ἀλλὰ τι ταῦτ’ ἐρωτῶ; ὅπως ἂν ἠνέγκατε, δῆλον ἡμῖν ἐτέ- ρωθεν γέγονε, καὶ τὰ πρὸς Κερκυραίους ὑμῖν πρα- χθέντα καλῶς μαρτυρεῖ. ἐπλεῖτε γὰρ ἐπ’ ἐκείνους αἰτίαν ἔχοντες οὐδεμίαν τοιαύτην καὶ ἐναυμαχεῖτε καὶ ναῦς αὐτῶν τὰς μὲν ἐλαμβάνετε κενάς, τὰς δὲ αὐτοῖς ἀνδράσι κατεδύετε καὶ αὐτήν γε τὴν νῆσον, εἰ γ’ ἐδύνασθε, οὐκ ἂν ἀπέστητε καταδῦσαι. εἶτα δεινὸν ἡγεῖσθε, εἴπερ, ὧς ὑμεῖς, καὶ ἡμεῖς ἑτέρωθεν ἐχρησάμεθα τοῖς ἐχθροῖς; καὶ Κορινθίους μὲν οὐδὲν ἄδικόν φασι Κορίνθιοι, ἄν τις ἐναντιῶται, ἀφανίζειν εὐθύς, ἀλλ’, εἴ τις ὑπὲρ τούτου γρύξει, πολλὴν εἶναι τὴν παραίτησιν ὅτι πολέμιος ἦν, ὅτι παρασπονδῶν, ὅτι βλάπτων· Ἀθηναῖοι 17 Thuc. I 50 1 25 Dem. p. 85,22; 248,20 1 καὶ scripsi e LV ἢ Schm 4 ἡμᾶς L sed ἡ in ras m2 7 ἐκπεπώκαμεν V 10 ὧς inserui e LV om Schm | ἵν᾿ scripsi e V ἴνα L Schm τας(1) V 19 κατεδύετε scripsi e V κατεδύσατε L Schm 20 ἀπέστη τε V 22 Κορινθίους scripsi e LV Κορινθίοις Schm δὲ ἂν ἐπὶ τοὺς πολεμίους ἴωσιν, ἀσεβείας αὐτοὺς Κο- ρίνθιοι γράφονται.

καὶ πῶς οὐκ ἀλόγιστον τοῦτο; ἐγκαλεῖν ἴδει καὶ μέμφεσθαι προσηκόντως, ὢ Κορίνθιοι, ἡνίκα μηδὲν κακὸν εἰς ἡμᾶς εἰργασμένους ἐκείνους ἐπεθέμεθα αὐτοὶ καὶ ἐβλάπτομεν μόνῃ τῇ τοῦ ἀδικεῖν ἀκολουθοῦντες ἐφέσει· ἐπεὶ δ’ ἐκεῖνοι βλάπτειν ἤρξαντο πρῶτοι, πῶς δὲ βλάπτειν; ἐκ τοῦ τὰ συγκείμενα ἀθε- τῆσαι καὶ σπονδῶν ἀλογῆσαι καὶ ἀτιμάσαι μὲν ἡμῶν τὴν περὶ αὐτοὺς πρόνοιαν, ἀτιμάσαι δὲ καὶ τὴν σπου- δήν, ματαιῶσαι δὲ καὶ τοὺς πόνους καὶ τὰς ἐλπίδας καὶ εἰς ἄκραν περιφρόνησιν τῶν ἡμετέρων γενέσθαι, οὐκ ἂν ἔχοι λόγον ἡ μέμψις, ἂν ἡμεῖς ἐπεξήλθομεν. ὁρᾶτε γὰρ καὶ τὸν κοινὸν πᾶσιν ἀνθρώποις νόμον, ὧς οὐκ ἐπ’ ἄλλους ἢ τοὺς τοιούτους προτρέπει τὰ ὅπλα κινεῖν, καὶ τὸν βλάπτοντα δὲ ἀντιβλάπτειν καὶ ἀντι- μισεῖν τὸν μισοῦντα καὶ τὸν ξύοντα ἀντιξύειν οὐχ ὑπάρχειν ἑτέρου ἢ τούτου τοῦ δόγματος.

