare est cuius 
partem ullam reliquerint. etenim quid tam est tam est est tam χ , Lambinus (quid enim tam commune cit. Cicero Orat. 107; Quintil. xii. 6. 4) commune quam 
spiritus vivis, terra mortuis, mare fluctuantibus, litus eiectis? ita 
vivunt, dum possunt, ut ducere animam animam σχψ , Cic. l. c. : animum cett. 
 de caelo non queant, ita 
moriuntur ut eorum ossa terra non tangat terram non tangant Cic. l. c. 
 , ita iactantur fluctibus ut 
numquam adluantur adluantur Cic. l. c., Sylvius : abluantur codd. 
 , ita postremo eiciuntur ut ne ad saxa quidem 
mortui conquiescant. tanti malefici crimen, cui maleficio tam insigne 
supplicium est constitutum, probare te, Eruci, censes posse talibus 
viris, si ne causam quidem malefici protuleris? si hunc apud 
bonorum emptores ipsos accusares eique iudicio Chrysogonus 
praeesset, tamen diligentius paratiusque venisses. Vtrum quid agatur 
non vides, an apud quos agatur? agitur de parricidio quod sine 
multis causis suscipi non potest; apud homines autem prudentissimos 
agitur qui intellegunt neminem ne minimum quidem 
maleficium sine causa admittere.
 
 
 esto , causam proferre non potes. tametsi statim vicisse debeo, 
tamen de meo meo Madvig : in eo codd. ( cf. Clu. 65) iure decedam et tibi quod in alia causa non 
concederem in hac concedam fretus huius innocentia. non quaero 
abs te qua re patrem Sex. Roscius occiderit, quaero quo modo 
occiderit. ita quaero abs te, C. G ai 
 Eruci: quo modo, et sic tecum agam ut 
meo loco vel respondendi vel interpellandi tibi potestatem faciam vel 
etiam, si quid voles, interrogandi. quo modo occidit? ipse percussit 
an aliis occidendum dedit? si ipsum arguis, Romae non fuit; si per 
alios fecisse dicis, quaero quos quos ς , Richter: om. cett. 
 ?
 servosne an liberos? si liberos si liberos Madvig: om. codd. 
 , quos homines? indidemne Ameria an 
hosce ex urbe sicarios ? si Ameria si Ameria σχψ : si Ameriae cett. 
 , qui sunt ei ii ω 
 Halm : hi cett. 
 ? cur cur quur σπψ1 : quine χ : om. 
 ς 
 in lac. ( cf. §108) non nominantur? 
si Roma Roma ed. R. Stephani : Romae codd. 
 , unde eos noverat Roscius qui Romam multis annis non venit 
neque umquam plus triduo fuit? ubi eos convenit? qui conlocutus qui conlocutus G. Krüger : quicum locutus codd. 
 
est? quo modo persuasit? ' pretium dedit'; cui dedit? per quem 
dedit? unde aut quantum dedit? nonne his vestigiis ad caput 
malefici perveniri solet? et simul tibi in mentem veniat facito quem 
ad modum vitam huiusce depinxeris; hunc hominem ferum atque 
agrestem fuisse, numquam cum homine quoquam conlocutum esse, 
numquam in oppido constitisse. qua in re praetereo illud quod mihi 
maximo argumento ad huius innocentiam poterat esse, in rusticis 
moribus, in victu arido, in hac horrida incultaque vita istius modi 
maleficia gigni non solere. Vt non omnem frugem neque arborem in 
omni agro reperire possis, sic non omne facinus in omni vita nascitur. 
 in urbe luxuries creatur, ex luxuria luxuria luxoriae ς : luxurie w 
 exsistat avaritia necesse est, ex 
avaritia erumpat audacia, inde omnia scelera ac ac atque σχ : et A 
 maleficia gignuntur; 
vita autem haec rustica quam tu agrestem vocas parsimoniae, 
diligentiae, iustitiae magistra est.