36. Ἁλλ’ ἴσως μηδὲ τοὐλάχιστον ἡμῖν παρεξελθοῦσι τοῦ δικαίου δοτέον εἶναι δίκην παρακελεύεσθε καὶ νόμον τοιοῦτον καθ’ ἡμῶν καινοτομεῖν βούλεσθε, Ποτιδαιάταις δὲ καὶ τὰ μέγιστα παρανομοῦσι μηδ’ εἶναι συνόλως αἰτίαν. καὶ μὴν Λακεδαιμονίοις μικρά ποτε βλάψασι τὴν Ἀττικὴν ἐκ τοῦ πλείονος ἀνταπἐδο- μεν πᾶσαν ἐν κύκλῳ τὴν Πελοπόννησον περιπλεύσαν- τες ἀεὶ καὶ λυμηνάμενοι. καὶ Κορινθίους, ἐπειδήποτε 16 Suid. s. v. ξυήλην Eustath. ad II. λ 564 p. 863, 4. Mich. Apostol. prov. XVII 20 cum nota Leutschii 24 Thuc. III 40, 6 4 εἰργασμένους] πρὸς τὸ ἐβλάπτομεν ῥῆμα τὴν προηγησα- μένην αἰτιατικὴν συντακτέον LV2 2 γράφονται Schm γράψονται; L γράψονται· V 18 μὴ δὲ V 19 παρακελεύεσθαι et 20 βούλεσθαι V 21 ταμέγιστα V | μὴ δ’ V 25 ἀεὶ scripsi e V αὐτοὶ L Schm ἐθάρσησαν καὶ αὐτοὶ καθ’ ἡμῶν ἐπιέναι, οὐ παρείδο- μεν τὸ πλέον ἢ τὸ ἴσον ἔχοντας ἀπιέναι. καὶ δὲ ἀπὸ πάσης τῆς Ἑλλάδος φυγάδα ἐπέμπομεν καὶ ἀντιπλεύσαντες εἰς τὴν ἐκείνου Ἀσίαν οὐκ ἔστι λέγειν ὧς οὐχὶ καλῶς τῶν τολμηθέντων εἰς Ἕλληνας τὴν ἀμοιβὴν ἐποιούμεθα. καὶ τούτοις μέν, τοῖς ἄκροις λέγω τῶν Ἑλλήνων καὶ βασιλεῖ τῷ μεγάλῳ, μετὰ τοιούτου προσηνέχθημεν τοῦ φρονήματος, Ποτιδαιάταις δὲ δώ- σομεν καθ’ ἡμῶν παίζειν καὶ οὐ σωφρονιοῦμεν αὐτοὺς καὶ δι’ αὐτῶν τοὺς ἄλλους, ἀνεξόμεθα δὲ μᾶλλον ἡσυχῆ καὶ συγχωρήσομεν ἀτιμωρήτοις περινοστεῖν καὶ τοσοῦτον καυχᾶσθαι κρηπῖδα καταβαλομένοις τῆς εἰς Ἀθηναίους τῶν ἄλλων ὀλιγωρίας; θάνατος ἂν ἦν αἱρετώτερος ἅπασιν ἡμῖν ἢ τοσοῦτον κληρωσαμένοις ὄνειδος ζῆν.

ἀλλ’ ἐκείνους μὲν οὐκ ἔστι λέγειν ὧς οὐ δίκαια πεπόνθασιν ἀγνώμονας γεγενημένους καὶ ἀντὶ φίλων εἰς ἀποστασίαν καὶ ἔχθραν ἀπαλλαγέντας, γένοιτο δὲ παραπλήσια παθεῖν καὶ οἶς παραπλησίως ἐκείνοις ἄδικος ἀγνωμοσύνη δικαίας στοργῆς προτετί- μηται. εἴη μὲν γὰρ ἂν τοῦτο μάλιστα προσῆκον τῷ βίῳ καὶ πᾶσαν μὲν πονηρίαν, πρὸ πάσης δὲ τὴν ἀγνω- μοσύνην ἐξαιρεθῆναι, ὃ δὴ κακὸν ἔσχατον ἔμοιγε ὡς καὶ ἀσεβείας ἐγγύτατα βαῖνον. καὶ γὰρ ὥσπερ ἀσεβῶν ἕνεκεν ἡ παρὰ τῶν κρειττόνων οὐ κάτεισιν εἰς ἀνθρώ- πους εὐεργεσίαι οὕτω δὴ καὶ τῷ μίσει τῶν ἀχαρίστων φιλανθρωπίᾳ πρὸς ἕτερον οὐδεὶς ἀνθρώπων κεχρῆσθαι βούλεται. καὶ τό γε τῶν τοιούτων μέρος, κωλύεται 2 ἶσον V 6 λέγω scripsi e LV λέγει Schm 8 τοῦ inserui e LV om Schm 12 καταβαλομένοις scripsi e V καταβαλλομένοις L Schm 13 ὀλιγωρίας scripsi e LV κατη- γορίας Schm 24 τῶν κρειττόνων scripsi coll p. 82, 19 et 60,1 τοῦ κρείττονος LV Schm 25 rco inserui e LV om Schm ἀνθρώπους ἀλλήλοις, ὡς ἡ φύσις διετάξατο, κοινωνεῖν, καὶ δεῖ γε θηρίων τρόπον ἀλλαξαμένους πρὸς ἀγριό- τητᾷ μετακλῖναι.

οὕτω μὴ εἶναί φημι χείρους ἀγνω- μόνων ἀνθρώπων ἐν τοῖς οὖσιν ὀφθῆναι πᾶσαν διὰ μιᾶς ταύτης ἐπεισενεγκόντας τῷ κοινῷ πονηρίαν. καὶ οὐδὲν δι’ αὐτοὺς τὰ τῶν ἀνθρώπων ὅτι μὴ ἔχθραι καὶ πόλεμοι καὶ ἀπιστία καὶ ὑποψία καὶ δόλος καὶ ψεῦδος καὶ πᾶν εἶδος κακοῦ, καὶ οὐδαμοῦ ἡ ἀλήθεια καὶ τὸ γνησίως προσιέναι ἀλλήλοις· οὐ γὰρ ἔστιν ὅστις μὴ πλαττόμενος μηδὲ σοφιζόμενος ἀναστρέφεται. διὰ τοῦτο μηδ’ ἐλεεῖν εἶναι δίκαιον τοὺς τοιούτους μηδὲ φείδε- σθαι, ἀγρίως δὲ μᾶλλον πρὸς αὐτοὺς τοὺς πάντας ὁρᾶν καὶ ἐξελαύνειν ἀπάσης ἣν οἰκοῦσιν ἄνθρωποι γῆς, φιλανθρωπίαν, ὅσον τὸ κατ’ αὐτούς, ἐκ τοῦ βίου καὶ ἐπιείκειαν ἐξορίσαντας, τὸ ἀκοινώνητον δὲ καὶ θηριῶδες ἐπεισαγαγόντας. τὸ γὰρ τοιοῦτον ἀδίκημα παρορώμενον ἀτιμώρητον οὐ πολλοῦ τινος χρόνου δεήσεται τοῦ μὴ τῆς λύμης ἀναπλῆσαι τοὺς πάντας.

καὶ τὸ μετὰ ταῦτα πῶς ἄν τις ἐθελήσει τινὶ συν- θέσθαι ἢ μεταδοῦναι τῶν ἑαυτοῦ; πῶς τίς τινος ἀντι- λήψεται καὶ καταπονουμένῳ χεῖρα ὀρέξει; τίνι βοηθή- σει; τινα προσλήψεται εἰδὼς ἀντὶ τοῦ χάριν ὀφείλειν τὸν εὖ πάσχοντα εἰς πολέμιον αὐτίκα ἀλλ’ ἐῶ τοὺς ἄλλους, αὐτοὶ δέ γε ἡμεῖς οἵτινες εἰώθα- μεν ἀεὶ σώζειν, εἵ τις δεόμενος ἵκετο, πῶς ἔτι τῆς ἐκ 23 cf. p. 65, 13. Thuc. II 49, 1. Ι 3, 4 2 ἀλλαξαμένους scripsi e LV ἀλλαξαμένοις Schm 7 ὑποψία scripsi e V ὑπεροψία L Schra 10 μὴ δὲ V | δια- τοῦτο V 11 μὴ δ’ V | μὴ δὲ V 19 τομεταταῦτα LV | ἐθελήσει scripsi coil. p. 78,25 ἐθελήσῃ LV Schm 21 χεῖρα scripsi e LV χεῖρας Schm 23 ἀποκριθήσεται ἔται V φύσεως φιλανθρωπίας ἑξόμεθα; τίνας ἐλεήσομεν καὶ σώσομεν κινδυνεύοντας; τίνας καταφεύγοντας εἰσδεξό- μεθα; τίνων καὶ προστησόμεθα, ὥσπερ καταπεφευγότας Ποτιδαιάτας προσεδεξάμεθα καὶ προέστημεν; οὐ γὰρ οἶμαί τινα γενέσθαι τοσοῦτον εὐήθη ὡς μετὰ πεῖραν ἑνὸς καὶ δυεῖν ἀγνωμόνων ἀνθρώπων αἱρεῖσθαι καὶ τρίτον ἄλλον εὐεργετεῖν.